Do druku nr 2165 - opinia Pracodawcy RP

Pracodawcy RP - jedna z największych organizacji zrzeszających przedsiębiorców w Polsce - złożyła krytyczną opinię do projektu ustawy zmieniającej zasady zbiorowego zaopatrzenia w wodę. Projekt nakłada na firmy wodociągowe nowe obowiązki: m.in. konieczność zgłoszenia incydentu zanieczyszczenia wody do Państwowej Inspekcji Sanitarnej w ciągu zaledwie 2 godzin od wykrycia problemu oraz prowadzenia monitoringu całych obszarów zasilania ujęć wodnych - czyli de facto rzek i zlewni. Pracodawcy RP uważają, że te wymagania są niemożliwe do spełnienia, nakładają na firmy obowiązki należące do instytucji państwowych i idą dalej niż wymaga unijna dyrektywa z 2020 roku w sprawie jakości wody pitnej.

• Pracodawcy RP sprzeciwiają się sztywnemu, 2-godzinnemu terminowi na zgłoszenie awarii wody do inspekcji sanitarnej - projekt nie określa, od kiedy ten czas zaczynać liczyć ani jak weryfikować moment wykrycia problemu.
• Organizacja domaga się, by obowiązek monitorowania wody dotyczył wyłącznie wody surowej w punkcie jej poboru - a nie całych rzek i obszarów zasilających ujęcia.
• Zdaniem pracodawców nadzór nad obszarami zasilania powinien należeć do Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, które już teraz zarządza rzekami i wydaje pozwolenia wodnoprawne - nie do firm wodociągowych.
• Pracodawcy RP zarzucają projektowi błędne przeniesienie przepisów unijnej dyrektywy: ta wyraźnie przypisuje odpowiedzialność za obszary zasilania instytucjom państwowym, nie prywatnym dostawcom wody.
• Organizacja wskazuje też na brak jasności co do tego, kto może przeprowadzać wymaganą analizę ryzyka systemów wewnętrznych, której termin wdrożenia przypada na rok 2028.

Opinię złożyła Pracodawcy RP - ogólnopolska organizacja pracodawców i przedsiębiorców. Pismo datowane na 9 lutego 2026 r. zostało skierowane do Marszałka Sejmu. Motywacją jest ochrona firm wodociągowych przed - zdaniem organizacji - nadmiernymi i niemożliwymi do spełnienia obowiązkami prawnymi.

Dla każdego, kto pije wodę z kranu, projekt ustawy dotyczy przede wszystkim szybkości informowania o zagrożeniach. Jeśli firma wodociągowa wykryje zanieczyszczenie, nowe przepisy zobowiązują ją do zgłoszenia tego inspektorom sanitarnym już po 2 godzinach - co w teorii powinno przyspieszyć ostrzeżenie mieszkańców.

Pracodawcy RP ostrzegają jednak przed skutkiem odwrotnym do zamierzonego: w sytuacji kryzysowej technicy musieliby jednocześnie usuwać awarię i wypełniać formalne raporty w bardzo krótkim czasie. Jeśli firma nie zdąży z raportem, może ponieść konsekwencje prawne - a koszty kar i nowych obowiązków administracyjnych ostatecznie mogą odbić się na cenach wody dla mieszkańców.

Jeśli jesteś klientem wodociągu miejskiego lub gminnego - spór w tej opinii dotyczy tego, czy twój dostawca wody powinien odpowiadać za jakość wody w rzece kilometrami powyżej ujęcia, czy tylko w samym miejscu, gdzie ją pobiera. Pracodawcy RP twierdzą, że pierwsze jest niemożliwe bez odpowiednich narzędzi.

Niniejszy dokument sam w sobie jest opinią złożoną przez Pracodawców RP w toku prac nad projektem ustawy. Organizacja formułuje trzy zasadnicze zastrzeżenia: po pierwsze, nierealny 2-godzinny termin zgłoszenia incydentu bez jasnej metodologii liczenia czasu; po drugie, błędne przeniesienie do polskiego prawa przepisów unijnej dyrektywy, która odpowiedzialność za monitorowanie obszarów zasilania powierza organom państwowym, nie firmom; po trzecie, zacieranie granic kompetencyjnych między dostawcami wody a Państwowym Gospodarstwem Wodnym Wody Polskie. W analizowanym dokumencie nie przywołano stanowisk innych instytucji ani wyników konsultacji społecznych - ocena pochodzi wyłącznie od Pracodawców RP.

Projekt ustawy, którego dotyczy ta opinia, nie zawiera Oceny Skutków Regulacji w analizowanym dokumencie. Na podstawie argumentów Pracodawców RP można wskazać następujące praktyczne skutki wdrożenia przepisów w obecnym brzmieniu:

Firmy wodociągowe będą musiały prowadzić monitoring znacznie szerszych obszarów niż dotychczas - nie tylko wody w miejscu jej poboru, ale potencjalnie całych zlewni rzecznych. Konieczne stanie się też wdrożenie systemu raportowania, który pozwoli dotrzymać 2-godzinnego terminu zgłoszenia do inspekcji sanitarnej, co wymaga zmian organizacyjnych, kadrowych i technicznych.

Państwowa Inspekcja Sanitarna będzie otrzymywać szybsze zgłoszenia od dostawców wody, co może poprawić reakcję na zagrożenia dla zdrowia publicznego. Pracodawcy RP wskazują jednak, że nakładanie obowiązku monitorowania zlewni na firmy - zamiast na Wody Polskie, które już mają do tego narzędzia - generuje systemową niespójność i może prowadzić do sporów o to, kto za co odpowiada.

Polska na tle UE: zdaniem Pracodawców RP przepisy są surowsze niż wymaga tego unijna dyrektywa, co ich zdaniem obniża konkurencyjność polskich firm wodociągowych wobec podmiotów z innych krajów Unii Europejskiej.

Opinia wpłynęła do Sejmu 14 lutego 2026 r. Dotyczy projektu ustawy zmieniającej przepisy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę, procedowanego w Sejmie X kadencji. Projekt stanowi wdrożenie unijnej dyrektywy z 2020 r. o jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi. Inicjatywa ustawodawcza pochodzi od grupy posłów.

Spór koncentruje się wokół dwóch kwestii. Pierwsza: kto powinien monitorować obszary zasilania ujęć wodnych - Pracodawcy RP uważają, że to zadanie dla Wód Polskich, które zarządzają rzekami i wydają pozwolenia na pobór wody, nie dla firm wodociągowych, które nie mają technicznych możliwości monitorowania całych zlewni. Druga: czy 2 godziny na zgłoszenie incydentu to termin realny - obrońcy projektu mogą argumentować, że szybkie informowanie inspekcji sanitarnej to kwestia ochrony życia i zdrowia mieszkańców; pracodawcy odpowiadają, że w kryzysie priorytety techników powinny być inne, a brak jasnych reguł liczenia czasu stwarza ryzyko mimowolnych naruszeń prawa.