Do druku nr 2029 - ocena skutków regulacji

Ten dokument to oficjalna ocena skutków regulacji, przygotowana przez ekspertów Kancelarii Sejmu, dla projektu, który zmienia ustawę o wykonywaniu mandatu posła i senatora. Projekt złożyła sejmowa komisja, a nie rząd - chodzi o uporządkowanie zasad tworzenia i działania zespołów poselskich, senackich i parlamentarnych, czyli nieformalnych grup, w które zrzeszają się posłowie i senatorowie wokół wybranych tematów, np. zdrowia czy energetyki. Dziś takie zespoły powstają głównie na podstawie zwyczaju, bez jasnej podstawy w ustawie - a projekt ma to zmienić, przekazując szczegóły do ustalenia Prezydium Sejmu i Prezydium Senatu.

• Ustawa daje jasną podstawę prawną do tworzenia zespołów poselskich, senackich i parlamentarnych - dziś powstają one głównie na podstawie zwyczaju, bez oparcia w konkretnych przepisach.
• Prezydium Sejmu i Prezydium Senatu mają obowiązek ustalić szczegółowe warunki organizacyjno-techniczne działania zespołów, na przykład zasady dokumentowania ich pracy.
• Zmiana otwiera drogę do uzupełnienia Regulaminu Sejmu i Regulaminu Senatu o brakujące dziś szczegółowe zasady zakładania i prowadzenia zespołów.
• Nowe przepisy mogą w praktyce utrudnić zakładanie zespołów tworzonych głównie dla rozgłosu, bez realnej pracy merytorycznej.
• Ustawa wchodzi w życie 14 dni po ogłoszeniu.

Projekt złożyła sejmowa komisja, nie rząd. Autorzy tłumaczą to potrzebą, postulowaną od 2016 roku, uporządkowania przepisów o zespołach poselskich, senackich i parlamentarnych.

Dla zdecydowanej większości obywateli ta zmiana nie ma żadnego bezpośredniego znaczenia - nie dotyczy podatków, emerytur, zasiłków ani żadnej sprawy załatwianej w urzędzie. To wyłącznie porządkowanie tego, jak od środka działają Sejm i Senat. Jeśli jesteś wyborcą i śledzisz, co robi twój poseł lub senator: dziś posłowie należą do 286 zespołów (285 parlamentarnych i 1 poselskiego), a senatorowie utworzyli 7 własnych zespołów senackich - część z nich nie prowadzi żadnej udokumentowanej pracy, a bywa zakładana głównie po to, by budować rozgłos wokół pojedynczego polityka, czasem pod kontrowersyjnymi nazwami, które ośmieszają Sejm w mediach. Jeśli jesteś posłem lub senatorem: zyskujesz jasną podstawę prawną do zakładania takich grup, ale możesz mieć trudniej, jeśli chodzi ci wyłącznie o efekt wizerunkowy.

Ten dokument to sama opinia ekspercka Biura Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji Kancelarii Sejmu - i jest ona przychylna projektowi: eksperci uznają, że wypełnia on postulowaną od lat lukę prawną, nie budzi wątpliwości z punktu widzenia Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i poprawnie ocenia brak skutków finansowych. W trakcie opinii publicznej zgłoszono tylko dwa komentarze, oba sceptyczne wobec sensu tworzenia nowych zespołów - ich autorzy uznali, że zespoły „nic nie wnoszą i generują koszty”, a posłowie i senatorowie powinni skupić się na pracy w komisjach sejmowych. Do druku nie dołączono opinii Prokuratora Generalnego, Krajowej Rady Izb Rolniczych, Narodowego Banku Polskiego ani Sądu Najwyższego - materia projektu ich nie dotyczy.

Skutki prawne: projekt wypełnia lukę, na którą eksperci Kancelarii Sejmu wskazywali od poprzednich kadencji - dziś zespoły poselskie, senackie i parlamentarne działają bez jasnych ustawowych podstaw. Skutki finansowe: autorzy projektu wprost stwierdzają, że zmiana nie zwiększy wydatków ani nie zmniejszy dochodów budżetu państwa ani budżetów samorządów, a eksperci Kancelarii Sejmu potwierdzają tę ocenę jako prawidłową. Skutki gospodarcze: projekt nie wywoła żadnych skutków dla firm ani rynku. Skutki społeczne: trudne do przewidzenia i pośrednie - celem jest poprawa społecznego odbioru Sejmu i Senatu, które w grudniu 2025 roku dobrze oceniało tylko 34% badanych (Sejm) i 36% badanych (Senat), według sondażu przywołanego w dokumencie. Kancelaria Sejmu i Kancelaria Senatu będą musiały zapewnić obsługę administracyjną zespołów według nowych, jeszcze nieustalonych szczegółowo zasad.

Opinię przygotowało Biuro Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji 12 stycznia 2026 r. Projekt złożyła sejmowa komisja. Obecnie ustawa jest już podpisana przez prezydenta.

Do projektu zgłoszono niewiele uwag, ale w tle widać spór o sens istnienia zespołów w ogóle. W debacie komisji sejmowej i w mediach wielokrotnie wytykano zespoły o kontrowersyjnych, ośmieszających nazwach - jak choćby zespół zajmujący się obroną tatara i prawem do jedzenia mięsa - które zdaniem krytyków tylko psują wizerunek Sejmu i służą budowaniu osobistej rozpoznawalności pojedynczych polityków. Nieliczni komentujący w opinii publicznej uważali, że zespoły w ogóle są zbędne, skoro istnieją komisje sejmowe. Projekt nie rozstrzyga tego sporu wprost - porządkuje podstawę prawną zespołów, ale nie ogranicza ich liczby ani tematyki.