Komisja ds. praw par żyjących bez ślubu rusza

Posłowie głosowali nad wnioskiem o odrzucenie projektu uchwały powołującej specjalną komisję sejmową, która miała zająć się przepisami o statusie osoby najbliższej w związku i w umowie o wspólnym pożyciu - czyli, w praktyce, prawami osób żyjących razem bez ślubu. Wniosek o odrzucenie przepadł (190 głosów za odrzuceniem, 229 przeciw), co oznacza, że projekt nie został zablokowany. Dzięki temu tego samego dnia Sejm mógł przejść od razu do drugiego czytania i powołać komisję. To krok organizacyjny, ale ważny - bo to właśnie ta komisja miała rozpatrzyć dwa rządowe projekty ustaw dające parom żyjącym bez ślubu m.in. prawo do informacji o zdrowiu partnera czy uregulowanie spraw majątkowych.

• Głosowanie samo w sobie nie zmienia żadnej ustawy - dotyczy wyłącznie tego, czy powstanie specjalna komisja sejmowa.
• Odrzucenie wniosku o odrzucenie oznacza, że komisja mogła zostać powołana i zająć się dwoma rządowymi projektami: ustawą o statusie osoby najbliższej w związku i umowie o wspólnym pożyciu oraz przepisami ją wprowadzającymi.
• Komisja miała rozpatrywać przepisy dotyczące m.in. praw zdrowotnych i majątkowych osób żyjących razem bez ślubu.
• Dokument uchwały nie zawiera żadnych konkretnych praw ani obowiązków dla obywateli - te określają odrębne ustawy, którymi komisja miała się zajmować.

Projekt uchwały zgłosiła grupa posłów (projekt poselski, druk nr 2202). Dokument nie zawiera w dostępnych danych pełnej listy wnioskodawców ani szczegółowego uzasadnienia motywacji.

Jeśli żyjesz z partnerem lub partnerką bez ślubu, temat dotyczy właśnie ciebie - ale na razie pośrednio. To głosowanie nie daje ci żadnego nowego prawa - decyduje tylko, czy nad takimi prawami będzie pracować specjalna komisja. Dopiero konkretne ustawy, które miała rozpatrywać ta komisja (o statusie osoby najbliższej w związku i umowie o wspólnym pożyciu), mogłyby w praktyce dać ci np. prawo do informacji o stanie zdrowia partnera w szpitalu albo jaśniejsze zasady rozliczeń majątkowych po jego śmierci. Dokument nie podaje, ilu Polaków żyje w takich związkach nieformalnych - nie da się więc oszacować skali. Warto dodać, że według aktualnego stanu spraw obie ustawy, o których mowa, są już dziś (lipiec 2026) na etapie przekazania do podpisu Prezydentowi - a więc poszły dalej niezależnie od tej konkretnej komisji.

Wynik: 190 głosów za odrzuceniem projektu, 229 przeciw odrzuceniu, 4 wstrzymujących się - wniosek o odrzucenie przepadł. Za odrzuceniem, czyli za zablokowaniem powołania komisji, głosowały niemal jednolicie kluby PiS (166 za, 0 przeciw) i Konfederacja wraz z Konfederacją Korony Polskiej (łącznie 16 głosów za odrzuceniem, 0 przeciw). Przeciwko odrzuceniu, a więc za dalszymi pracami komisji, głosowały niemal jednomyślnie KO (149 przeciw), Lewica (21 przeciw), PSL-Trzecia Droga (26 przeciw, 2 za, 2 wstrzymania), Polska2050 (13 przeciw) i Centrum (14 przeciw). Zaskakujący jest wynik małego koła Demokracja, które głosowało podobnie jak PiS i Konfederacja (3 za odrzuceniem, 1 wstrzymanie) - inaczej niż większość ugrupowań koalicji rządzącej.

Ta uchwała nie ma Oceny Skutków Regulacji, bo dotyczy wewnętrznej organizacji pracy Sejmu, a nie bezpośrednio obywateli. Powołanie komisji oznaczało, że grono posłów miało formalnie zająć się przepisami o statusie osoby najbliższej w związku i umowie o wspólnym pożyciu. Rzeczywisty wpływ na obywateli - nowe prawa czy obowiązki dla par żyjących bez ślubu - zależy wyłącznie od tego, co uchwali Sejm w odrębnych ustawach, a nie od samego powołania komisji. Z danych wynika, że oba projekty ustaw, którymi miała się zająć ta komisja, są już dziś na etapie przekazania do podpisu Prezydentowi - czyli poszły dalej w zwykłym trybie legislacyjnym.

To było pierwsze czytanie projektu uchwały. Wniosek o jego odrzucenie upadł, więc tego samego dnia (13 lutego 2026 r.) Sejm przeszedł od razu do drugiego czytania i uchwalił projekt.

Głosowanie było wyraźnie podzielone politycznie (190 do 229, czyli około 45% do 55%). PiS i Konfederacja chciały zablokować powołanie komisji zajmującej się statusem osób żyjących w związkach bez ślubu, podczas gdy KO, Lewica, Polska2050, PSL-Trzecia Droga i Centrum chciały, by komisja mogła pracować dalej. Temat statusu prawnego par niezawierających małżeństwa bywa w Polsce przedmiotem sporu politycznego i światopoglądowego, jednak dokumenty dostępne w kontekście nie zawierają oficjalnych stanowisk organizacji społecznych ani ekspertów w tej konkretnej sprawie.

Największym odstępstwem od typowego układu sił jest koło Demokracja, które głosowało za odrzuceniem projektu (3 za, 1 wstrzymanie) - podobnie jak PiS i Konfederacja, a inaczej niż pozostałe ugrupowania obecnej większości. W klubie PSL-Trzecia Droga widać niewielkie odstępstwo od linii klubu: 2 posłów zagłosowało za odrzuceniem, podczas gdy 26 było przeciw, a 2 się wstrzymało. Pozostałe kluby głosowały praktycznie jednolicie.