Zespoły poselskie pod kontrolą Marszałka Sejmu

Posłowie głosowali nad całością projektu zmiany Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, czyli wewnętrznych zasad, według których działa polski parlament. Tym razem zmiana dotyczy tzw. zespołów poselskich i parlamentarnych - czyli nieformalnych grup posłów (czasem razem z senatorami), które skupiają się wokół jakiegoś tematu, na przykład zespół ds. sportu, zespół górniczy czy zespół przyjaciół jakiegoś kraju. Dziś taki zespół może powstać praktycznie bez żadnych formalności. Po zmianie każdy zespół będzie musiał zostać zgłoszony do zatwierdzenia Marszałkowi Sejmu, mieć jawny skład i cel działania oraz własny regulamin. Głosowanie zakończyło się przyjęciem projektu - zmiana regulaminu już obowiązuje.

• Zakładanie zespołu poselskiego lub parlamentarnego: dziś swobodnie, bez niczyjej zgody → po zmianie trzeba uzyskać zgodę Marszałka Sejmu.
• Skład zespołu i cel jego działania mają być jawne i dostępne w internecie - dziś nie ma takiego obowiązku.
• Każdy zespół musi mieć własny regulamin określający, jak działa.
• Zespoły, które faktycznie nie działają, będą likwidowane, a nie - jak dziś - istnieć tylko na papierze.
• Zespoły działające już teraz dostają pół roku (6 miesięcy) na dostosowanie się do nowych zasad, inaczej przestaną formalnie istnieć.

Projekt zgłosiło Prezydium Sejmu, a pracowała nad nim Komisja Regulaminowa, Spraw Poselskich i Immunitetowych. Motywacja z uzasadnienia: uporządkowanie i większa przejrzystość działania zespołów poselskich.

Jeśli nie jesteś posłem ani senatorem, ta zmiana nie wpłynie bezpośrednio na Twoje podatki, świadczenia czy codzienne sprawy urzędowe. Dotyczy Cię jednak pośrednio - jako obywatela, który ma prawo wiedzieć, kto z kim współpracuje w Sejmie i w jakim celu. Do tej pory zespoły poselskie mogły działać bez żadnej kontroli, bez jawnego składu i bez podania celu - mogła to być zarówno grupa posłów zainteresowanych jakąś dziedziną, jak i grupa lobbowana przez konkretną branżę czy organizację. Po zmianie każdy będzie mógł sprawdzić w internecie, jaki zespół działa w Sejmie, kto do niego należy i czym się zajmuje. Dokument nie podaje, ile obecnie działa takich zespołów ani ilu posłów bierze w nich udział.

Wynik: 236 głosów za, 210 przeciw, 0 wstrzymujących się - projekt przeszedł niewielką przewagą. Głosowanie podzieliło Sejm niemal dokładnie wzdłuż linii koalicja rządząca - opozycja. Za: KO (153 za, 1 przeciw), Polska2050 (13 za, 0 przeciw), PSL-Trzecia Droga (31 za, 0 przeciw), Lewica (20 za, 0 przeciw), Centrum (15 za, 0 przeciw). Przeciw: PiS (1 za, 142 przeciw), RozwojPlus (0 za, 39 przeciw), Konfederacja (0 za, 14 przeciw), Demokracja (0 za, 4 przeciw), Konfederacja Korony Polskiej (0 za, 2 przeciw). Posłowie niezrzeszeni byli podzieleni: 3 za, 4 przeciw.

Zmiana już obowiązuje - uchwała została ostatecznie przyjęta 30 kwietnia 2026 r. W praktyce Marszałek Sejmu zyskuje nowe zadanie: musi zatwierdzać powstanie każdego zespołu poselskiego i parlamentarnego oraz nadzorować jawny rejestr takich grup dostępny publicznie w internecie. Zespoły działające już dziś - często bez formalnej rejestracji - mają pół roku na dostosowanie się do nowych zasad, inaczej formalnie przestaną istnieć. Dokument nie zawiera Oceny Skutków Regulacji, bo dotyczy wyłącznie wewnętrznej organizacji pracy Sejmu - nie nakłada obowiązków ani kosztów na obywateli, firmy ani samorządy.

To był ostatni, trzeci etap prac. Projekt trafił do Sejmu w lutym 2025 r., przeszedł przez komisję regulaminową i dwa czytania (drugie zwrócono jeszcze do komisji), a 30 kwietnia 2026 r. został ostatecznie uchwalony i od razu wszedł w życie jako zmiana Regulaminu Sejmu.

Głosowanie było wyraźnie podzielone - 236 do 210, praktycznie wzdłuż podziału koalicja rządząca kontra opozycja. Za głosowały niemal jednogłośnie kluby koalicyjne (KO, Polska2050, PSL-Trzecia Droga, Lewica, Centrum), przeciw - PiS, Konfederacja i pozostałe kluby opozycyjne. Materiały źródłowe nie zawierają wypowiedzi klubów wyjaśniających powody sprzeciwu, więc nie da się jednoznacznie wskazać konkretnych zarzutów wobec projektu.

Dyscyplina głosowania w klubach była bardzo wysoka. W PiS na 143 głosujących posłów tylko 1 zagłosował za projektem, łamiąc linię klubu przeciwną zmianie. W KO na 154 głosujących posłów 1 zagłosował przeciw, mimo że klub jako całość popierał projekt. To pojedyncze odstępstwa, a nie masowy rozłam - pozostałe kluby głosowały jednolicie.