Poprawka o zaświadczeniu z polskiego odrzucona

Posłowie głosowali nad jedną z ośmiu poprawek, które Senat wprowadził do ustawy zmieniającej przepisy o języku polskim oraz o Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej - konkretnie nad poprawką nr 2. Dotyczyła ona przepisu, który mówi ministrowi edukacji, co dokładnie ma określić w przepisie wykonawczym o zaświadczeniu potwierdzającym znajomość języka polskiego. Sejm tę poprawkę odrzucił, mimo że komisja sejmowa wcześniej rekomendowała jej przyjęcie - w ustawie zostaje więc wersja przepisu uchwalona wcześniej przez sam Sejm, bez senackiego doprecyzowania.

Poprawkę zgłosił Senat w uchwale z 22 kwietnia 2026 r., uzasadniając ją tym, że przepis upoważniający ministra do wydania rozporządzenia był zbyt ogólny wobec konstytucyjnych wymogów dotyczących precyzji takich upoważnień.

Bezpośrednio dotyczy to cudzoziemców zdających egzamin potwierdzający znajomość polskiego - np. przy staraniu się o polskie obywatelstwo, studia na polskiej uczelni albo pracę w zawodzie wymagającym takiego certyfikatu - a także urzędu przygotowującego przepis wykonawczy o wzorze zaświadczenia. Odrzucenie poprawki oznacza, że szczegóły tego, co znajdzie się na zaświadczeniu, minister edukacji ustali na podstawie przepisu, który sam Senat uznał za zbyt ogólny. Dla przeciętnego obywatela Polski ta konkretna różnica nie ma praktycznego znaczenia.

Za przyjęciem poprawki głosowało 175 posłów - niemal wyłącznie klub PiS (173 za, 0 przeciw) oraz 2 posłów niezrzeszonych. Przeciw głosowały kluby tworzące rządzącą koalicję: KO (149 przeciw), PSL-TD (26 przeciw), Lewica (18 przeciw), Centrum (15 przeciw), Polska2050 (13 przeciw) i Razem (4 przeciw) - łącznie 231 głosów. Konfederacja (13) i Demokracja (4) wstrzymały się. Do wymaganej większości bezwzględnej (213 głosów) zabrakło głosów, więc poprawka upadła - mimo że komisja sejmowa rekomendowała jej przyjęcie.

Ponieważ poprawka nie przeszła, w ustawie zostaje przepis upoważniający ministra edukacji do wydania przepisu wykonawczego o zaświadczeniu z egzaminu z polskiego w wersji uchwalonej wcześniej przez Sejm - bez senackiego doprecyzowania dotyczącego przejrzystości, kompletności danych i sprawności procedury wydawania zaświadczenia. Dokument nie zawiera Oceny Skutków Regulacji szacującej koszty tej konkretnej różnicy - praktyczny efekt zależy od tego, jak szczegółowo minister ureguluje sprawę w swoim przepisie wykonawczym. Ustawa jako całość została już podpisana przez prezydenta.

To końcowy etap prac: Sejm rozpatrywał poprawki, które Senat wprowadził 22 kwietnia 2026 r. do ustawy uchwalonej wcześniej przez Sejm. Po tym głosowaniu ustawa trafiła do podpisu prezydenta, który ją podpisał.

Nietypowe jest to, że Komisja Edukacji i Nauki rekomendowała przyjęcie tej poprawki, a mimo to Sejm ją odrzucił. Klub PiS głosował zgodnie z rekomendacją komisji, ale kluby tworzące rządzącą koalicję - KO, Polska2050, PSL-TD, Lewica i Centrum - głosowały przeciw, przez co zabrakło wymaganej większości bezwzględnej. Dostępne dokumenty nie wyjaśniają wprost, dlaczego koalicja odeszła od rekomendacji własnej komisji w tej konkretnej sprawie.