Sejm odrzuca poprawkę PiS ws. egzaminów z polskiego

Posłowie głosowali nad ósmą z poprawek zgłoszonych do sprawozdania komisji, które dotyczyło stanowiska Senatu wobec ustawy o zmianie ustawy o języku polskim oraz ustawy o Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej. Ustawa bazowa dotyczy przede wszystkim cudzoziemców, którzy chcą formalnie potwierdzić znajomość polskiego - na przykład żeby ubiegać się o polskie obywatelstwo, studiować na polskiej uczelni albo pracować w zawodzie wymagającym takiego certyfikatu. Poprawka nr 8 była jedną z wielu propozycji zgłoszonych w toku prac nad tym punktem, dotyczącą doprecyzowania zasad działania ośrodków egzaminacyjnych i treści wydawanych przez nie zaświadczeń. Poprawka nie uzyskała wymaganej większości i została odrzucona, co oznacza, że ustawa w tym punkcie pozostaje bez proponowanej w niej zmiany.

Poprawka nr 8 odnosiła się do fragmentu ustawy regulującego zasady poświadczania znajomości polskiego przez cudzoziemców - a konkretnie do przepisów o ośrodkach egzaminacyjnych i treści zaświadczeń, które wydają. Dostępne dokumenty (uchwała Senatu i sprawozdanie komisji) nie zawierają dokładnej treści tej pojedynczej poprawki spośród całego pakietu zgłoszonych zmian, więc nie da się precyzyjnie wskazać, co konkretnie miała zmienić w porównaniu z wersją przyjętą wcześniej przez komisję. Ponieważ poprawka przepadła w głosowaniu, żadna dodatkowa zmiana z niej nie wejdzie w życie - obowiązywać będzie wersja przepisów bez tej poprawki.

Poprawkę zgłoszono w toku prac Sejmu nad stanowiskiem wobec uchwały Senatu. Sądząc po układzie głosów - niemal jednomyślne poparcie w klubie PiS przy sprzeciwie pozostałych klubów - inicjatywa najprawdopodobniej wyszła od posłów tego klubu, choć dostępne dane nie precyzują dokładnie autorów wniosku.

Poprawka mogła dotyczyć głównie cudzoziemców zdających egzamin z polskiego - na przykład przy staraniu się o obywatelstwo, studia czy pracę wymagającą certyfikatu - a także ośrodków, które takie egzaminy organizują. Skoro poprawka nie przeszła, sytuacja tych osób i instytucji zależy od ostatecznego kształtu ustawy przyjętego w głosowaniu nad całością projektu, a nie od tego pojedynczego, odrzuconego wniosku. Dokument nie podaje, ilu dokładnie zdających czy ośrodków egzaminacyjnych ta konkretna poprawka mogłaby objąć.

Poprawka przepadła: 185 głosów za, 243 przeciw, 20 wstrzymujących się - przy wymaganej większości bezwzględnej 225 głosów. Niemal całe poparcie dał jej klub PiS (182 za, 0 przeciw) oraz część posłów niezrzeszonych (3 za, 5 przeciw). Przeciw głosowały niemal jednomyślnie pozostałe kluby: KO (155 przeciw), PSL-TD (31 przeciw), Lewica (20 przeciw), Centrum (15 przeciw), Polska2050 (13 przeciw) i Razem (4 przeciw). Konfederacja (14 głosów), Konfederacja KP (2) oraz Demokracja (4) wstrzymały się od głosu, nie ratując poprawki.

Ponieważ poprawka nie uzyskała większości, ustawa w tym punkcie pozostaje bez zmiany, którą poprawka miała wprowadzić - obowiązuje wersja przepisów wypracowana wcześniej przez komisję. W praktyce oznacza to, że ewentualne dodatkowe doprecyzowanie zasad działania ośrodków egzaminacyjnych, które proponowała ta poprawka, nie wejdzie w życie. Ostateczny kształt całej ustawy zależy od kolejnych głosowań nad pozostałymi poprawkami i nad ustawą jako całością.

To głosowanie nad jedną z poprawek w trakcie rozpatrywania przez Sejm stanowiska Senatu do ustawy o języku polskim i Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej (posiedzenie nr 56, 30 kwietnia 2026 r.). Po rozstrzygnięciu wszystkich poprawek Sejm głosuje nad całością ustawy w wersji uwzględniającej przyjęte zmiany.

Głosowanie pokazało wyraźny podział polityczny: klub PiS niemal jednomyślnie poparł poprawkę, podczas gdy pozostałe kluby - KO, Polska2050, PSL-TD, Lewica, Centrum i Razem - głosowały przeciw niemal w komplecie. Spór dotyczył szczegółowego kształtu przepisów o egzaminach z polskiego dla cudzoziemców, a nie samej idei ustawy, która nie budzi zasadniczego sprzeciwu żadnego klubu.