Komisje wyborcze zyskają przeszkolonego sekretarza

Sejm rozpatrywał projekt zmiany Kodeksu wyborczego, który ma wprowadzić dodatkową, przeszkoloną osobę - sekretarza - do każdej komisji liczącej głosy w lokalu wyborczym. Zanim jednak posłowie mogli pracować nad projektem dalej, część klubów złożyła wniosek o odrzucenie go w całości już w pierwszym czytaniu - czyli o zamknięcie sprawy bez dalszych prac. To głosowanie dotyczyło właśnie tego wniosku. Wniosek przepadł (163 głosy za, 258 przeciw), więc projekt nie został zatrzymany i prace nad nim toczyły się dalej.

• Liczenie głosów w komisji wyborczej: dziś robią to wyłącznie członkowie komisji - po zmianie ma dołączyć dodatkowa, przeszkolona osoba pełniąca funkcję sekretarza, wspierająca liczenie głosów i sporządzanie protokołu.
• Cel zmiany: ograniczenie pomyłek przy liczeniu głosów, które po wyborach prezydenckich w 2025 r. były powodem wielu protestów wyborczych zgłaszanych do Sądu Najwyższego.
• To głosowanie samo w sobie niczego jeszcze nie zmieniło w prawie - dotyczyło tylko tego, czy prace nad projektem będą kontynuowane. Ponieważ wniosek o odrzucenie przepadł, projekt trafił do dalszych prac w komisjach.

Projekt złożyła grupa posłów (projekt poselski, nie rządowy). Z opisu wynika, że bezpośrednim powodem była fala protestów wyborczych zgłaszanych do Sądu Najwyższego po wyborach prezydenckich w 2025 r.

Jeśli jesteś wyborcą - ten projekt ma zmniejszyć ryzyko pomyłek przy liczeniu głosów w Twoim lokalu wyborczym, co w praktyce oznacza mniej podstaw do kwestionowania wyników wyborów. Jeśli jesteś członkiem komisji wyborczej albo rozważasz taką pracę przy kolejnych wyborach - może pojawić się nowa funkcja (sekretarz), która wymaga przeszkolenia i prawdopodobnie dodatkowego wynagrodzenia za pracę w komisji. Dokument nie podaje, ile osób miałoby pełnić taką funkcję ani ile miałoby to kosztować - te szczegóły nie wynikają z dostępnej treści projektu. Samo to głosowanie (nad wnioskiem o odrzucenie) nie zmienia niczego bezpośrednio w Twoich prawach - decyduje jedynie, czy temat będzie dalej procedowany.

Wniosek o odrzucenie projektu przepadł stosunkiem 163:258. Za odrzuceniem, czyli przeciw dalszym pracom nad projektem, głosowały niemal jednolicie: PiS (128 za, 0 przeciw) i RozwojPlus (30 za, 1 przeciw). Przeciw odrzuceniu, a więc za kontynuowaniem prac, opowiedziały się kluby koalicji rządzącej: KO (0 za, 151 przeciw), Polska2050 (0 za, 15 przeciw), Lewica (0 za, 20 przeciw), PSL-Trzecia Droga (1 za, 30 przeciw) i Centrum (0 za, 14 przeciw). Przeciw odrzuceniu głosowały też oba kluby Konfederacji: Konfederacja (0 za, 13 przeciw) i Konfederacja KP (0 za, 3 przeciw). W małym klubie Demokracja głosy rozłożyły się dokładnie po połowie (2 za, 2 przeciw).

Dokument nie zawiera dostępnej Oceny Skutków Regulacji, więc nie da się podać dokładnych kosztów wdrożenia nowego stanowiska sekretarza w komisjach wyborczych. Jakościowo: jeśli projekt ostatecznie stanie się prawem, na zmianie zyskają wyborcy i kandydaci - mniej pomyłek przy liczeniu głosów oznacza mniej podstaw do podważania wyników. Obciążone zostaną za to gminy oraz Krajowe Biuro Wyborcze (KBW), które musiałyby zorganizować szkolenia i obsadzić nowe stanowiska przy każdych kolejnych wyborach. Ponieważ wniosek o odrzucenie projektu przepadł, prace były kontynuowane - projekt trafił do komisji, przeszedł przez drugie i trzecie czytanie i został ostatecznie uchwalony w marcu 2026 r.

To była kontynuacja pierwszego czytania - poprzednie posiedzenie 5 grudnia 2025 r. nie zdążyło go zakończyć. Odrzucenie wniosku o odrzucenie oznaczało, że projekt trafił do dalszych prac w komisjach. Sejm uchwalił ustawę 27 marca 2026 r., Prezydent zgłosił do niej weto 30 kwietnia 2026 r., a proces zakończył się ostatecznym uchwaleniem ustawy.

Głosowanie pokazało wyraźny podział polityczny: PiS i RozwojPlus chciały zamknąć sprawę już w pierwszym czytaniu, bez dalszych prac nad szczegółami projektu. Kluby koalicji rządzącej (KO, Polska2050, Lewica, PSL-Trzecia Droga, Centrum) chciały projekt dalej procedować, powołując się na potrzebę ograniczenia błędów przy liczeniu głosów po falach protestów wyborczych zgłaszanych do Sądu Najwyższego w 2025 r. Z dostępnych danych nie wynika, by temat wywołał szerszą debatę publiczną poza samym Sejmem.

Najciekawszy rozłam wystąpił w małym klubie Demokracja, gdzie głosy podzieliły się dokładnie po połowie (2 za odrzuceniem, 2 przeciw) - to odstępstwo od typowego wzorca jednolitego głosowania klubowego. W PSL-Trzeciej Drodze jeden poseł zagłosował inaczej niż reszta klubu (za odrzuceniem, przy 30 głosach przeciw), a w RozwojPlus odwrotnie - jeden głos przeciw odrzuceniu przy 30 za. Poza tym dyscyplina klubowa była wysoka - PiS, KO i pozostałe duże kluby głosowały niemal jednolicie.