Duże łapówki trafią teraz przed sąd okręgowy

Posłowie głosowali nad ostatecznym, trzecim czytaniem zmiany w procedurze karnej dotyczącej spraw o wzięcie lub danie dużej łapówki - na przykład przez urzędnika załatwiającego sprawę za pieniądze albo firmę przekupującą kontrolera. Do tej pory takie sprawy trafiały do sądu rejonowego i były prowadzone w skróconej procedurze, tzw. dochodzeniu. Po zmianie trafią do sądu okręgowego, a prokurator poprowadzi pełne śledztwo - tak jak w najpoważniejszych sprawach karnych. Sejm przyjął projekt niemal jednogłośnie, 436 głosami za, i tym samym zakończył prace nad ustawą w Sejmie.

• Sprawy o wzięcie lub danie dużej łapówki: sąd rejonowy → sąd okręgowy jako sąd pierwszej instancji.
• Śledztwo w takich sprawach: skrócone dochodzenie → pełne śledztwo prowadzone przez prokuratora.
• Podczas prac komisji zakres projektu poszerzono - pierwotnie rząd proponował objąć nim tylko łapówki dla zagranicznych urzędników, ostateczna wersja obejmuje szerzej sprawy o dużą łapówkę, także w kraju.
• Wysokość kar za łapówkarstwo nie zmienia się - zmienia się wyłącznie sąd właściwy i tryb prowadzenia postępowania.

Dla zdecydowanej większości obywateli ta zmiana jest zupełnie nieodczuwalna w codziennym życiu - nie dotyczy podatków, świadczeń ani żadnych powszechnych obowiązków. Dotyczy wyłącznie osób oskarżonych o wzięcie lub danie dużej łapówki. Jeśli jesteś urzędnikiem i miałbyś zostać oskarżony o przyjęcie dużej korzyści majątkowej za załatwienie sprawy - Twój proces odbędzie się teraz przed sądem okręgowym, a nie rejonowym. Jeśli prowadzisz firmę i miałbyś zostać oskarżony o wręczenie łapówki, np. kontrolerowi albo zagranicznemu urzędnikowi przy kontrakcie za granicą - dotyczy Cię to samo. Rządowe uzasadnienie do pierwotnej, węższej wersji projektu podawało, że w latach 2021-2024 za tego typu przestępstwa skazano w całej Polsce zaledwie 7 osób - to pokazuje skalę: mowa o pojedynczych, bardzo rzadkich sprawach, a nie o zjawisku masowym. Dokument nie podaje, ile spraw rocznie obejmie już poszerzony, ostateczny zakres przepisu.

Wynik jednostronny: 436 głosów za, 3 przeciw, nikt się nie wstrzymał. Wszystkie kluby głosowały jednomyślnie za: KO (155 za), PSL-TD (31 za), Polska2050 (13 za), Konfederacja (13 za), Lewica (19 za), Centrum (15 za) i pozostałe mniejsze kluby. Jedyne trzy głosy przeciw padły w klubie PiS, który mimo to w zdecydowanej większości (172 posłów) poparł projekt. To głosowanie ponad podziałami - zmiana dotyczy techniki ścigania korupcji, a nie sporu politycznego.

Dokument nie zawiera w dostępnych danych Oceny Skutków Regulacji (OSR), więc nie można podać kwot ani liczby spraw rocznie. Na podstawie treści zmiany: osoby oskarżone o dużą łapówkę będą przechodzić przez dłuższą i bardziej sformalizowaną procedurę - pełne śledztwo zamiast dochodzenia - co zwykle oznacza więcej czynności dowodowych i dłuższy czas przygotowania sprawy do procesu. Sądy okręgowe przejmą od sądów rejonowych obsługę tej wąskiej kategorii spraw, a prokuratura będzie musiała prowadzić je w pełnym trybie śledztwa, co zwykle wiąże się z większym nakładem pracy niż dochodzenie. Ustawa przeszła już całą drogę legislacyjną: 27 marca 2026 r. Sejm ją uchwalił, Senat zajął stanowisko 22 kwietnia 2026 r., a Prezydent podpisał ją 11 maja 2026 r.

Jedynym odstępstwem od jednomyślności były 3 głosy przeciw w klubie PiS, przy 172 posłach tego klubu głosujących za - to mniej niż 2 proc. klubu. Żaden inny klub nie odnotował głosów odrębnych ani wstrzymań, co wskazuje na traktowanie tej zmiany jako technicznej, a nie politycznej.