Krok bliżej ustawy o sekretarzu komisji wyborczej

Posłowie głosowali nad jedną z osiemnastu poprawek zgłoszonych do projektu wprowadzającego funkcję sekretarza obwodowej komisji wyborczej. To nowa, płatna funkcja dla osoby z wyższym wykształceniem, zatrudnionej w urzędzie lub szkole, która ma pilnować poprawności liczenia głosów i pracy komisji w dniu wyborów - po serii błędów zgłaszanych do Sądu Najwyższego po wyborach prezydenckich w 2025 roku. Poprawka nr 12 została przyjęta głosami 265 do 173, mimo że komisja sejmowa wcześniej rekomendowała odrzucenie większości zgłoszonych poprawek.

Dokładna treść poprawki nr 12 nie jest znana z dostępnych materiałów. Wiadomo, że z 18 zgłoszonych poprawek komisja sejmowa poparła tylko dwie - dotyczące wymogów stawianych kandydatom na sekretarza - a resztę rekomendowała odrzucić. Szerokie poparcie dla tej konkretnej poprawki może wskazywać, że była jedną z tych dwóch zaakceptowanych zmian, ale źródła tego nie potwierdzają wprost.

Z dostępnych danych nie wynika, kto konkretnie zgłosił poprawkę nr 12. Poprawki do tego projektu powstawały w toku prac Komisji Nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach nad projektem posła Mariusza Witczaka i grupy posłów.

Jeśli poprawka rzeczywiście dotyczyła wymogów dla kandydatów na sekretarza, różnica dotyczy przede wszystkim urzędników i nauczycieli, którzy mogliby ubiegać się o tę nową, płatną funkcję w dniu wyborów. Dla przeciętnego wyborcy zmiana pozostaje pośrednia - liczy się ostateczny kształt całej ustawy o sekretarzu komisji.

Wynik: 265 głosów za, 173 przeciw, nikt się nie wstrzymał. Niemal jednolicie za głosowały KO (155:0), PSL-TD (30:1), Centrum (14:0), Polska2050 (13:0), Lewica (20:0) oraz cała Konfederacja (13:0) i koło Konfederacja KP (3:0). Przeciw byli głównie posłowie Rozwój Plus (0:36) oraz PiS (6:132) - to jedyne dwa kluby głosujące przeciwko niemal w komplecie.

Nie można precyzyjnie opisać skutków samej poprawki nr 12, bo jej treść nie jest znana z materiałów źródłowych. Wiadomo natomiast, że cała ustawa wprowadza płatną funkcję sekretarza komisji wyborczej z dietą w wysokości 130% diety przewodniczącego. Według szacunków ekspertów Sejmu koszt dla budżetu państwa może być wyższy niż zakładali projektodawcy - nawet ok. 23 mln zł przy wyborach prezydenckich, zamiast wyliczanych przez autorów projektu ok. 12 mln zł.

Głosowanie odbyło się 27 marca 2026 r. podczas trzeciego czytania, tuż przed uchwaleniem całej ustawy tego samego dnia. Dzień wcześniej projekt wrócił do komisji po drugim czytaniu w celu przygotowania dodatkowego sprawozdania.

Cały projekt budzi spory. W konsultacjach społecznych widać niemal równy podział - 38% uczestników uznało zmianę za potrzebną, a 46% było przeciwnego zdania. Krytycy, w tym Unia Metropolii Polskich, wskazują na niejasny podział zadań między przewodniczącym komisji a nowym sekretarzem, ryzyko sporów kompetencyjnych oraz brak obowiązkowych szkoleń dla osób pełniących tę funkcję. Wątpliwości budzi też górna granica wieku dla kandydatów (65 lat), która - zdaniem ekspertów Sejmu - może być niezgodna z konstytucyjną zasadą równości. W samym głosowaniu nad tą poprawką widać wyraźny podział: PiS i Rozwój Plus głosowały przeciwko niemal w komplecie, pozostałe kluby - w tym Konfederacja - głosowały za.

Zwraca uwagę jednolite głosowanie całej Konfederacji (13 głosów za, 0 przeciw) razem z klubami koalicji rządzącej - ten klub częściej głosuje bliżej PiS. Widać też niewielkie odstępstwo od linii klubu w PiS, gdzie 6 posłów zagłosowało za poprawką mimo sprzeciwu 132 kolegów klubowych.