Poprawka nr 14 do ustawy o sekretarzach komisji odrzucona

Sejm kończył prace nad ustawą, która wprowadza nowego członka obwodowej komisji wyborczej - sekretarza. Ta osoba ma pilnować m.in. poprawnego liczenia kart do głosowania i sporządzania protokołu, żeby ograniczyć błędy, jakie ujawniły się przy okazji wyborów prezydenckich w 2025 roku. W trakcie trzeciego czytania, tuż przed głosowaniem nad całą ustawą, posłowie głosowali nad kolejną ze zgłoszonych poprawek - poprawką nr 14. Dokumenty dostępne w tej analizie nie zawierają dokładnej treści tej konkretnej poprawki, ale wiadomo, że sejmowa komisja rekomendowała odrzucenie aż 16 z 18 zgłoszonych poprawek, przyjmując tylko dwie - dotyczące wymogów stawianych kandydatom na sekretarza. Sejm poszedł za rekomendacją komisji: poprawka 14 przepadła stosunkiem głosów 192 do 239, więc ustawa poszła dalej w wersji zaproponowanej przez komisję, bez zmiany, o którą zabiegała ta poprawka.

Treść poprawki nr 14 nie jest dostępna w dokumentach, do których mamy dostęp, więc nie da się precyzyjnie opisać, co konkretnie miała zmienić w projekcie. Wiadomo tylko, że komisja sejmowa rekomendowała jej odrzucenie - podobnie jak większości (16 z 18) zgłoszonych poprawek. Ostatecznie w ustawie utrzymały się jedynie dwie zmiany zaproponowane w poprawkach, dotyczące wymogów wobec kandydatów na funkcję sekretarza obwodowej komisji wyborczej.

Dokumenty nie precyzują, kto zgłosił poprawkę nr 14 - była jedną z 18 poprawek rozpatrywanych przez sejmową Komisję Nadzwyczajną do spraw zmian w kodyfikacjach. Sam projekt ustawy złożyła grupa posłów, reprezentowana przez posła Mariusza Witczaka.

Ponieważ nie znamy treści tej konkretnej poprawki, nie można wskazać, na kogo dokładnie wpłynęłoby jej przyjęcie. Można za to powiedzieć, kogo dotyczy cały projekt: przede wszystkim osób z wyższym wykształceniem, pracujących w urzędach, szkołach lub innych instytucjach publicznych, które będą mogły zgłosić się do wójta jako kandydaci na płatną funkcję sekretarza komisji. Pośrednio dotyczy to też każdego wyborcy - bo nowa funkcja ma zmniejszyć liczbę błędów przy liczeniu głosów w lokalu wyborczym.

Głosowanie podzieliło Sejm wyraźnie wzdłuż linii koalicja - opozycja. Za poprawką głosowały kluby opozycyjne: PiS (135 za, 0 przeciw), RozwójPlus (35 za), Konfederacja (13 za), Konfederacja KP (3 za) i Demokracja (4 za) - łącznie 192 głosy. Przeciw stanęła cała koalicja rządząca: KO (154 przeciw), PSL-TD (30 przeciw), Lewica (19 przeciw), Centrum (14 przeciw), Polska2050 (13 przeciw) oraz Razem (4 przeciw) - łącznie 239 głosów, co przesądziło o odrzuceniu poprawki. Żaden klub nie był wewnętrznie podzielony - wszyscy jego członkowie głosowali tak samo.

Odrzucenie poprawki nr 14 nie zatrzymało prac nad ustawą. Tego samego dnia, 27 marca 2026 r., Sejm uchwalił całą ustawę w trzecim czytaniu w wersji uwzględniającej tylko dwie ze zgłoszonych poprawek - te dotyczące wymogów wobec kandydatów na sekretarza. Ustawa trafiła następnie do Senatu, a w kwietniu 2026 r. Prezydent zgłosił do niej weto. Z dalszego przebiegu procesu legislacyjnego wynika, że ustawa ostatecznie została uchwalona.

To głosowanie odbyło się w trzecim czytaniu, 27 marca 2026 r., tuż przed głosowaniem nad całą ustawą. Wcześniej, 26 marca 2026 r., projekt wracał jeszcze raz do komisji po drugim czytaniu. Po uchwaleniu ustawa trafiła do Senatu, a w kwietniu 2026 r. Prezydent skorzystał z prawa weta.

Choć nie znamy treści samej poprawki nr 14, cały projekt budził spory, co widać po podziale głosów niemal 45:55 oraz po opiniach dołączonych do dokumentów. Unia Metropolii Polskich krytykowała m.in. brak jasnego podziału obowiązków między sekretarzem a przewodniczącym komisji oraz zbyt niski, bo ustalony na 65 lat, górny limit wieku dla kandydatów na sekretarza. Eksperci Kancelarii Sejmu zwracali z kolei uwagę, że koszty diet dla nowych sekretarzy mogą być wyższe niż zakładali autorzy projektu - nawet 23 mln zł zamiast 12 mln zł przy wyborach prezydenckich. W konsultacjacjach społecznych do projektu opinie były podzielone niemal po połowie - między zwolennikami a przeciwnikami nowej funkcji.