Piwnice jako schrony w nowych blokach - ustawa uchwalona

Posłowie głosowali nad całością rządowego projektu zmieniającego ustawę o ochronie ludności i obronie cywilnej - przepisy te obowiązują dopiero od roku i ten projekt ma je doprecyzować. Nowe zasady każą inwestorom budującym bloki, biurowce i garaże projektować piwnice jako miejsca doraźnego schronienia na wypadek alarmu, a obok pełnych schronów mają powstać prostsze punkty schronienia. Ustawa reguluje też, kto musi udostępnić takie miejsce w razie zagrożenia oraz jak finansowana jest obrona cywilna w gminach. Głosowanie zakończyło się przyjęciem projektu przez Sejm - projekt idzie dalej w procesie ustawodawczym.

• Piwnice w nowych budynkach: dziś nie ma obowiązku projektowania ich jako miejsc schronienia - po zmianie inwestorzy budynków wielorodzinnych, biurowców i garaży muszą zaprojektować piwnicę jako miejsce doraźnego schronienia.
• Miejsca schronienia: dziś funkcjonują głównie pełne schrony - po zmianie obok nich pojawią się prostsze, tańsze w budowie punkty schronienia.
• Obowiązek udostępnienia: ustawa doprecyzowuje, kto - na przykład zarządca lub właściciel budynku - musi otworzyć i udostępnić miejsce schronienia mieszkańcom w razie ogłoszenia alarmu.
• Terminy dla urzędów i inwestorów: po zmianie obowiązują jasno określone terminy na przygotowanie i zgłoszenie miejsc schronienia, których wcześniej brakowało.
• Finansowanie i ewidencja obrony cywilnej: doprecyzowano zasady finansowania zadań obrony cywilnej oraz sposób prowadzenia ewidencji zasobów ochrony ludności.

Projekt wniosła Rada Ministrów (projekt rządowy), a sprawozdanie przygotowała sejmowa Komisja Administracji i Spraw Wewnętrznych. Motywacja: po roku obowiązywania ustawy o ochronie ludności trzeba doprecyzować niejasne przepisy dotyczące schronów i finansowania.

Jeśli jesteś inwestorem lub deweloperem budującym blok, biurowiec albo garaż - od teraz musisz uwzględnić w projekcie piwnicę jako miejsce doraźnego schronienia, co może wpłynąć na koszt i czas przygotowania inwestycji. Jeśli mieszkasz w nowym budynku wielorodzinnym - zyskujesz dostęp do miejsca schronienia blisko domu, a zarządca budynku ma obowiązek je udostępnić w razie alarmu. Jeśli pracujesz w urzędzie gminy zajmującym się obroną cywilną - czekają cię nowe, jasno określone terminy i zasady prowadzenia ewidencji. Ustawa nie zmienia zasad odbywania służby wojskowej ani obowiązku wojskowego - dotyczy wyłącznie infrastruktury i organizacji obrony cywilnej. Dokument nie podaje, ile dokładnie budynków czy osób obejmie ta zmiana.

Wynik jednoznaczny: 257 posłów za, 0 przeciw, 174 wstrzymało się od głosu - nikt nie był przeciwny ustawie. Za głosowały niemal jednolicie kluby koalicji rządzącej: KO (155 za), PSL-Trzecia Droga (30 za), Polska2050 (13 za), Lewica (20 za) i Centrum (15 za), a także duża część Konfederacji (12 za, 1 wstrzymanie) oraz Konfederacja KP (3 za). Wstrzymały się w całości kluby PiS (132 osoby) i RozwojPlus (36 osób) - to sygnał, że mimo braku formalnego sprzeciwu, część Sejmu nie chciała jednoznacznie poprzeć doprecyzowania przepisów o obronie cywilnej.

Dokument nie zawiera w dostępnym kontekście Oceny Skutków Regulacji z konkretnymi kwotami, więc skutki opisujemy jakościowo. Inwestorzy budynków wielorodzinnych, biurowców i garaży poniosą dodatkowe koszty projektowe związane z uwzględnieniem piwnic jako miejsc schronienia. Gminy i urzędy odpowiedzialne za obronę cywilną zyskają jaśniejsze zasady finansowania zadań i prowadzenia ewidencji zasobów ochrony ludności, co ma ułatwić im planowanie budżetu. Zmiana nie dotyczy struktury sił zbrojnych ani obowiązku służby wojskowej. Przepisy zaczną obowiązywać po zakończeniu całej procedury - ustawę podpisał już prezydent, a dokładny czas na przygotowanie się inwestorów i urzędów nie został podany w dostępnych materiałach.

Głosowanie zakończyło III czytanie w Sejmie 27 marca 2026 r., po pracach w Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych oraz podkomisji. Po uchwaleniu ustawa trafiła do Senatu, który zgłosił poprawki - Sejm przyjął je 17 kwietnia 2026 r., a prezydent podpisał ustawę 11 maja 2026 r.

Choć nikt nie zagłosował przeciw, prawie 41% głosujących - cały klub PiS i cały RozwojPlus - wstrzymało się od głosu. Pokazuje to, że część Sejmu nie chciała jednoznacznie poprzeć szczegółów doprecyzowania ustawy o obronie cywilnej, mimo że ogólny kierunek zmian nie wywołał otwartego sprzeciwu. Dokument nie zawiera oficjalnych stanowisk klubów tłumaczących powód wstrzymania się.

W klubie Konfederacja 12 posłów głosowało za, a 1 wstrzymał się - drobne odstępstwo na tle niemal jednolitego poparcia Konfederacji i Konfederacji KP. W klubie Demokracja większość obecnych (3 z 4) wstrzymała się, mimo że reszta koalicji rządzącej głosowała za - to wyjątek na tle jednolitego poparcia pozostałych klubów koalicyjnych, takich jak KO, Polska2050, PSL-Trzecia Droga, Lewica i Centrum.