Radcy prawni dostają obowiązkowe OC i ochronę nazwy zawodu

Posłowie głosowali nad całością projektu zmiany ustawy o radcach prawnych - to była ostateczna decyzja Sejmu, czy ustawę uchwalić i przekazać dalej, do Senatu. Projekt wprowadza dwie główne rzeczy: obowiązkowe ubezpieczenie od odpowiedzialności za błędy w pracy dla każdego radcy prawnego oraz wysoką karę za bezprawne posługiwanie się nazwą radcy prawnego lub szyldem kancelarii. To zmiana ważna nie tylko dla samych prawników, ale i dla każdego, kto kiedykolwiek korzysta lub będzie korzystać z pomocy prawnej.

• Każdy radca prawny zostaje automatycznie objęty wspólnym ubezpieczeniem od błędów zawodowych wykupionym przez samorząd zawodowy (Krajową Radę Radców Prawnych) - dziś ubezpieczenie trzeba było załatwiać samodzielnie.
• Radca może zrezygnować ze wspólnego ubezpieczenia, ale musi w ciągu 14 dni złożyć oświadczenie i pokazać własną polisę spełniającą wymagane warunki.
• Za bezprawne używanie nazwy kancelaria radcy prawnego lub tytułu radcy prawnego grozi kara pieniężna do 200 000 zł.
• Brak ubezpieczenia albo nieopłacenie składki oznacza dla radcy prawnego odpowiedzialność dyscyplinarną przed samorządem zawodowym.

Projekt jest komisyjny - przygotowała go Komisja Sprawiedliwości i Praw Człowieka, a jego celem było uregulowanie obowiązkowego ubezpieczenia radców prawnych i ochrony ich tytułu zawodowego.

Bezpośrednio zmiana dotyczy radców prawnych - każdy z nich zostanie automatycznie ubezpieczony, chyba że sam z tego zrezygnuje i przedstawi własną polisę. Pośrednio, ale realnie, dotyczy to też każdego, kto korzysta z usług radcy prawnego: jeśli prawnik popełni błąd przy prowadzeniu twojej sprawy, łatwiej będzie dochodzić odszkodowania, bo ubezpieczenie będzie obowiązkowe i sprawdzone przez samorząd zawodowy. Dotyczy to również osób szukających pomocy prawnej - jeśli widzisz szyld kancelaria radcy prawnego, będziesz mieć większą pewność, że to nie fałszywka, bo za podszywanie się pod ten tytuł grozi teraz dotkliwa kara finansowa. Dokument nie podaje, ilu dokładnie radców prawnych obejmie ta zmiana, ale w praktyce dotyczy to wszystkich wykonujących ten zawód w Polsce.

Wynik był jednoznaczny: 261 głosów za, 0 przeciw, 173 wstrzymujących się. Nikt nie zagłosował przeciwko ustawie. KO głosowała w całości za (156 za), podobnie PSL-TD (32 za), Lewica (19 za), Konfederacja (15 za), Centrum (13 za), Polska2050 (11 za) i Konfederacja_KP (3 za) - wszystkie te kluby poparły ustawę bez wyjątków. Inny obraz dały PiS (1 za, 134 wstrzymujących się) i RozwojPlus (0 za, 36 wstrzymujących się) - te kluby niemal w całości wstrzymały się od głosu, zamiast poprzeć lub odrzucić projekt. Wśród posłów niezrzeszonych 5 głosowało za, 2 się wstrzymały, a w klubie Demokracja 2 posłów było za i 1 się wstrzymał.

Dostępne materiały nie zawierają Oceny Skutków Regulacji z konkretnymi kwotami kosztów wdrożenia. Na podstawie treści projektu: samorząd zawodowy (Krajowa Rada Radców Prawnych) przejmuje obowiązek zawarcia zbiorowej umowy ubezpieczeniowej dla wszystkich radców prawnych, co oznacza dla niego nowe zadanie organizacyjne i negocjacje z ubezpieczycielem. Radcowie prawni, którzy chcą zachować własne ubezpieczenie, muszą pilnować 14-dniowego terminu na złożenie oświadczenia i przedstawienie polisy spełniającej warunki ustawowe - inaczej automatycznie trafią do wspólnego ubezpieczenia. Klienci radców prawnych zyskują większą pewność odszkodowania w razie błędu prawnika, bo ubezpieczenie przestaje być fakultatywne. Osoby posługujące się nazwą kancelarii radcy prawnego bez uprawnień narażają się na karę do 200 000 zł.

To głosowanie z 17 kwietnia 2026 r. było głosowaniem nad całością projektu w trzecim czytaniu - Sejm uchwalił ustawę i skierował ją do Senatu. Senat zaproponował poprawki (7 maja 2026 r.), które Sejm przyjął 15 maja 2026 r. Ustawę podpisał Prezydent 2 czerwca 2026 r.

Charakterystyczne jest to, że żaden klub nie zagłosował przeciw ustawie, ale PiS i RozwojPlus zamiast poparcia wybrały masowe wstrzymanie się od głosu (odpowiednio 134 i 36 posłów) - to nie sprzeciw wobec ustawy, ale też brak jej wyraźnego poparcia. Pozostałe główne kluby, w tym KO, Lewica, PSL-TD, Polska2050 i obie Konfederacje, głosowały jednolicie za przyjęciem ustawy.