Powstaje Komisja ds. AI — kontrole i kary dla firm

Jeśli po prostu korzystasz z AI prywatnie — na przykład do pisania maili czy szukania przepisu na obiad — ta ustawa cię nie dotyczy, bo taki użytek jest wprost wyłączony spod jej działania. Inaczej jest, jeśli jesteś klientem banku, sklepu internetowego albo załatwiasz sprawę w urzędzie korzystającym z systemu AI — np. przy ocenie zdolności kredytowej, rekrutacji do pracy czy automatycznej obsłudze zgłoszeń. Jeśli uznasz, że taki system potraktował cię niesprawiedliwie, będziesz mógł złożyć skargę do nowej Komisji, a ta sprawdzi sprawę i w razie potrzeby ukarze odpowiedzialną firmę. Jeśli prowadzisz firmę wdrażającą AI w takich obszarach — czekają cię nowe obowiązki, kontrole i możliwość zapytania Komisji o zgodność rozwiązania z prawem za opłatą 150 zł od sprawy. Dokument nie podaje, ile firm czy obywateli obejmie to w praktyce.

Wynik niemal jednomyślny: 421 głosów za, tylko 3 przeciw i 18 wstrzymujących się. Za głosowały wszystkie duże kluby — PiS (178 za, 1 wstrzymanie), KO (153 za), PSL-TD (29 za), Polska2050 (14 za), Lewica (21 za) i Centrum (13 za). Jedyny głos sprzeciwu przyszedł od klubu Konfederacja_KP (3 głosy przeciw), a druga część ruchu — klub Konfederacja — w komplecie wstrzymała się od głosu (15 wstrzymań). Ustawa o AI zyskała więc poparcie ponad podziałami politycznymi, z wyjątkiem środowiska konfederackiego, które pozostało sceptyczne.

Kontekst przekazany do analizy nie zawiera Oceny Skutków Regulacji, więc nie można podać konkretnych kwot kosztów wdrożenia ani liczby objętych podmiotów. Jakościowo: od uchwalenia ustawy firmy i urzędy wdrażające systemy AI w obszarach takich jak rekrutacja, ocena zdolności kredytowej czy obsługa klientów będą podlegać kontroli nowej Komisji i będą mogły wcześniej zapytać ją o zgodność swojego rozwiązania z prawem za opłatą 150 zł od sprawy. Obywatele zyskują nową ścieżkę skargi, jeśli uznają, że system AI naruszył ich prawa. Ustawa czeka teraz na podpis Prezydenta — dopiero po jego złożeniu i publikacji faktycznie zacznie obowiązywać.

Widoczny jest rozłam w środowisku konfederackim: klub Konfederacja_KP głosował w komplecie przeciw ustawie (3 głosy), podczas gdy klub Konfederacja w komplecie wstrzymał się od głosu (15 głosów). To sugeruje różnicę zdań w tym środowisku co do regulacji AI, mimo że formalnie wywodzą się z podobnego zaplecza politycznego.