Sprawozdanie Komisji Cyfryzacji, Innowacyjności i Nowoczesnych Technologii o rządowym projekcie ustawy o systemach sztucznej inteligencji.

Rządowy projekt, do którego komisja sejmowa przedstawia teraz swoje sprawozdanie, wprowadza w Polsce cały system pilnowania sztucznej inteligencji, jakiego wymagają unijne przepisy zwane aktem o sztucznej inteligencji. Powstaje zupełnie nowy urząd - Komisja Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji - który będzie sprawdzał, czy firmy, urzędy i inne instytucje korzystające z systemów AI działają zgodnie z prawem, a w razie naruszeń będzie mógł nakładać kary pieniężne. Komisja Cyfryzacji, Innowacyjności i Nowoczesnych Technologii rekomenduje Sejmowi przyjęcie tego projektu.

• Powstaje nowy, niezależny urząd - Komisja Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji - który przejmuje nadzór nad rynkiem AI w Polsce.
• Urząd będzie mógł kontrolować firmy i instytucje stosujące systemy AI oraz nakładać na nie kary pieniężne za łamanie unijnych przepisów.
• Firmy będą mogły zapytać urząd, czy ich system AI jest zgodny z prawem, płacąc za to 150 zł.
• Powstaje „piaskownica regulacyjna" - bezpieczne środowisko do testowania nowych rozwiązań AI, bezpłatne dla małych i średnich firm.
• Osoba pokrzywdzona działaniem systemu AI będzie mogła złożyć skargę do nowego urzędu.

Projekt złożył rząd (Rada Ministrów) - wdraża on unijne rozporządzenie o sztucznej inteligencji, obowiązkowe dla wszystkich krajów Unii Europejskiej. Komisja Cyfryzacji, Innowacyjności i Nowoczesnych Technologii rekomenduje jego przyjęcie.

Zwykłego obywatela ustawa dotyka głównie pośrednio - jako klienta firm i urzędów, które korzystają z systemów AI, na przykład w bankach, sklepach internetowych czy przy obsłudze spraw urzędowych. Jeśli uznasz, że jakiś system AI naruszył twoje prawa, będziesz mógł złożyć skargę do nowej Komisji, a ta sprawdzi sprawę i w razie potrzeby ukarze odpowiedzialną firmę. Bezpośrednio nowe obowiązki i kontrole odczują natomiast firmy oraz instytucje tworzące lub wdrażające systemy sztucznej inteligencji.

Utworzenie i działanie nowego urzędu będzie kosztować budżet państwa od 9,3 mln zł w 2026 r. do niemal 29,7 mln zł rocznie w 2035 r. - te kwoty wpisano wprost do ustawy jako maksymalny limit wydatków. Firmy i instytucje stosujące systemy AI będą musiały liczyć się z możliwością kontroli oraz karami pieniężnymi za naruszenia, choć w niektórych sytuacjach - na przykład gdy same zgłoszą i naprawią błąd - będą mogły liczyć na obniżenie kary nawet o 90%.

Dokument to sprawozdanie Komisji Cyfryzacji, Innowacyjności i Nowoczesnych Technologii z prac nad rządowym projektem. Komisja rekomenduje Sejmowi przyjęcie ustawy wdrażającej unijny akt o sztucznej inteligencji, obowiązujący w Unii Europejskiej od 2024 r.