Kodeks wyborczy: mniejsze obwody, dowód zamiast paszportu

Sejm głosował nad wnioskiem o odrzucenie w pierwszym czytaniu senackiego projektu, który zmienia zasady organizacji wyborów. W gęściej zaludnionych miejscach obwody głosowania mogłyby być dzielone na mniejsze - żeby ludzie krócej stali w kolejce do urny. Polacy głosujący za granicą, poza Unią Europejską, nie musieliby już mieć przy sobie paszportu - wystarczyłby dowód osobisty. Wniosek o odrzucenie projektu przepadł (206 głosów za odrzuceniem, 236 przeciw), więc prace nad projektem będą kontynuowane, a nie zakończą się już na starcie.

• Obwody głosowania w gęściej zaludnionych miejscach: dziś jeden duży obwód, po zmianie możliwy podział na mniejsze - krótszy czas oczekiwania w kolejce do urny.
• Głosowanie za granicą poza Unią Europejską: dziś czasem wymagany paszport, po zmianie wystarczy dowód osobisty - tak samo jak w krajach unijnych.
• Komisje obwodowe za granicą: dziś maksymalnie 12 osób, po zmianie nawet 16 osób - odpowiedź na rosnącą liczbę Polaków głosujących poza krajem.

Projekt zgłosił Senat - to senacki projekt ustawy, który wpłynął do Sejmu 22 maja 2026 r. Z treści wynika, że celem jest skrócenie kolejek przy głosowaniu i ułatwienia dla Polaków głosujących za granicą.

Jeśli mieszkasz w mieście lub innym gęściej zaludnionym miejscu, Twój lokal wyborczy może się zmienić - obwód zostanie podzielony na mniejszy, żeby skrócić kolejkę przy głosowaniu. Jeśli mieszkasz za granicą poza Unią Europejską i głosujesz w polskich wyborach, nie będziesz musiał mieć przy sobie paszportu - wystarczy dowód osobisty, tak jak dziś w krajach unijnych. Dokument nie podaje, ilu wyborców za granicą to dokładnie obejmie, ale zmiana dotyczy każdego Polaka głosującego poza krajem oraz mieszkańców obwodów, które zostaną podzielone.

Wynik był bardzo podzielony: 206 głosów za odrzuceniem projektu, 236 przeciw - wniosek o odrzucenie przepadł. Za odrzuceniem głosowały niemal jednolicie PiS (178 za) i Konfederacja (14 za) oraz część niezrzeszonych, a także kluby Demokracja i Konfederacja KP. Przeciw odrzuceniu, czyli za dalszymi pracami nad projektem, opowiedziały się KO (151), Polska2050 (14), PSL-TD (32), Centrum (14) i Lewica (21) - w każdym z tych klubów głosowanie było praktycznie jednomyślne.

Dokument nie zawiera Oceny Skutków Regulacji (OSR), więc nie można podać dokładnych kosztów wdrożenia. Jakościowo: gminy w gęściej zaludnionych miejscach będą musiały wydzielić więcej obwodów i lokali wyborczych, co oznacza więcej pracy dla urzędów i komisji wyborczych. Polacy głosujący za granicą zyskają wygodniejszy dostęp do głosowania bez konieczności posiadania paszportu. Najważniejsze: projekt nie stał się jeszcze prawem - odrzucenie wniosku o odrzucenie oznacza tylko, że prace nad nim będą kontynuowane w Sejmie, prawdopodobnie na etapie prac komisyjnych.

Projekt trafił do Sejmu 22 maja 2026 r., a pierwsze czytanie odbyło się 17 lipca 2026 r. Wniosek o odrzucenie w pierwszym czytaniu nie przeszedł, więc projekt przechodzi do dalszych prac, zwykle w komisji sejmowej.

Głosowanie było mocno podzielone: 206 głosów za odrzuceniem projektu wobec 236 przeciw - różnica niewielka jak na standardy Sejmu. Kluby głosowały blokowo: PiS i Konfederacja chciały zakończyć prace nad projektem już na etapie pierwszego czytania, podczas gdy KO, Polska2050, PSL-TD, Centrum i Lewica opowiedziały się za kontynuowaniem prac. Dokumenty dostępne w kontekście nie podają szczegółowego uzasadnienia, dlaczego kluby popierające odrzucenie chciały zatrzymać projekt już na starcie.