Do druku nr 1109 - opinia SN

To opinia Sądu Najwyższego do projektu zmiany przepisów o wykonywaniu kar, który ma ułatwić osobom tymczasowo aresztowanym telefoniczny kontakt z obrońcą. Sąd popiera sam cel zmiany, ale wskazuje trzy błędy do poprawy, zanim projekt trafi do dalszych prac w Sejmie.

• Sąd Najwyższy ocenia pozytywnie pomysł ułatwienia rozmów telefonicznych między tymczasowo aresztowanym a jego obrońcą - ma to wzmocnić realne prawo do obrony.
• Wskazuje trzy błędy w projekcie: sprzeczność co do tego, jak długo ma obowiązywać zgoda na kontakt telefoniczny, brak powiązania nowego przepisu z już istniejącymi regulacjami oraz błędną interpunkcję, która zmienia sens zdania.

Opinię przygotował Sąd Najwyższy na prośbę Kancelarii Sejmu z 27 lutego 2025 r. Dokument podpisała Pierwsza Prezes Sądu Najwyższego, oceniając komisyjny projekt zmiany przepisów wykonawczych pod kątem tego, czy wpływają na działanie sądów.

Zmiana dotyczy głównie osób tymczasowo aresztowanych i ich obrońców - adwokatów oraz radców prawnych. Jeśli ktoś bliski trafi do aresztu śledczego, łatwiej będzie mu zadzwonić do swojego obrońcy, bo urząd prowadzący sprawę będzie musiał sprawnie przekazać zgodę na taki kontakt do administracji aresztu. Dla ogółu obywateli, którzy nie mają kontaktu z wymiarem sprawiedliwości, praktycznego znaczenia to nie ma.

To pismo w całości jest opinią Sądu Najwyższego (SN) - innych stanowisk (np. Prokuratora Generalnego czy organizacji zawodowych) do tego projektu nie ma w dostępnych materiałach. Sąd Najwyższy ocenia projekt pozytywnie co do samego celu, czyli ułatwienia kontaktu telefonicznego aresztowanego z obrońcą, bo wzmacnia to prawo do obrony gwarantowane przez Konstytucję i Europejską Konwencję Praw Człowieka. Jednocześnie zgłasza trzy konkretne zastrzeżenia techniczne: niespójność co do czasu obowiązywania zgody na kontakt, brak odesłania do innego przepisu regulującego podobną sytuację oraz błędną interpunkcję zmieniającą sens przepisu.

Ten dokument to opinia, nie sama ustawa - nie zawiera Oceny Skutków Regulacji (OSR) ani szacunków kosztów wdrożenia. Sąd Najwyższy podkreśla, że sam pomysł jest dobry i wart wprowadzenia, ale zanim projekt trafi pod głosowanie, urzędy prowadzące sprawy aresztowanych oraz administracja aresztów śledczych będą musiały działać według jasnego, niesprzecznego przepisu - a obecna wersja tego nie zapewnia.

To opinia dołączona do komisyjnego projektu zmiany Kodeksu karnego wykonawczego, przygotowana na wniosek Kancelarii Sejmu z 27 lutego 2025 r. Sąd Najwyższy przesłał ją 18 marca 2025 r., na wczesnym etapie prac nad projektem, przed dalszym procedowaniem w Sejmie.