Do druku nr 1344 - opinia MRPiPS

To pismo Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej do Marszałka Sejmu jest odpowiedzią na tzw. Alert Konstytucyjny wysłany przez związek zawodowy nauczycieli NZZ Oświata Polska. Związek zarzucił trzynaście naruszeń Konstytucji w ustawie o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów, którą Sejm uchwalił 23 stycznia 2026 r., a Prezydent podpisał 12 lutego 2026 r. Minister punkt po punkcie odpowiada na te zarzuty, tłumacząc, jak w praktyce mają działać przepisy o prowadzeniu psychoterapii przez psychologów, o zgodzie na pomoc psychologiczną, o ochronie danych osobowych oraz o relacji między psychologami pracującymi w szkołach a nauczycielami.

• Psycholodzy będą mogli prowadzić psychoterapię, mimo że nie wpisano jej wprost do ustawowego wykazu usług psychologicznych - obowiązują ich jednak te same zasady ochrony pacjenta co przy zwykłej pomocy psychologicznej, czyli tajemnica zawodowa, prowadzenie dokumentacji i konieczność uzyskania zgody.
• Zgoda na pomoc psychologiczną nie musi mieć formy pisemnej - resort podkreśla, że ustawa takiego wymogu nie wprowadza, wbrew temu, co zarzucał związek zawodowy.
• Nauczyciele niebędący psychologami mogą nadal prowadzić działania profilaktyczne w szkole - zastrzeżenie zawodu psychologa dla określonych usług nie blokuje innych form pomocy uczniom.
• Dane osobowe psychologów gromadzone na potrzeby samorządu zawodowego mają być ograniczone do niezbędnego minimum - resort konsultował ich zakres z UODO.
• Związek zawodowy psychologów nie zyska takich samych uprawnień jak samorząd zawodowy przy uznawaniu, co liczy się jako wykonywanie zawodu - minister uznał to rozróżnienie za zgodne z Konstytucją.

Pismo podpisała Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Agnieszka Dziemianowicz-Bąk jako przedstawicielka rządu, który przygotował ustawę o zawodzie psychologa. To odpowiedź na pismo związku zawodowego nauczycieli NZZ Oświata Polska.

Ta wymiana pism dotyczy przede wszystkim psychologów, w tym tych pracujących w szkołach, a pośrednio także rodziców i uczniów korzystających z ich pomocy. Jeśli jesteś psychologiem zatrudnionym w szkole, Twoja codzienna praca - rozmowy z uczniami, wsparcie profilaktyczne - nie wymaga pisemnej zgody rodziców, a Twoje dane trafią do rejestru prowadzonego przez samorząd zawodowy psychologów. Jeśli prowadzisz lub planujesz prowadzić psychoterapię jako psycholog, będziesz mógł to robić dalej, ale na zasadach z odrębnych przepisów, z zachowaniem tajemnicy zawodowej i obowiązku prowadzenia dokumentacji. Jeśli jesteś rodzicem dziecka korzystającego z pomocy psychologa w szkole, zgoda na taką pomoc może być ustna - psycholog musi Cię jednak poinformować o Twoich prawach i celu planowanej pomocy.

Ministerstwo Edukacji Narodowej brało udział w uzgadnianiu przepisów dotyczących nauczycieli i - jak zaznacza minister - jej stanowisko jest z nim spójne. Zakres przetwarzanych danych osobowych psychologów był konsultowany z UODO. Związek zawodowy NZZ Oświata Polska zgłaszał uwagi w trakcie opinii publicznych do projektu - część z nich uwzględniono, a pozostałe minister szczegółowo wyjaśnia w tym piśmie, nie zgadzając się z zarzutem o niezgodności z Konstytucją. Do tego pisma nie dołączono odrębnych opinii Prokuratora Generalnego, Sądu Najwyższego ani Narodowego Banku Polskiego - dotyczy ono już uchwalonej i podpisanej ustawy, a nie procedowanego projektu.

Ten dokument nie zawiera Oceny Skutków Regulacji (OSR) - to nie projekt ustawy, lecz odpowiedź ministra na zarzuty wobec już uchwalonej i podpisanej ustawy, więc nie szacuje kosztów ani liczby osób, których to dotyczy. W praktyce pismo ma znaczenie wyjaśniające: tłumaczy, jak czytać przepisy o psychoterapii, zgodzie na pomoc psychologiczną i ochronie danych, co może mieć znaczenie przy sporach o interpretację ustawy. Dla psychologów pracujących w szkołach oznacza to, że ich codzienna praca nie wymaga pisemnej zgody rodziców, a prowadzenie psychoterapii pozostaje możliwe na zasadach z odrębnych przepisów. Resort zapowiada też równoległe prace nad osobną ustawą o zawodzie psychoterapeuty, którą zajmuje się specjalny zespół powołany w Ministerstwie Zdrowia.

Ustawę Sejm uchwalił 23 stycznia 2026 r., a Prezydent podpisał ją 12 lutego 2026 r. To pismo to odpowiedź ministra na zarzuty związku zawodowego z 1 grudnia 2025 r., zarejestrowana w Sejmie 24 lutego 2026 r.

Związek zawodowy NZZ Oświata Polska w piśmie zwanym Alertem Konstytucyjnym zarzucił ustawie trzynaście naruszeń Konstytucji, dotyczących m.in. definicji psychoterapii, formy zgody na pomoc psychologiczną i ochrony danych osobowych psychologów. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej odrzuca te zarzuty, wskazując, że część z nich opiera się na nieaktualnej wersji projektu, a pozostałe wynikają z odmiennej interpretacji przepisów niż zamierzona przez twórców ustawy. Spór dotyczy głównie tego, czy psycholodzy mogą swobodnie prowadzić psychoterapię poza publiczną służbą zdrowia oraz czy związki zawodowe psychologów powinny mieć takie same uprawnienia jak samorząd zawodowy.