Do druku nr 1526 - opinia ZPP

Ten dokument to pisemna opinia Związku Powiatów Polskich (organizacji zrzeszającej samorządy powiatowe) do poselskiego projektu ustawy zmieniającego Prawo oświatowe, który wprowadza ogólny zakaz korzystania przez uczniów z telefonów komórkowych i innych urządzeń do porozumiewania się na odległość na terenie szkoły. Projekt zakłada, że to dyrekcja szkoły w swoim statucie może - ale nie musi - określić wyjątki od tego zakazu. Związek Powiatów Polskich, reprezentujący samorządy prowadzące wiele szkół, ocenia ten zapis i wskazuje, gdzie ich zdaniem wymaga on poprawki.

• Projekt wprowadza ogólny zakaz korzystania przez uczniów z telefonów komórkowych i innych urządzeń elektronicznych do porozumiewania się na odległość na terenie szkoły.
• Wyjątki od zakazu mają być dobrowolne - to dyrekcja szkoły decyduje w statucie, czy i kiedy uczniowie mogą jednak korzystać z takich urządzeń.
• Związek Powiatów Polskich domaga się, by już sama ustawa - a nie tylko decyzja dyrekcji - gwarantowała wyjątek na lekcjach informatyki i innych zajęciach, których nie da się zrealizować bez komputera, laptopa czy tabletu z dostępem do internetu.
• Związek zwraca uwagę, że obowiązujące przepisy o wyposażeniu szkół wymagają, by komputery i tablety uczniowskie miały włączony dostęp do Wi-Fi i Bluetooth - czyli sam sprzęt szkolny formalnie spełnia definicję urządzenia „do porozumiewania się na odległość”, co może budzić wątpliwości interpretacyjne.

Opinię przesłał Związek Powiatów Polskich - organizacja zrzeszająca powiaty i miasta na prawach powiatu - w odpowiedzi na pismo Kancelarii Sejmu z 4 lipca 2025 r. z prośbą o stanowisko do poselskiego projektu zmiany Prawa oświatowego. Sam projekt zgłosili posłowie, nie rząd.

Jeśli masz dziecko w szkole podstawowej lub średniej, ta zmiana dotyczy właśnie jego codziennych zajęć. Jeśli projekt wejdzie w życie w obecnym kształcie, o tym, czy twoje dziecko będzie mogło używać komputera czy tabletu na lekcji informatyki, zdecyduje dyrekcja konkretnej szkoły w statucie - a nie wprost sama ustawa. W jednej szkole nauczyciel informatyki będzie mógł swobodnie korzystać ze sprzętu uczniowskiego, w innej dyrekcja może nie przewidzieć takiego wyjątku, co utrudni prowadzenie zajęć wymagających komputera. Jeśli jesteś nauczycielem informatyki, dotyczy cię to bezpośrednio: bez jasnego wyjątku w ustawie możesz mieć trudność w uzasadnieniu korzystania z urządzeń na lekcji, mimo że program nauczania tego wymaga. Jeśli jesteś samorządowcem prowadzącym szkoły, na przykład w powiecie, to twoja placówka będzie musiała samodzielnie ustalić zasady w statucie i brać odpowiedzialność za ewentualne spory z rodzicami czy uczniami o interpretację przepisu.

W dostępnym kontekście znajduje się wyłącznie opinia Związku Powiatów Polskich - innych stanowisk, na przykład rządu, Prokuratora Generalnego czy Biura Analiz Sejmowych, do tego dokumentu nie dołączono. Związek Powiatów Polskich nie kwestionuje samego pomysłu ograniczenia telefonów w szkole, ale zgłasza jedno konkretne zastrzeżenie: jego zdaniem wyjątek dla zajęć wymagających urządzeń elektronicznych, przede wszystkim informatyki, powinien wynikać wprost z ustawy, a nie być pozostawiony do swobodnej decyzji dyrekcji szkoły w statucie, ponieważ bez takich urządzeń nie da się zrealizować obowiązującego programu nauczania.

Do tej opinii nie dołączono Oceny Skutków Regulacji (OSR), więc dokument nie podaje żadnych kwot ani liczby szkół czy uczniów, których sprawa dotyczy. Na podstawie treści opinii można jednak jakościowo wskazać skutki: jeśli ustawa zostanie przyjęta bez uwzględnienia postulatu Związku Powiatów Polskich, dyrektorzy szkół będą musieli samodzielnie rozstrzygać, czy i jak zapisać w statucie wyjątek pozwalający na korzystanie z komputerów czy tabletów na lekcjach informatyki. Może to prowadzić do niejednolitej praktyki między szkołami - w jednych placówkach nauczyciele informatyki będą mieli jasną podstawę do korzystania ze sprzętu, w innych mogą napotkać wątpliwości prawne. Samorządy prowadzące szkoły, czyli powiaty i gminy, poniosą dodatkowy obowiązek organizacyjny związany z przygotowaniem odpowiednich zapisów statutowych.

Projekt zmiany Prawa oświatowego zgłosili posłowie, nie rząd. W chwili wysłania tej opinii, 11 lipca 2025 r., Kancelaria Sejmu zbierała stanowiska zainteresowanych instytucji przed dalszym procedowaniem projektu, w tym pracami w komisji sejmowej.

Główny spór dotyczy tego, czy wyjątek od zakazu telefonów dla zajęć wymagających urządzeń elektronicznych, na przykład informatyki, ma być obowiązkowy z mocy samej ustawy, czy pozostawiony do uznania dyrekcji szkoły. Autorzy projektu proponują wersję drugą, czyli dobrowolną, a Związek Powiatów Polskich - reprezentujący samorządy prowadzące szkoły - postuluje wersję pierwszą, argumentując, że bez tego nie da się zrealizować obowiązującego programu nauczania.