Do druku nr 1749 - opinia OPZZ

To nie jest projekt ustawy, tylko oficjalna opinia OPZZ na temat rządowego projektu budżetu na 2026 rok. Związkowcy oceniają ten budżet negatywnie i tłumaczą, dlaczego - ich zdaniem - plan finansowy państwa nie odpowiada na realne potrzeby pracowników, emerytów, pacjentów i uczniów. Opinia została przekazana Marszałkowi Sejmu w trakcie prac nad ustawą budżetową, zanim Sejm uchwalił ostateczną wersję budżetu.

• OPZZ domaga się podwyżki wynagrodzeń w sferze budżetowej o co najmniej 12%, zamiast zaplanowanych przez rząd 3%.
• Związek chce podwyżki dla nauczycieli o 10% od 1 stycznia 2026 roku - rząd zaplanował podniesienie tzw. kwoty bazowej tylko o 3%, do 5597,86 zł.
• OPZZ postuluje, by emerytury i renty rosły mocniej - wskaźnik waloryzacji powinien uwzględniać połowę, a nie jedną piątą realnego wzrostu płac w gospodarce.
• Związek żąda dodatkowych pieniędzy dla Narodowego Funduszu Zdrowia, bo zaplanowana dotacja z budżetu (26 mld zł) - zdaniem OPZZ - nie pokryje narastającego zadłużenia szpitali, które do 2027 roku może przekroczyć 100 mld zł.
• OPZZ chce reformy podatku od dochodów osobistych - nowych progów, wyższej kwoty wolnej od podatku i corocznej waloryzacji progów, żeby niżej zarabiający płacili proporcjonalnie mniej.

Dokument to oficjalne stanowisko OPZZ - jednej z największych central związkowych w Polsce - podpisane przez wiceprzewodniczącą Barbarę Popielarz i przekazane Marszałkowi Sejmu 8 października 2025 roku. OPZZ reprezentuje interesy pracowników, w tym osób zatrudnionych w sferze budżetowej, i od lat domaga się wyższych podwyżek płac w sektorze publicznym.

Jeśli pracujesz w sferze budżetowej - jesteś urzędnikiem, pracownikiem szpitala, sądu czy urzędu pracy - twoja pensja w 2026 roku wzrośnie tylko o 3%, czyli w praktyce o tyle, ile ma wynieść inflacja. Realnie nie zarobisz więcej, a OPZZ ostrzega, że przy takiej polityce różnica między pensjami w sektorze publicznym i prywatnym będzie się dalej powiększać. Jeśli jesteś nauczycielem - podwyżka też ma wynieść tylko 3%, a skoro płaca minimalna wzrośnie od 2026 roku do 4806 zł, pensja początkującego nauczyciela znów zbliży się do najniższej krajowej. Jeśli jesteś emerytem lub rencistą - twoje świadczenie zostanie podniesione według mechanizmu, który zdaniem OPZZ nie odda ci pełnego wzrostu płac w gospodarce, więc luka między emeryturami a zarobkami osób pracujących ma się powiększać. Jeśli korzystasz z publicznej opieki zdrowotnej - może się pogorszyć dostępność leczenia, bo pieniędzy z budżetu dla Narodowego Funduszu Zdrowia może zabraknąć na spłatę rosnącego zadłużenia szpitali. Jeśli rozliczasz podatek od dochodów osobistych na zasadach ogólnych - twoje realne obciążenie podatkowe może rosnąć, bo progi podatkowe pozostają zamrożone mimo wzrostu cen.

Ten dokument sam w sobie jest opinią - Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych ocenia projekt budżetu na 2026 rok negatywnie, wskazując na zbyt niskie podwyżki płac w sferze budżetowej oraz niewystarczające środki na zdrowie, naukę i rynek pracy. OPZZ podkreśla, że jego stanowisko pokrywa się z zaleceniami Międzynarodowego Funduszu Walutowego, który rekomendował Polsce bardziej progresywne opodatkowanie dochodów. W dokumencie przywołana jest też decyzja Rady Dialogu Społecznego, w której związkowcy i pracodawcy po raz pierwszy w historii tego gremium jednomyślnie odrzucili rządową propozycję 3-procentowej podwyżki w sferze budżetowej - rząd nie odniósł się jednak do tej decyzji w ostatecznym projekcie budżetu. Do niniejszego dokumentu nie dołączono opinii innych instytucji, takich jak Prokurator Generalny czy Narodowy Bank Polski.

Projekt budżetu, do którego odnosi się OPZZ, zakłada dochody państwa na poziomie 647,2 mld zł i wydatki 918,9 mld zł, co oznacza deficyt 271,7 mld zł, czyli około 6,5% wartości całej polskiej gospodarki. Dług publiczny liczony według krajowej metody ma na koniec 2026 roku sięgnąć 66,8% PKB. Część zaplanowanych dodatkowych dochodów - łącznie 43,7 mld zł - zależy od zmian w prawie, które musi jeszcze zaakceptować Prezydent, na przykład podwyżki akcyzy na alkohol czy podatku bankowego. OPZZ ostrzega, że jeśli Prezydent zawetuje te zmiany, budżetowi może zabraknąć nawet 20-30 mld zł. Dla pracowników sfery budżetowej oznacza to podwyżkę o 3%, co przy prognozowanej inflacji na poziomie 3% w praktyce nie da żadnego realnego wzrostu dochodów. Dla systemu ochrony zdrowia oznacza to utrzymanie zadłużenia szpitali, bo dotacja budżetowa dla Narodowego Funduszu Zdrowia (26 mld zł) - zdaniem OPZZ - nie wystarczy na pokrycie luki finansowej, którą związek szacuje nawet na ponad 100 mld zł w latach 2025-2027.

Opinia wpłynęła do Sejmu 9 października 2025 roku, w trakcie prac nad projektem ustawy budżetowej na 2026 rok. Obecnie ustawa budżetowa na 2026 rok została już podpisana przez Prezydenta, więc opinia OPZZ pokazuje, jak wyglądał spór o kształt budżetu na wcześniejszym etapie prac.

Głównym punktem sporu jest wysokość podwyżek w sferze budżetowej. Rząd zaplanował wzrost wynagrodzeń o 3%, podczas gdy strona związkowa i pracodawcy w Radzie Dialogu Społecznego po raz pierwszy w historii tego gremium jednomyślnie odrzucili tę propozycję, domagając się wyższej podwyżki. Rząd nie wyjaśnił w projekcie budżetu, dlaczego odrzucił to wspólne stanowisko partnerów społecznych, co OPZZ ocenia jako pominięcie dialogu społecznego przy podejmowaniu decyzji o wynagrodzeniach milionów pracowników sektora publicznego.