Do druku nr 1797 - opinia SN

Sąd Najwyższy ocenił rządowy projekt zmian w Kodeksie cywilnym oraz w przepisach o ubezpieczeniach, który ma ułatwić firmom ubezpieczeniowym kontakt z klientami przez internet. Dziś część informacji - na przykład decyzję o odszkodowaniu - ubezpieczyciel musi wysyłać na piśmie, czyli papierowo. Projekt, przygotowany na wniosek przedsiębiorców w ramach programu uproszczenia przepisów gospodarczych, ma pozwolić na przesyłanie takich informacji e-mailem lub w innej formie elektronicznej, ale tylko wtedy, gdy klient się na to zgodzi.

• Dziś zakład ubezpieczeń musi zawiadamiać klienta o decyzji w sprawie odszkodowania na piśmie - po zmianie będzie mógł to zrobić e-mailem lub na innym trwałym nośniku, ale tylko za zgodą klienta.
• Podobne uproszczenie obejmie informacje przekazywane w ramach obowiązkowych ubezpieczeń (np. OC samochodu) oraz przez Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny.
• W ustawie o działalności ubezpieczeniowej ujednolicono zapisy tak, by wszędzie jasno mówiły o formie „na piśmie lub na innym trwałym nośniku”.
• Pojawi się nowy obowiązek: ubezpieczyciel będzie musiał pouczyć klienta, że w razie sporu może dochodzić swoich praw przed sądem.
• Sąd Najwyższy ocenia zmianę pozytywnie, ale wskazuje, że projekt nie wyjaśnia dokładnie, czym jest „postać elektroniczna” ani jak dokładnie klient ma wyrazić zgodę na taki kontakt.

Projekt jest rządowy - przygotowała go Rada Ministrów jako odpowiedź na postulaty przedsiębiorców zgłoszone w ramach programu upraszczania przepisów gospodarczych „SprawdzaMY”.

Zmiana dotyczy każdego, kto ma polisę ubezpieczeniową - samochodu, mieszkania, życia - i kiedyś będzie zgłaszać szkodę. Jeśli miałeś stłuczkę i czekasz na decyzję ubezpieczyciela o wypłacie odszkodowania, po zmianie firma ubezpieczeniowa będzie mogła przesłać Ci tę decyzję e-mailem zamiast listem poleconym - ale wyłącznie wtedy, gdy wcześniej się na to zgodzisz. Jeśli wolisz tradycyjną korespondencję papierową, nic się dla Ciebie nie zmienia, bo zgoda na kontakt elektroniczny nie jest obowiązkowa. Sąd Najwyższy zwraca jednak uwagę, że projekt nie mówi wprost, jak dokładnie ta zgoda ma zostać wyrażona, co w praktyce może rodzić spory o to, czy pismo od ubezpieczyciela rzeczywiście do nas dotarło.

Sąd Najwyższy w swojej opinii ocenia projekt zasadniczo pozytywnie - jako porządkujący i upraszczający kontakt między ubezpieczycielami a klientami, zgodny z unijnymi przepisami o ubezpieczeniach. Wskazuje jednak kilka słabości: projekt nie definiuje precyzyjnie, czym jest „postać elektroniczna” i nie odnosi się do już istniejącej w Kodeksie cywilnym formy elektronicznej, przez co przepisy mogą być interpretowane niejednolicie. Zbyt ogólnie określono też, jak klient ma wyrazić zgodę na komunikację elektroniczną - zdaniem Sądu Najwyższego może to prowadzić do sporów o to, czy dokument został skutecznie doręczony. Sąd zwraca również uwagę, że projekt pomija nowocześniejsze sposoby komunikacji, takie jak podpis kwalifikowany czy aplikacje mobilne ubezpieczycieli. Jednocześnie pozytywnie ocenia ujednolicenie terminologii w ustawie o działalności ubezpieczeniowej oraz nowy obowiązek pouczania klientów o możliwości dochodzenia roszczeń przed sądem.

Ten dokument to opinia Sądu Najwyższego, a nie sam projekt ustawy - nie zawiera więc Oceny Skutków Regulacji (OSR) z konkretnymi liczbami czy kosztami. Z treści projektu i opinii wynika, że firmy ubezpieczeniowe zaoszczędzą na kosztach papierowej korespondencji i mogą szybciej załatwiać sprawy o odszkodowanie, bo komunikacja mailowa jest szybsza niż listy polecone. Klienci zyskają wygodniejszy kontakt, ale - jak ostrzega Sąd Najwyższy - niejasne zasady wyrażania zgody na komunikację elektroniczną mogą w praktyce prowadzić do sporów o to, czy dana wiadomość rzeczywiście dotarła i czy klient faktycznie się na taki kontakt zgodził.

To opinia Sądu Najwyższego do rządowego projektu zmiany Kodeksu cywilnego i przepisów o ubezpieczeniach, sporządzona 27 października 2025 r. na prośbę Marszałka Sejmu i przekazana do Sejmu 4 listopada 2025 r., na etapie prac przed pierwszym czytaniem.