Do druku nr 1817 - opinia KRIR

To pismo to opinia Krajowej Rady Izb Rolniczych (KRIR) - organizacji reprezentującej samorząd rolniczy - do poselskiego projektu ustawy o szczególnym wsparciu dla producentów zbóż i nasion oleistych w 2025 roku. KRIR uważa, że pomoc dla rolników jest bardzo potrzebna, bo ceny zbóż i roślin oleistych są wyjątkowo niskie, ale ocenia, że projekt odpowiada na te potrzeby tylko częściowo. Dlatego zamiast ogólnego poparcia, izby rolnicze przedstawiają konkretną listę poprawek, które ich zdaniem trzeba wprowadzić, zanim ustawa zacznie obowiązywać.

• Wydłużenie okresu sprzedaży zboża uprawniającego do wsparcia - zamiast kończyć się 31 grudnia 2025 r., miałby trwać do 30 maja 2026 r., żeby rolnicy nie musieli sprzedawać zboża w pośpiechu i po zaniżonych cenach.
• Objęcie pomocą także rolników hodujących zwierzęta, którzy zebrane zboże przeznaczają na paszę dla własnego inwentarza, a nie tylko tych, którzy je sprzedają.
• Wydłużenie terminu składania wniosków o wsparcie - od 10 listopada 2025 r. do 15 czerwca 2026 r., zamiast krótkiego okna dopasowanego do pierwotnego terminu sprzedaży.
• Dopuszczenie potwierdzania sprzedaży zboża fakturą RR (używaną przez rolników rozliczających się ryczałtem), a nie wyłącznie fakturą VAT, żeby nie wykluczać z pomocy mniejszych gospodarstw.
• Wprowadzenie limitów plonu z hektara dla poszczególnych upraw oraz wyłączenie z pomocy sprzedaży pszenicy po cenie wyższej niż 900 zł za tonę netto, żeby wsparcie nie trafiało do transakcji spekulacyjnych.

Opinię przesłała Krajowa Rada Izb Rolniczych (KRIR), reprezentowana przez prezesa Wiktora Szmulewicza, w odpowiedzi na prośbę Kancelarii Sejmu o stanowisko do poselskiego projektu ustawy. Motywacją jest ocena, że pomoc rolnikom jest pilnie potrzebna, ale w obecnym kształcie projekt trafia do zbyt wąskiej grupy gospodarstw.

Opinia dotyczy przede wszystkim rolników uprawiających zboża i rośliny oleiste, którzy liczą na dopłaty w trudnym roku niskich cen skupu. Jeśli jesteś rolnikiem hodującym trzodę chlewną lub bydło i karmisz zwierzęta własnym zbożem zamiast je sprzedawać, w pierwotnym projekcie rządowym w ogóle nie dostałbyś wsparcia - KRIR chce to zmienić. Jeśli rozliczasz się ryczałtem i nie wystawiasz faktur VAT, tylko faktury RR, według dzisiejszej wersji projektu również zostałbyś bez pomocy - to również ma poprawić proponowana zmiana. Z kolei jeśli prowadzisz gospodarstwo większe niż 300 hektarów, ani projekt, ani opinia KRIR nie przewidują dla ciebie wsparcia - ten limit pozostaje bez zmian, choć izby rolnicze zwracają uwagę, że wyklucza on część większych gospodarstw.

Ten dokument sam w sobie jest opinią - stanowiskiem Krajowej Rady Izb Rolniczych (KRIR), czyli oficjalnego samorządu rolniczego. KRIR nie krytykuje samego pomysłu wsparcia, ale ocenia, że projekt odpowiada na potrzeby rolników jedynie częściowo, i zgłasza szereg konkretnych poprawek dotyczących terminów, kręgu uprawnionych oraz sposobu dokumentowania sprzedaży zboża. Do tego pisma nie dołączono innych opinii ani stanowisk instytucji - w dostępnym materiale nie ma na przykład stanowiska rządu, Prokuratorii Generalnej ani Biura Analiz Sejmowych.

To pismo nie jest Oceną Skutków Regulacji - to opinia organizacji rolniczej, więc nie zawiera szacunków kosztów ani liczby beneficjentów. Jeśli Sejm uwzględni postulaty KRIR, wsparciem objęci zostaną dodatkowo rolnicy hodujący zwierzęta na paszy z własnego zboża oraz ci rozliczający się ryczałtem, a rolnicy zyskają więcej czasu na sprzedaż zboża po lepszej cenie zamiast wyprzedawania go w pośpiechu do końca roku. KRIR zwraca też uwagę, że sam projekt ma charakter jednorazowej, doraźnej pomocy i nie rozwiązuje powtarzającego się problemu niestabilnych cen zbóż - proponuje w przyszłości stworzenie stałego funduszu stabilizacyjnego dla rynku zbóż oraz mechanizmów interwencyjnego skupu przez instytucje państwowe.

Dokument to opinia (sub-druk) do poselskiego projektu ustawy o wsparciu dla producentów zbóż, złożona 16 października 2025 r. w odpowiedzi na pismo Kancelarii Sejmu z 18 września 2025 r. Sam projekt jest obecnie na etapie sprawozdania komisji sejmowej.