Do druku nr 1884 - opinia PUODO

To opinia Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (UODO) do rządowego projektu, który likwiduje CBA i przenosi zwalczanie korupcji do nowej jednostki w Policji. Urząd wskazuje luki w ochronie danych osobowych, które jego zdaniem trzeba naprawić przed dalszymi pracami w Sejmie.

• UODO wytyka, że projekt nie mówi wprost, kto - nowo powstałe Centralne Biuro Zwalczania Korupcji czy Komendant Główny Policji - ma być formalnie odpowiedzialny za ochronę danych osobowych zbieranych w sprawach korupcyjnych.
• Urząd żąda, by przekazanie akt, archiwów i baz danych po CBA do innych służb odbywało się na podstawie przepisów ustawy, a nie tylko wewnętrznych porozumień między urzędami, bo dotyczy to również danych wrażliwych i informacji o skazaniach.

Opinię wydał Mirosław Wróblewski, Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych, na prośbę Kancelarii Sejmu. Zaznaczył przy tym, że - mimo prawnego obowiązku - projektu wcześniej mu nie przedstawiono do zaopiniowania.

Ta opinia nie zmienia niczyich praw wprost - to głos doradczy przy pisaniu prawa. Ale dotyczy konkretnych osób. Jeśli jesteś funkcjonariuszem lub pracownikiem CBA, twoje akta osobowe i dokumentacja służbowa mają zostać przekazane do nowych jednostek na podstawie porozumień między urzędami, a UODO uważa, że to za słaba podstawa prawna dla tak wrażliwych danych. Jeśli byłeś lub jesteś objęty postępowaniem w sprawie korupcji, Twoje dane z akt CBA trafią do Policji lub innych służb przejmujących - a od tego, czy Sejm uwzględni uwagi UODO, zależy, jak jasno będzie określone, kto i na jakich zasadach za te dane odpowiada.

To samodzielna, formalna opinia Prezesa UODO - do pisma nie dołączono innych stanowisk ani opinii. Urząd nie sprzeciwia się samemu pomysłowi likwidacji CBA, ale zgłasza dwa poważne zastrzeżenia: brak jasnego wskazania, kto jest administratorem danych osobowych w nowo tworzonym Centralnym Biurze Zwalczania Korupcji, oraz brak podstawy ustawowej dla przekazywania archiwów i zbiorów danych CBA innym służbom w drodze zwykłych porozumień. UODO rekomenduje też przeprowadzenie formalnej oceny ryzyka dla ochrony danych, zanim przepisy wejdą w życie.

Jeśli uwagi UODO nie zostaną uwzględnione, może powstać niejasność prawna co do tego, kto odpowiada za bezpieczeństwo danych osobowych zbieranych w sprawach korupcyjnych - w tym danych funkcjonariuszy i osób objętych postępowaniami. Projekt zakładał, że zbiory danych po CBA mają zostać przekazane nowym jednostkom w okresie od 1 lutego do 30 kwietnia 2026 r. na podstawie porozumienia między szefem CBA a organami przejmującymi - UODO uważa, że tak wrażliwe dane powinny być przekazywane na podstawie przepisów ustawy, a nie samego porozumienia urzędów.

Opinia dotyczy rządowego projektu ustawy o likwidacji CBA (druk 1884), wciąż procedowanego w Sejmie. UODO odpowiada na pismo Kancelarii Sejmu z 3 listopada 2025 r., zaznaczając, że wcześniej - na etapie przygotowania projektu przez rząd - nie zostało zapytane o zdanie, mimo że taki obowiązek przewiduje prawo.

Choć to nie jest spór polityczny, opinia pokazuje tarcie instytucjonalne: niezależny organ ochrony danych osobowych wytyka rządowi, że przygotował projekt reformy służb bez wymaganej prawem konsultacji z UODO, a kluczowe kwestie odpowiedzialności za dane wrażliwe pozostawił nieuregulowane w ustawie, przerzucając je do wewnętrznych porozumień między urzędami.