Sprawozdanie Rady Ministrów z wykonania ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa.

Rada Ministrów przedstawia Sejmowi sprawozdanie z niemal trzech lat działania ustawy, która od 12 marca 2022 roku reguluje pobyt, pracę, opiekę zdrowotną, edukację i pomoc socjalną dla uchodźców z Ukrainy uciekających przed wojną. Dokument obejmuje okres od 24 lutego 2022 roku do 31 grudnia 2024 roku i podsumowuje, ile osób skorzystało z poszczególnych form wsparcia oraz ile to kosztowało budżet państwa. To wykonanie ustawowego obowiązku - rząd musi takie sprawozdanie złożyć po zakończeniu okresu, którego ono dotyczy.

• Legalny pobyt uchodźców z Ukrainy był kilkukrotnie przedłużany, a ostatnia zmiana z maja 2024 roku wydłużyła go do 30 września 2025 roku, dając jednocześnie możliwość przejścia na trzyletnią kartę pobytu.
• Od lipca 2024 roku zniknęło jednorazowe świadczenie 300 zł na start oraz dopłaty dla Polaków, którzy za własne pieniądze przyjmowali uchodźców pod swój dach - pomoc w zakwaterowaniu oferują już tylko ośrodki zbiorowe prowadzone przez wojewodów.
• Osoby korzystające z zakwaterowania zbiorowego dłużej niż 120 dni muszą dopłacać do pobytu - do 40 zł dziennie od 121. do 180. dnia, a od 181. dnia nawet 60 zł dziennie; zwolnione z tego są m.in. osoby starsze, niepełnosprawne czy samotni rodzice trojga i więcej dzieci.
• Pracodawca zatrudniający obywatela Ukrainy ma teraz tylko 7 dni na zgłoszenie tego do urzędu pracy, zamiast wcześniejszych 14 dni.
• Dzieci z Ukrainy mogą korzystać z bezpłatnej dodatkowej nauki języka polskiego przez 36 miesięcy zamiast 24, a w roku szkolnym 2024/2025 uczniowie byli zwolnieni z egzaminu ósmoklasisty z języka polskiego.

Sprawozdanie przygotowała i przyjęła Rada Ministrów, a do Sejmu 7 listopada 2025 roku przekazał je premier Donald Tusk. Rząd upoważnił Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do reprezentowania stanowiska rządu w dalszych pracach parlamentarnych. Obowiązek złożenia sprawozdania wynika wprost z ustawy pomocowej.

Ten dokument nie zmienia niczyich praw ani obowiązków - to podsumowanie tego, co już się wydarzyło. Ale dobrze pokazuje, kogo system pomocy faktycznie objął. Jeśli jesteś uchodźcą z Ukrainy, sprawozdanie pokazuje, że masz dostęp do publicznej opieki zdrowotnej na takich samych zasadach jak Polacy, możesz pracować bez zezwolenia na pracę i posłać dzieci do szkoły z dodatkowymi lekcjami polskiego. Jeśli jesteś pracodawcą zatrudniającym obywatela Ukrainy, musisz zgłosić ten fakt do urzędu pracy w ciągu 7 dni od podjęcia przez niego pracy. Jeśli jesteś osobą, która przyjęła uchodźców do swojego domu, od 1 lipca 2024 roku nie możesz już liczyć na zwrot kosztów zakwaterowania i wyżywienia z budżetu państwa - ta forma pomocy została zamknięta. Jeśli mieszkasz w gminie, która prowadziła ośrodek zbiorowego zakwaterowania albo dowoziła ukraińskie dzieci do szkoły, sprawozdanie pokazuje, że te zadania były finansowane ze specjalnego funduszu, a nie z lokalnego budżetu gminy.

To nie jest projekt ustawy, więc dokument nie zawiera Oceny Skutków Regulacji (czyli szacunku przyszłych kosztów) - zamiast tego podaje pieniądze, które już wydano. Ze specjalnego funduszu utworzonego na pomoc Ukrainie wypłacono w 2022 roku prawie 13,9 mld zł, w 2023 roku ponad 15 mld zł, a w 2024 roku 10,5 mld zł - łącznie w trzy lata blisko 39,4 mld zł. Największe pozycje to pomoc dla rolników dotkniętych zakłóceniami na rynku zbóż, dopłaty do zakwaterowania i wyżywienia realizowane przez resort spraw wewnętrznych, świadczenia rodzinne wypłacane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) oraz finansowanie opieki zdrowotnej - tylko w 2024 roku leczenie uchodźców kosztowało ponad 747 mln zł. Od lipca 2024 roku nadzór nad tym funduszem przejął Minister Finansów, wcześniej odpowiadał za niego premier.

Dokument wpłynął do Sejmu 7 listopada 2025 roku i trafi teraz pod obrady komisji. Ustawa pomocowa, której dotyczy sprawozdanie, była od 2022 roku pięciokrotnie zmieniana, a jej najważniejsza aktualizacja z maja 2024 roku przedłużyła legalny pobyt uchodźców do 30 września 2025 roku.