Do druku nr 2005 - opinia UMP

Ten poselski projekt ustawy zmienia sposób wyliczania dotacji dla przedszkoli niepublicznych. Zamiast pozwolić, by kwoty rosły automatycznie tylko dlatego, że w przedszkolach samorządowych ubywa dzieci, projekt zamraża stawki na 2026 rok na poziomie roku 2025, podwyższając je jedynie o wskaźnik inflacji, czyli 3%. Dodatkowo reguluje zasady dotowania szkół dla dorosłych. To rozwiązanie ma obowiązywać tymczasowo - do czasu, aż Ministerstwo Edukacji Narodowej (MEN) przygotuje nowy, stały sposób liczenia dotacji, niezależny od wydatków poszczególnych gmin.

• Kwoty dotacji dla przedszkoli niepublicznych w 2026 roku będą takie same jak w 2025 roku, powiększone tylko o 3% - czyli o wskaźnik inflacji.
• Nowe przepisy regulują też zasady dotowania szkół dla dorosłych.
• Zmiana ma powstrzymać automatyczny, coroczny wzrost dotacji, który dziś wynika z tego, że w przedszkolach samorządowych ubywa dzieci, a koszty ich utrzymania się nie zmniejszają w tym samym tempie.
• To rozwiązanie przejściowe - ma obowiązywać, dopóki Ministerstwo Edukacji Narodowej (MEN) nie przygotuje nowego, docelowego sposobu wyliczania dotacji dla przedszkoli niepublicznych.

Projekt złożyli posłowie (poselski projekt ustawy). Trafił do konsultacji w ramach Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego, gdzie na prośbę Marszałka Sejmu opinię przygotowała Unia Metropolii Polskich, zrzeszająca duże polskie miasta.

Ta zmiana dotyczy przede wszystkim rodziców, którzy posyłają dzieci do przedszkoli niepublicznych, oraz osób prowadzących takie placówki. Jeśli prowadzisz przedszkole niepubliczne, wiesz już dziś, ile pieniędzy z gminy dostaniesz w przyszłym roku na każde dziecko - tyle samo co w tym roku plus 3%, bez czekania na wyliczenia gminy i bez ryzyka nagłego spadku. Jeśli jesteś rodzicem dziecka w takim przedszkolu, ta stabilność pośrednio przekłada się na pewniejsze finansowanie placówki, a więc mniejsze ryzyko nagłych podwyżek czesnego. Jeśli jesteś radnym albo urzędnikiem gminy, projekt oznacza, że nie musisz się obawiać, że dotacje dla przedszkoli niepublicznych wystrzelą w górę tylko dlatego, że w przedszkolu samorządowym w twojej gminie zostało mniej dzieci. Dotyczy to też osób dorosłych uczących się w szkołach dla dorosłych - dla nich projekt reguluje zasady finansowania tych placówek.

Do tego dokumentu dołączona jest wyłącznie opinia Unii Metropolii Polskich (UMP), zrzeszającej duże miasta. UMP ocenia projekt pozytywnie - popiera zarówno zamrożenie dotacji dla przedszkoli niepublicznych na poziomie 2025 roku powiększonym o 3%, jak i nowe zasady dotowania szkół dla dorosłych. Zastrzega jednak, że to rozwiązanie tymczasowe, i oczekuje, że Ministerstwo Edukacji Narodowej (MEN) przygotuje docelowy, nowy sposób wyliczania dotacji, niezależny od wydatków poszczególnych gmin. Innych opinii ani konsultacji społecznych do tego dokumentu nie dołączono.

Do tej opinii nie dołączono Oceny Skutków Regulacji (OSR) - to stanowisko jednej z organizacji samorządowych, nie sam projekt ustawy z wyliczeniami skutków. Z treści opinii wynika jednak konkretny problem, który zmiana ma rozwiązać: dzieci w przedszkolach samorządowych systematycznie ubywa - pięciolatków jest już o ponad 5% mniej, czterolatków o ponad 11%, trzylatków o ponad 18%, a rocznik dzieci urodzonych w 2024 roku będzie o ponad 32% mniejszy niż rocznik z 2019 roku. Mimo to bieżące wydatki gmin na przedszkola wzrosły z 20 103 mln zł w 2022 roku do 30 074 mln zł w 2024 roku. Ponieważ dotacja dla przedszkoli niepublicznych liczona jest od wydatku na jedno dziecko w przedszkolu samorządowym, mniej dzieci przy podobnych kosztach oznacza automatyczny wzrost stawki dotacji - szybszy niż inflacja czy podwyżki pensji nauczycieli. Zamrożenie stawek na 2026 rok ma to zatrzymać, bez obniżania finansowania poniżej poziomu z 2025 roku.

To opinia samorządowa do poselskiego projektu ustawy, przygotowana 27 listopada 2025 roku na prośbę Marszałka Sejmu, w ramach konsultacji z organizacjami samorządowymi. Obecnie ustawa jest już podpisana przez Prezydenta i obowiązuje.