Rządowy projekt ustawy o ratyfikacji Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej o wygaśnięciu trwających skutków prawnych Artykułu 13 Umowy między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej w sprawie popierania i wzajemnej ochrony inwestycji, podpisanej w Londynie dnia 8 grudnia 1987 r.

Ten projekt ustawy daje prezydentowi zielone światło do podpisania nowej umowy z Wielką Brytanią, która ostatecznie kończy sprawę starej umowy inwestycyjnej z 1987 roku. Polska wypowiedziała tamtą umowę już w 2019 roku, ale zawarty w niej zapis przewidywał, że ochrona dla inwestycji zrobionych wcześniej ma trwać jeszcze 15 lat, czyli aż do 2034 roku. Nowa umowa, wynegocjowana z Brytyjczykami, kasuje tę przedłużoną ochronę od razu po wejściu w życie. To rządowy, czysto techniczny projekt - nie zmienia niczego w codziennym życiu Polaków, tylko domyka formalności między dwoma państwami.

• Dziś: stara umowa inwestycyjna z Wielką Brytanią z 1987 roku formalnie już nie obowiązuje (Polska wypowiedziała ją w 2019 roku), ale zawarty w niej zapis nadal chronił inwestycje zrobione wcześniej - przez kolejne 15 lat, czyli aż do 2034 roku. Po zmianie: ta dodatkowa, przedłużona ochrona znika od razu, gdy nowa umowa wejdzie w życie.
• Ustawa daje prezydentowi zgodę na podpisanie (ratyfikowanie) nowej umowy z Wielką Brytanią, która to reguluje.
• Nowa umowa została już uzgodniona przez wymianę not dyplomatycznych między oboma rządami w 2025 roku - wejdzie w życie, gdy oba kraje formalnie potwierdzą zakończenie swoich wewnętrznych procedur.
• Zmiana dotyczy wyłącznie relacji Polska-Wielka Brytania - nie wpływa na podobne umowy inwestycyjne, jakie Polska ma z innymi krajami.
• Sama ustawa ratyfikacyjna wejdzie w życie 14 dni po ogłoszeniu.

Projekt złożył rząd. To efekt wieloletnich negocjacji z Wielką Brytanią, zmierzających do zniesienia umów inwestycyjnych sprzecznych z prawem unijnym po głośnym wyroku unijnego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie Achmea.

Dla przeciętnego obywatela ta ustawa nie zmienia dosłownie nic w codziennym życiu - nie dotyczy podatków, cen ani usług publicznych. Odczują ją głównie duże firmy inwestujące za granicą i budżet państwa.

Jeśli jesteś na przykład brytyjską firmą, która zainwestowała w Polsce przed 2019 rokiem - do tej pory teoretycznie mogłeś jeszcze przez wiele lat pozwać Polskę przed międzynarodowym trybunałem arbitrażowym, powołując się na starą umowę. Po wejściu w życie nowej umowy ta możliwość znika.

Jeśli jesteś polską firmą, która inwestowała w Wielkiej Brytanii przed 2019 rokiem - z dokumentu wynika, że żaden polski inwestor nigdy nie skorzystał z takiego prawa wobec Wielkiej Brytanii, więc w praktyce nic się dla ciebie nie zmienia.

Dla podatników pośrednio to raczej dobra wiadomość: znika ryzyko, że państwo musiałoby płacić koszty ewentualnych sporów arbitrażowych związanych z tą konkretną umową.

Do druku nie dołączono opinii zewnętrznych instytucji ani konsultacji społecznych.

Dokument nie zawiera osobnej, formalnej Oceny Skutków Regulacji (OSR), ale uzasadnienie wprost opisuje przewidywane skutki. Autorzy zapewniają, że zmiana nie wywoła żadnych skutków politycznych ani społecznych i nie powinna wpłynąć na relacje gospodarcze z Wielką Brytanią, która jest szóstym co do wielkości zagranicznym inwestorem w Polsce - skumulowane brytyjskie inwestycje na koniec 2023 roku wyniosły 16 806,4 mln euro. Polskie inwestycje w Wielkiej Brytanii sięgały w tym samym czasie 1 659,7 mln euro, co czyni Wielką Brytanię piątym co do wielkości odbiorcą polskiego kapitału za granicą. Z dokumentu wynika też, że Polska była raz pozwana przez inwestora na podstawie starej umowy, a polscy inwestorzy nigdy nie pozwali na jej podstawie Wielkiej Brytanii - dla budżetu państwa zmiana może więc oznaczać mniejsze ryzyko kosztów podobnych sporów w przyszłości.

Ustawy ratyfikacyjne wymagają zgody Sejmu, bo dotyczą m.in. zasad działalności gospodarczej i ochrony własności. Projekt stał się już ustawą - uchwaloną 23 stycznia 2026 roku.