Sprawozdanie Komisji Infrastruktury o senackim projekcie ustawy o zmianie ustawy o transporcie kolejowym.

To sprawozdanie Komisji Infrastruktury dotyczy projektu zgłoszonego przez Senat, który zmienia ustawę o transporcie kolejowym. Chodzi o to, żeby ułatwić budowę wielkich, trudnych inwestycji kolejowych - zwłaszcza tych, które wymagają wykopania tunelu, jak planowana linia kolejowa pod Łodzią związana z Centralnym Portem Komunikacyjnym (CPK). Komisja po analizie projektu rekomenduje jego przyjęcie, a przy okazji dopisała do niego dodatkowy przepis dotyczący kas fiskalnych w kolejowym transporcie zbiorowym.

• Wojewoda będzie mógł zmienić już wydaną decyzję o lokalizacji linii kolejowej, jeśli w trakcie budowy pojawią się nieprzewidziane problemy zagrażające bezpieczeństwu, otoczeniu lub lokalnej społeczności.
• Inwestor (PKP Polskie Linie Kolejowe, spółka CPK lub samorząd) będzie mógł przez rok pokrywać czynsz za mieszkanie zastępcze osobom, które przez budowę tunelu stracą dostęp do swojego mieszkania.
• W nagłych sytuacjach (np. siła wyższa przy budowie tunelu) wojewoda będzie mógł w 7 dni nakazać właścicielowi ruchomego sprzętu oddanie go inwestorowi do czasowego użytku, za wynagrodzeniem ustalanym później.
• Pozwolenia potrzebne do budowy tunelu kolejowego będą ważne nawet 20 lat od decyzji środowiskowej, a nie tylko kilka lat jak dotychczas.
• Komisja dopisała obowiązek: przewoźnicy kolejowi mają używać kas fiskalnych od 1 kwietnia 2027 r.

Projekt zgłosił Senat Rzeczypospolitej Polskiej. Sejmowa Komisja Infrastruktury po pracach nad projektem przygotowała sprawozdanie rekomendujące jego przyjęcie, rozszerzając go o przepis o kasach fiskalnych.

Jeśli mieszkasz albo wynajmujesz mieszkanie w budynku, pod którym lub obok którego ma powstać tunel kolejowy (np. planowana linia pod Łodzią), a budowa uniemożliwi ci dalsze mieszkanie tam, inwestor będzie mógł przez 12 miesięcy płacić za twoje mieszkanie zastępcze - pod warunkiem, że mieszkałeś tam co najmniej pół roku przed rozpoczęciem procedury. Jeśli jesteś właścicielem działki lub budynku w sąsiedztwie takiej inwestycji, urząd wojewody będzie mógł zmienić już wydaną decyzję lokalizacyjną bez twojej zgody, jeśli pojawią się nieprzewidziane okoliczności techniczne lub bezpieczeństwa. Jeśli jeździsz koleją, zmiana w praktyce oznacza też, że od kwietnia 2027 r. bilety u konduktora czy w kasie będą musiały być rejestrowane na kasie fiskalnej.

Do tego druku nie dołączono opinii zewnętrznych instytucji ani informacji o konsultacjach publicznych.

Dokument nie zawiera Oceny Skutków Regulacji (OSR), więc nie da się podać dokładnych kwot czy liczby osób, których dotkną te zmiany. Z treści przepisów wynika jednak, kto na czym skorzysta i kto poniesie koszty: inwestorzy kolejowi (PKP Polskie Linie Kolejowe, spółka celowa CPK) oraz samorządy zyskują nowe narzędzia - łatwiejszą zmianę decyzji lokalizacyjnych i możliwość czasowego przejęcia sprzętu w sytuacjach awaryjnych - ale też nowe obowiązki finansowe, bo będą musiały płacić za mieszkania zastępcze wysiedlonym mieszkańcom i za wynagrodzenie dla właścicieli przejętego czasowo sprzętu. Mieszkańcy i najemcy dotknięci budową tunelu zyskują prawo do pomocy mieszkaniowej. Przewoźnicy kolejowi poniosą koszt wdrożenia kas fiskalnych do kwietnia 2027 r.

Projekt zgłoszony przez Senat trafił do Komisji Infrastruktury, która przygotowała sprawozdanie rekomendujące przyjęcie. Ustawa została już uchwalona i podpisana przez Prezydenta 18 grudnia 2025 r. - większość przepisów weszła w życie 29 stycznia 2026 r., a przepis o kasach fiskalnych obowiązuje z mocą od 1 stycznia 2026 r.