Rządowy projekt ustawy o działalności kosmicznej.

Rząd proponuje pierwszą w historii Polski ustawę, która wprost reguluje biznes i loty w kosmosie - od wystrzelenia satelity, przez jego obsługę na orbicie, po sprowadzenie go z powrotem na Ziemię. Do tej pory nikt w Polsce nie musiał mieć specjalnego pozwolenia, żeby wysłać obiekt w przestrzeń kosmiczną - nowa ustawa to zmienia, wprowadzając system zezwoleń, kontroli i kar dla firm oraz instytucji zajmujących się działalnością kosmiczną. Nadzór nad nowymi przepisami ma sprawować Prezes Polskiej Agencji Kosmicznej (PAK).

• Wprowadza obowiązek uzyskania zezwolenia Prezesa Polskiej Agencji Kosmicznej na każdą działalność kosmiczną - wystrzelenie obiektu, jego obsługę na orbicie, kontrolowanie oraz usuwanie, w tym deorbitację. Na wydanie decyzji urząd ma 6 miesięcy, a wcześniej musi zebrać opinie innych służb, np. Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w zakresie bezpieczeństwa państwa - jedna negatywna opinia oznacza odmowę zezwolenia.
• Nakłada na firmy i instytucje prowadzące działalność kosmiczną obowiązek wykupienia ubezpieczenia od szkód wyrządzonych przez ich obiekt kosmiczny - bez tego zezwolenia nie da się uzyskać.
• Tworzy Krajowy Rejestr Obiektów Kosmicznych, w którym Prezes Agencji ma ewidencjonować każdy polski satelitę czy sondę i zgłaszać go do ONZ.
• Wprowadza kary pieniężne - do pięćsetkrotności przeciętnego wynagrodzenia za prowadzenie działalności kosmicznej bez zezwolenia, oraz osobne kary za inne naruszenia, np. niezgłoszenie zmian danych czy utrudnianie kontroli.
• Określa, co zrobić ze znalezionym podejrzanym o bycie „śmieciem kosmicznym” przedmiotem na terytorium Polski - znalazca ma obowiązek zgłosić to Policji, a ta w ciągu 24 godzin informuje Prezesa Agencji.

Projekt złożył rząd. Z uzasadnienia wynika, że powodem jest brak w Polsce jakiejkolwiek ustawy regulującej działalność kosmiczną, mimo że sektor kosmiczny - także prywatny, tzw. Space 4.0 - dynamicznie się rozwija.

Dla przeciętnego mieszkańca Polski ta ustawa nie zmienia codziennego życia - dotyczy przede wszystkim firm i instytucji, które chcą wysyłać satelity albo prowadzić biznes związany z kosmosem. Jeśli jesteś przedsiębiorcą planującym start w branży kosmicznej, na przykład budujesz i wystrzeliwujesz małe satelity, po wejściu ustawy w życie będziesz musiał uzyskać zezwolenie Prezesa Polskiej Agencji Kosmicznej, wykupić ubezpieczenie od szkód wyrządzonych przez Twój obiekt oraz zgłosić go do Krajowego Rejestru Obiektów Kosmicznych.

Jeśli natomiast na swojej działce, w lesie albo na plaży znajdziesz dziwny metalowy przedmiot, co do którego podejrzewasz, że spadł z orbity - masz obowiązek zgłosić to Policji, a nie zabierać go do domu na pamiątkę. Ustawa dotyczy też pośrednio pasażerów samolotów i pilotów, bo zezwolenia na starty kosmiczne będą wydawane dopiero po sprawdzeniu, czy planowana działalność nie zagrozi bezpiecznemu ruchowi lotniczemu w polskiej przestrzeni powietrznej.

W dostępnym materiale nie ma dołączonych opinii instytucji takich jak Prokurator Generalny, Sąd Najwyższy czy Narodowy Bank Polski. Z uzasadnienia wynika jedynie, że projekt przeszedł opinie publiczne za pośrednictwem rządowego portalu konsultacji online, ale ich treść i wynik nie zostały w dokumencie streszczone.

Dostępny fragment dokumentu nie podaje konkretnych kwot kosztów wdrożenia ustawy dla budżetu państwa ani dla firm - pełna Ocena Skutków Regulacji nie została w analizowanym materiale przytoczona. Można jednak wskazać skutki jakościowo. Polska Agencja Kosmiczna zyska nowe zadania: wydawanie zezwoleń, prowadzenie rejestru obiektów, kontrole firm oraz obsługę zgłoszeń o znalezionych odłamkach - to dodatkowa praca dla urzędu. Firmy kosmiczne poniosą nowe, obowiązkowe koszty: opłatę za wniosek o zezwolenie, opłatę za wpis do rejestru oraz składkę na ubezpieczenie od szkód - dotąd prawo tego nie wymagało. Z drugiej strony jasne zasady odpowiedzialności i obowiązkowego ubezpieczenia mogą ułatwić polskim firmom kosmicznym współpracę z zagranicznymi partnerami i inwestorami, bo dotąd działały w prawnej próżni, bez odrębnych przepisów.

Ten projekt przeszedł już przez Sejm i stał się ustawą z 13 lutego 2026 r., która weszła w życie 18 kwietnia 2026 r. To pierwsza w Polsce odrębna ustawa o działalności kosmicznej - dotąd obowiązywała jedynie ustawa o Polskiej Agencji Kosmicznej z 2014 roku, którą nowe przepisy częściowo zmieniają.