Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o obrocie z zagranicą towarami, technologiami i usługami o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa państwa, a także dla utrzymania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa oraz ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym.

To rządowy projekt zmieniający dwie ustawy dotyczące handlu z zagranicą towarami o znaczeniu strategicznym - czyli bronią, sprzętem wojskowym oraz tzw. produktami podwójnego zastosowania (np. technologiami, które można wykorzystać zarówno cywilnie, jak i wojskowo). Projekt dostosowuje polskie przepisy do unijnego rozporządzenia z 2021 roku, które ustala nowe zasady kontroli takiego handlu, oraz wprowadza cyfrowy system do składania i rozpatrywania wniosków o zezwolenia na taki obrót. Dodatkowo wdraża unijną dyrektywę nakazującą głębsze oznakowanie broni palnej sprzedawanej na rynku cywilnym.

• Skraca się czas oczekiwania na start obrotu na podstawie ogólnego zezwolenia - dziś trzeba zgłosić to co najmniej miesiąc wcześniej, po zmianie wystarczą 14 dni.
• Powstaje elektroniczny system do składania wniosków o zezwolenie na handel bronią i technologiami (tzw. Tracker 2.0) - wnioski będzie można złożyć przez internet, nie tylko papierowo.
• Wydłuża się ważność certyfikatu importowego (dokumentu potwierdzającego pochodzenie towaru) z 6 do 12 miesięcy.
• Firmy sprzedające broń palną na rynek cywilny będą musiały oznaczać ją głębiej - nakłucie o głębokości co najmniej 0,0762 milimetra, zgodnie z unijnym wymogiem.
• Powstaje nowy elektroniczny rejestr wydanych zezwoleń, w którym dane - w tym dane osobowe osób odpowiedzialnych za kontakty z urzędem - będą przechowywane przez 10 lat.

Projekt złożył rząd (Rada Ministrów). Powodem jest obowiązek dostosowania polskiego prawa do unijnych przepisów o kontroli eksportu broni i technologii oraz do unijnej dyrektywy o oznakowaniu broni palnej.

Ten projekt nie dotyczy bezpośrednio większości obywateli - reguluje relacje między firmami a urzędem, a nie prawa czy obowiązki zwykłych ludzi. Jeśli jednak prowadzisz firmę, która sprzedaje za granicę broń, amunicję albo technologie o podwójnym zastosowaniu, zyskujesz szybszy i bardziej cyfrowy sposób załatwiania formalności - wnioski złożysz przez internet, a na start obrotu na podstawie ogólnego zezwolenia poczekasz 14 dni zamiast miesiąca. Jeśli jesteś producentem lub importerem broni palnej sprzedawanej cywilom, na przykład dla strzelnic czy kolekcjonerów, twoje produkty będą musiały mieć głębsze oznakowanie numerem fabrycznym - to wymóg techniczny, bez wpływu na cenę czy dostępność broni dla kupujących. Jeśli jako przedstawiciel firmy figurujesz w takich wnioskach, twoje dane (imię, nazwisko, stanowisko, kontakt) trafią do nowego rejestru i będą tam przechowywane przez 10 lat, chronione przepisami o ochronie danych osobowych. Dla przeciętnego obywatela, który nie zajmuje się takim handlem, projekt nie zmienia niczego w codziennym życiu.

Do druku nie dołączono opinii zewnętrznych instytucji, takich jak Prokuratura Generalna czy Sąd Najwyższy, ani odrębnego stanowiska rządu - sam projekt jest rządowy. Wiadomo natomiast, że projekt przeszedł konsultacje publiczne: w ich wyniku uwzględniono jedną zgłoszoną uwagę i skrócono okres przechowywania dokumentów importowych przez firmy z 10 do 5 lat.

Dokument nie zawiera odrębnej Oceny Skutków Regulacji (OSR) z konkretnymi kwotami czy liczbą podmiotów objętych zmianą. Z uzasadnienia wynika, że nowy cyfrowy system obsługi wniosków (Tracker 2.0) będzie finansowany z budżetu państwa, z części, którą dysponuje minister gospodarki, w ramach programu Polska Cyfrowa - jego utrzymanie i rozwój będzie można powierzyć instytutowi badawczemu na podstawie porozumienia. Dla firm handlujących bronią i technologiami oznacza to mniej papierowej biurokracji, krótszy czas oczekiwania na start obrotu i dłuższą ważność dokumentów importowych. Rośnie też odpowiedzialność karna: grzywna, kara ograniczenia wolności albo do 2 lat więzienia będą grozić także za podanie fałszywych danych we wniosku o certyfikat importowy lub poświadczenie użytkownika końcowego, a nie tylko - jak dotychczas - we wniosku o samo zezwolenie. Autorzy projektu wprost zaznaczają, że nie wpływa on na sytuację ekonomiczną rodzin, osób z niepełnosprawnościami ani seniorów.

Rządowy projekt nowelizuje dwie ustawy z 2000 i 2019 roku. Powód: obowiązek wdrożenia unijnego rozporządzenia z 2021 roku (zastąpiło ono wcześniejsze przepisy z 2009 roku) oraz unijnej dyrektywy z 2024 roku o oznakowaniu broni.