Poselski projekt uchwały w sprawie potępienia działań Republiki Litewskiej wymierzonych w polskość na Wileńszczyźnie.

Grupa posłów proponuje, by Sejm przyjął uchwałę potępiającą działania władz Republiki Litewskiej wobec Polaków mieszkających na Wileńszczyźnie. Uchwała nie jest ustawą i nie zmienia żadnych przepisów - to polityczna deklaracja Sejmu, skierowana jednocześnie pod adresem władz litewskich (krytyka) i polskiego rządu (wezwanie do działania). Bezpośrednim powodem jest zamknięcie polskiej szkoły w miejscowości Połuknie na Litwie.

• Sejm potępia działania Litwy, które zdaniem wnioskodawców od lat systemowo utrudniają mieszkającym tam ok. dwustu tysiącom Polaków wychowanie zgodne z ich tożsamością narodową.
• Sejm uznaje likwidację Gimnazjum im. Longina Komołowskiego w Połukniu (rejon trocki) za akt szowinizmu i działanie szkodzące relacjom polsko-litewskim.
• Sejm wzywa Radę Ministrów do podjęcia działań na rzecz poprawy sytuacji Polaków na Litwie oraz ochrony ich prawa do zachowania polskiej kultury i języka w przyszłości.

Projekt zgłosili posłowie (projekt poselski), nie rząd. Do reprezentowania wnioskodawców w pracach nad projektem wyznaczono posła Krzysztofa Szymańskiego. Bezpośrednim impulsem było uprawomocnienie się 4 grudnia 2025 r. decyzji o zamknięciu polskiej szkoły w Połukniu.

Ta uchwała nie zmienia żadnego przepisu obowiązującego w Polsce i nie nakłada na nikogo w kraju żadnych nowych obowiązków - to gest polityczny, nie prawo. W praktyce dotyczy przede wszystkim Polaków mieszkających na Litwie, zwłaszcza rodzin i dzieci uczęszczających do szkół z polskim językiem nauczania na Wileńszczyźnie, którym - jak piszą wnioskodawcy - od lat utrudnia się naukę we własnym języku. Jeśli masz bliskich na Litwie należących do polskiej mniejszości, ta uchwała jest sygnałem poparcia ze strony polskiego Sejmu, ale sama w sobie nie cofnie decyzji litewskich władz o zamknięciu szkoły ani nie zmieni tamtejszego prawa.

Uchwała ma charakter deklaratywny - nie pociąga za sobą skutków finansowych dla budżetu państwa ani nowych obowiązków dla obywateli czy urzędów w Polsce, dlatego do projektu nie dołączono Oceny Skutków Regulacji (OSR) - dokumenty tego typu, jako czysto polityczne stanowiska, jej nie wymagają. Jedynym praktycznym następstwem przewidzianym w treści projektu jest wezwanie Rady Ministrów do podjęcia działań na rzecz Polaków na Litwie - dokument nie precyzuje jednak, jakie konkretnie kroki miałby podjąć rząd, więc to od niego zależy dalsza reakcja.

Projekt złożono 19 grudnia 2025 r. jako inicjatywę poselską. Znajduje się na wczesnym etapie prac - przed pierwszym czytaniem w Sejmie.

Projekt posługuje się ostrym językiem wobec sojusznika Polski w NATO i Unii Europejskiej - określa likwidację szkoły mianem szowinizmu, co może zaogniać stosunki dyplomatyczne z Litwą zamiast poprawiać sytuację tamtejszych Polaków. Uzasadnienie projektu przywołuje szereg wcześniejszych sporów polsko-litewskich (m.in. zakaz podwójnego obywatelstwa, ograniczenia w używaniu języka polskiego w przestrzeni publicznej), ale dokument nie zawiera stanowiska strony litewskiej ani odpowiedzi polskiego rządu na te zarzuty.