Sprawozdanie o stanie mienia Skarbu Państwa według stanu na 31 grudnia 2024 r.

To coroczne sprawozdanie, które pokazuje, co dokładnie posiada polskie państwo i ile jest winne - według stanu na koniec 2024 roku. Przygotowuje je Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej, czyli instytucja reprezentująca Skarb Państwa w sprawach majątkowych, i przekazuje je Sejmowi do wiadomości. Dokument obejmuje dosłownie wszystko: od lasów, dróg i muzealiów, przez akcje w spółkach takich jak Orlen czy PKO BP, po dług publiczny i zaległe podatki. To nie jest projekt nowego prawa, tylko szczegółowa fotografia majątku i zobowiązań państwa zrobiona na jeden dzień.

• Państwo jest właścicielem gruntów o powierzchni ponad 10 milionów hektarów, czyli 32% powierzchni Polski - w tym prawie 7,36 mln hektarów lasów zarządzanych przez Lasy Państwowe.
• Skarb Państwa ma udziały w 401 spółkach o łącznej wartości nominalnej ponad 139 miliardów złotych, w tym pakiety akcji w 16 spółkach giełdowych (m.in. Orlen, PKO BP, PZU) wartych na koniec 2024 roku 87 miliardów złotych - o około 12,4 miliarda mniej niż rok wcześniej, głównie z powodu wahań na giełdzie.
• Dług Skarbu Państwa wyniósł na koniec 2024 roku 1,629 biliona złotych, z czego około trzy czwarte to dług zaciągnięty w kraju.
• Sprzedaż majątku państwowego (prywatyzacja) przyniosła w 2024 roku budżetowi ponad 3 miliardy złotych - prawie 53% więcej niż rok wcześniej.
• Do majątku państwa doliczono też rzeczy mniej oczywiste: prawie 280 tysięcy zabytków ruchomych, ponad 105 tysięcy zespołów archiwalnych oraz odzyskane w 2024 roku 67 dzieł sztuki utraconych podczas II wojny światowej.

Sprawozdanie przygotowała i podpisała elektronicznie Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej, reprezentowana przez jej prezesa Marka Millera, wypełniając coroczny obowiązek ustawowy wobec Sejmu.

Sprawozdanie nie nakłada na nikogo nowych obowiązków ani podatków, ale pokazuje, w jakiej kondycji finansowej jest państwo - a to ma znaczenie dla każdego podatnika, bo dług trzeba będzie kiedyś spłacić z podatków.

Jeśli jesteś rolnikiem dzierżawiącym ziemię od Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa, dokument pokazuje, że w 2024 roku wydzierżawiono 43,1 tysiąca hektarów gruntów rolnych należących do państwa na niemal 3,8 tysiąca umów - to dziś główny sposób gospodarowania państwową ziemią rolną, bo jej sprzedaż jest mocno ograniczona.

Jeśli jesteś repatriantem zza Bugu (tzw. Zabużaninem), sprawozdanie potwierdza, że nadal można rozliczać się z państwem gruntami rolnymi - do końca 2024 roku w ten sposób nabyto łącznie 5,5 tys. hektarów za około 103 mln złotych.

Dla przeciętnego obywatela liczy się przede wszystkim jedna liczba: rosnący dług publiczny, bo to on wpływa na przyszłe wydatki budżetu państwa, w tym na to, ile zostanie na szkoły, drogi czy służbę zdrowia.

Do druku nie dołączono opinii zewnętrznych instytucji ani konsultacji społecznych - to samodzielne sprawozdanie przygotowane przez Prokuratorię Generalną RP na podstawie danych zebranych od urzędów, agencji, spółek i instytucji państwowych.

To dokument informacyjny, nie projekt ustawy, więc nie ma do niego oceny skutków regulacji ani kosztów wdrożenia - sam w sobie niczego nie zmienia w prawie. Jego znaczenie jest inne: to podstawa, na której posłowie mogą oceniać, czy państwo dobrze zarządza swoim majątkiem, i pilnować, żeby dług publiczny (na koniec 2024 roku 1,629 biliona złotych, więcej niż rok wcześniej) nie rósł w niekontrolowany sposób.

Dla instytucji państwowych - takich jak Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa, Lasy Państwowe, Agencja Mienia Wojskowego czy urzędy wojewódzkie - sprawozdanie oznacza obowiązek regularnego raportowania stanu powierzonego im majątku, co ma zapobiegać sytuacji, w której nikt nie wie, ile państwo faktycznie posiada.

Sprawozdanie zostało złożone Marszałkowi Sejmu jako dokument informacyjny i trafia pod obrady izby; w odróżnieniu od projektu ustawy nie przechodzi klasycznej ścieżki legislacyjnej z czytaniami i poprawkami.

Rząd przygotowuje pomoc publiczną - dokapitalizowanie, gwarancje Skarbu Państwa oraz tzw. kontrakt różnicowy - dla spółki Polskie Elektrownie Jądrowe, budującej pierwszą polską elektrownię jądrową. W grudniu 2024 roku Komisja Europejska wszczęła formalne postępowanie wyjaśniające, czy taka pomoc jest zgodna z unijnymi zasadami konkurencji. Na koniec 2024 roku sprawa pozostawała nierozstrzygnięta, co oznacza niepewność co do warunków finansowania inwestycji.