Do druku nr 2150 - opinia TDJ

List wysłała spółka TDJ S.A. z Katowic — właściciel firmy PST Sp. z o.o. działającej w energetyce. Podpisał go prezes zarządu Jacek Leonkiewicz. Motywacja jest jasna: ochrona interesów spółki jako inwestora, który sam musi przyłączać swoje instalacje do sieci elektroenergetycznej.

Zwykłego odbiorcy prądu w domu ta sprawa nie dotyczy bezpośrednio — dotyczy przede wszystkim firm, które chcą podłączyć nowe instalacje do sieci elektroenergetycznej. Jeśli pracujesz w firmie budującej farmy wiatrowe albo fotowoltaiczne, albo planujesz podłączyć do sieci większą instalację przemysłową, zmiany mogą oznaczać wyższe koszty na starcie inwestycji — zaliczka za przyłączenie może wzrosnąć nawet dwukrotnie, a do tego dojdzie zupełnie nowa opłata za sam wniosek. Jeśli jesteś inwestorem budującym farmę wiatrową, krótszy termin ważności warunków przyłączenia i groźba utraty całej umowy z powodu przedłużającego się sporu sądowego o pozwolenie na budowę mogą przekreślić wieloletni projekt jeszcze przed jego realizacją. Pośrednio zmiany mogą też wpłynąć na tempo budowy nowych źródeł energii w Polsce, a więc w dłuższej perspektywie na ceny prądu — dokument nie podaje jednak żadnych szacunków skali tego wpływu.

Ten dokument sam w sobie jest opinią jednej firmy — do niego nie dołączono żadnych innych oficjalnych stanowisk instytucji, takich jak Prokurator Generalny czy Sąd Najwyższy. TDJ powołuje się jednak we własnym piśmie na wcześniejsze ustalenia robocze z operatorami sieci energetycznych, wypracowane w ramach zespołów branżowych organizacji PTPiREE, co sugeruje, że temat wysokości opłat był przedmiotem szerszych rozmów branżowych — ich pełnych wyników nie dołączono jednak do tego pisma.

Ten dokument nie zawiera własnej Oceny Skutków Regulacji (OSR) — to opinia jednej firmy, a nie oficjalny projekt z analizą kosztów. Z treści pisma wynika, że jeśli rząd nie zmieni proponowanych przepisów, inwestorzy energetyczni — zwłaszcza budujący farmy wiatrowe — zapłacą wyższe zaliczki za przyłączenie do sieci oraz nową opłatę za sam wniosek, a część umów o przyłączenie może wygasnąć automatycznie, jeśli spór sądowy o pozwolenie na budowę przeciągnie się ponad ustawowy termin. Jeśli natomiast propozycje TDJ zostaną uwzględnione, koszty startowe nowych inwestycji energetycznych będą niższe, a terminy bardziej elastyczne, co teoretycznie mogłoby przyspieszyć budowę nowych źródeł energii, w tym wiatrowych. Dokument nie podaje jednak żadnych liczb dotyczących skali tych skutków dla całej branży czy budżetu państwa.

Uwagi TDJ dotyczą wcześniejszej, roboczej wersji rządowego projektu z 30 grudnia 2025 roku, zgłoszonej jeszcze przed zakończeniem prac w Sejmie. Prace nad samą ustawą, do której odnosi się to pismo, są już zakończone — Prezydent podpisał ustawę.

Najbardziej sporne są pieniądze i terminy. Firmy energetyczne uważają podwojenie zaliczki za przyłączenie do sieci (z 30 do 60 zł za kilowat) oraz nową opłatę za wniosek sięgającą 100 000 zł za nieproporcjonalne i niezgodne z wcześniejszymi ustaleniami roboczymi z operatorami sieci, które mówiły o niższych stawkach. Drugi spór dotyczy kar: projekt rządowy przewiduje automatyczne wygaśnięcie umowy o przyłączenie, jeśli inwestor nie zgłosi na czas uzyskania pozwolenia na budowę — TDJ ostrzega, że przy zaskarżeniach sądowych dotrzymanie takiego terminu bywa w praktyce niemożliwe, co grozi utratą całych wieloletnich projektów inwestycyjnych.