Sprawozdanie Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi o rządowym projekcie ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu wzmocnienia pozycji rolników aktywnych zawodowo.

Sejmowa Komisja Rolnictwa i Rozwoju Wsi zajęła się rządowym projektem zmiany przepisów o unijnych dopłatach dla rolników i rekomenduje jego przyjęcie. Projekt dotyczy tego, jak ustala się, kto jest tak zwanym rolnikiem aktywnym zawodowo - czyli komu w ogóle należą się pieniądze z unijnego wsparcia rolnictwa. Zmiany mają uprościć dowodzenie tego statusu i zdjąć z rolników część papierkowej roboty potrzebnej, żeby dostać dopłatę.

• Rolnicy, którzy dostają wypłatę z unijnego systemu zbierania danych o gospodarstwach (nazywanego FSDN), automatycznie liczą się jako aktywni zawodowo - nie muszą tego już osobno udowadniać, bo listę takich rolników agencja przekaże wprost do ARiMR do 1 marca każdego roku.
• Pojawia się konkretny termin na złożenie dokumentów potwierdzających koszty lub przychody z gospodarstwa - do 31 sierpnia roku, w którym rolnik składa wniosek o dopłatę.
• Koszty i przychody małżonka rolnika będą mogły zostać uznane za spełnienie warunku, jeśli to małżonek faktycznie prowadzi działalność rolniczą, a sam nie ubiega się o dopłatę.
• Przy liczeniu zwierząt na hektar (jeden z warunków zwolnienia z dowodzenia) będą brane pod uwagę też zwierzęta wypasane na łąkach przez inną osobę, której rolnik użycza pastwiska.
• Przejściowo w 2026 r. rolnicy, którzy w 2025 r. dostali dopłaty bezpośrednie w wysokości do równowartości 1125 euro (a jeśli nie dostali - których szacunkowe dopłaty za 2026 r. mieszczą się w tym progu), będą całkowicie zwolnieni z obowiązku dokumentowania statusu aktywnego rolnika.

Projekt zgłosił rząd - trafił do Sejmu 7 stycznia 2026 r. jako projekt rządowy nr 2120. Powodem jest dostosowanie polskich przepisów do unijnych zasad Wspólnej Polityki Rolnej i uproszczenie procedur dla rolników.

Zmiana dotyczy przede wszystkim rolników, którzy co roku ubiegają się o unijne dopłaty bezpośrednie do gospodarstwa. Jeśli masz małe gospodarstwo i w 2025 roku dostałeś niewielką dopłatę (poniżej równowartości 1125 euro), w 2026 roku nie będziesz musiał w ogóle zbierać faktur i dowodów, że faktycznie uprawiasz ziemię lub hodujesz zwierzęta - zwolnienie zadziała automatycznie. Jeśli jesteś rolnikiem objętym unijnym badaniem sytuacji gospodarstw rolnych (FSDN) i dostajesz z tego tytułu wypłatę, też odpadnie ci obowiązek osobnego dokumentowania statusu - dane trafią do agencji rolnej same. Zmiana pomaga też rodzinom rolniczym: jeśli gospodarstwem faktycznie zajmuje się małżonek, a to drugi małżonek składa wniosek o dopłatę, koszty i przychody tego pierwszego będą się liczyć.

Dokument nie zawiera Oceny Skutków Regulacji (OSR), więc nie da się podać konkretnych liczb - ilu rolników skorzysta ze zwolnień, ani ile to będzie kosztować budżet czy agencje rolne. Jakościowo: drobni rolnicy i ci objęci unijnym badaniem gospodarstw (FSDN) zyskują mniej biurokracji przy ubieganiu się o dopłaty. ARiMR będzie musiała co roku odbierać i przetwarzać nowe listy rolników od agencji łącznikowej FSDN. Przepisy wejdą w życie 15 marca 2026 r., a sprawy o dopłaty wszczęte wcześniej - oraz te wznowione po 14 marca 2026 r. - będą rozstrzygane na dotychczasowych zasadach, żeby nie zmieniać reguł w trakcie trwających postępowań.