Do druku nr 2165 - opinia UODO

Ten poselski projekt zmienia ustawę o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków oraz kilka innych ustaw, w tym przepisy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Wprowadza dla firm dostarczających wodę obowiązek oceny ryzyka jakości wody pitnej, sporządzania raportów z takiej oceny oraz częstszego informowania klientów - także o tym, kto stoi za firmą wodociągową. Dokument, który tu analizujemy, to nie sam projekt ustawy, lecz opinia Urzędu Ochrony Danych Osobowych (UODO), który sprawdził, czy nowe przepisy odpowiednio chronią dane osobowe mieszkańców i firm korzystających z wody.

• Firmy wodociągowe będą musiały oceniać ryzyko związane z jakością wody pitnej i sporządzać raport podsumowujący z takiej oceny.
• Raport ma zawierać informacje o odbiorcach usług oraz o firmach kupujących wodę hurtowo - projekt nie precyzuje jednak, czy chodzi o dane konkretnych osób, czy tylko o ogólne kategorie odbiorców.
• Firmy wodociągowe zyskają możliwość składania wniosków o rzadsze badanie wybranych parametrów wody albo o całkowite usunięcie parametru z listy kontrolowanych.
• Konsumenci mają dostawać raz w roku informacje o dostawcy wody, w tym o tym, kto jest właścicielem firmy.
• Zmieniają się też przepisy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (PIS), która ma przetwarzać dane osobowe związane z nadzorem nad jakością wody.

Projekt to inicjatywa poselska, czyli zgłoszona przez grupę posłów, a nie przez rząd. Sam dokument, do którego odnosi się ta opinia, nie ujawnia pełnej listy wnioskodawców ani szczegółowego uzasadnienia ich motywacji.

Ta zmiana dotyczy właściwie każdego, kto korzysta z wody z kranu dostarczanej przez lokalne wodociągi - czyli ogromnej większości mieszkańców Polski. Jeśli jesteś klientem wodociągów, raz w roku powinieneś dostawać więcej informacji o jakości wody i o tym, kto zarządza firmą, która ci ją dostarcza. Jeśli jesteś współwłaścicielem firmy wodociągowej - np. małej, lokalnej spółki - twoje dane mogą pojawić się w informacjach udostępnianych klientom jako część struktury własnościowej, a Urząd Ochrony Danych Osobowych (UODO) zwraca uwagę, że projekt nie mówi jasno, jakie dokładnie dane osobowe mogą być w ten sposób ujawniane. Jeśli pracujesz w wodociągach albo w stacji sanitarno-epidemiologicznej, twoja firma lub instytucja dostanie nowe obowiązki związane ze zbieraniem i przetwarzaniem danych klientów.

Jedyną opinią dostępną do tego dokumentu jest stanowisko Urzędu Ochrony Danych Osobowych (UODO), który zgłosił kilka uwag technicznych, choć nie zakwestionował samego celu projektu. UODO wskazuje, że projekt nie precyzuje, czy raporty o odbiorcach wody i hurtowych odbiorcach mają zawierać dane konkretnych osób, czy tylko ogólne kategorie - i zaleca to doprecyzować. Podobne zastrzeżenie dotyczy wniosków firm wodociągowych o zmianę częstotliwości badań wody oraz przepisów nakładających na różne instytucje obowiązek przetwarzania danych osobowych bez wskazania, jakiego dokładnie zakresu danych to dotyczy. Urząd zaleca też usunięcie z projektu fragmentów, które jedynie powtarzają zasady bezpieczeństwa danych już obowiązujące na mocy ogólnego rozporządzenia o ochronie danych (RODO), uznając je za zbędne powtórzenie. Do druku nie dołączono innych opinii ani konsultacji społecznych poza stanowiskiem UODO.

Ten dokument nie zawiera Oceny Skutków Regulacji (OSR) - to opinia Urzędu Ochrony Danych Osobowych (UODO) do projektu, a nie pełny projekt ustawy z uzasadnieniem, więc nie znajdziemy tu szacunków kosztów ani liczby osób, których zmiana dotyczy. Z treści opinii wynika jednak, że jeśli projektodawca nie doprecyzuje kwestionowanych przepisów, firmy wodociągowe i inspekcja sanitarna będą przetwarzać dane osobowe klientów bez jasno określonych granic - co według UODO grozi niezgodnością z zasadami ochrony danych wynikającymi z unijnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO), w tym zasadą zbierania tylko tych danych, które są naprawdę potrzebne. W praktyce może to oznaczać spory interpretacyjne po wejściu przepisów w życie oraz konieczność późniejszych poprawek, jeśli urząd nadzorczy uzna, że dane są zbierane szerzej niż to konieczne.

UODO wydał tę opinię 21 stycznia 2026 r. w odpowiedzi na pismo Kancelarii Sejmu z 9 stycznia 2026 r., w ramach konsultacji projektu przed dalszymi pracami w Sejmie. Od tego czasu prace nad projektem zakończyły się - ustawa została już podpisana przez Prezydenta.