Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027.

To rządowy projekt zmieniający ustawę o wsparciu rolników z unijnych pieniędzy na lata 2023-2027. Powód jest prosty: pod koniec grudnia 2025 r. Unia Europejska zmieniła swoje przepisy o dopłatach rolniczych, więc Polska musi dostosować do nich krajowe prawo. Projekt wydłuża czas, po którym pole zamienia się urzędowo w trwałą łąkę, wprowadza nową dopłatę za ochronę podmokłych terenów rolnych oraz zapewnia dalsze finansowanie starych, wieloletnich zobowiązań rolników (np. zalesieniowych sprzed nawet 20 lat), które od 2026 roku trzeba opłacać z nowej puli unijnych środków.

• Grunt orny, na którym rolnik zasiał trawę, zostanie uznany za trwały użytek zielony dopiero po 7 latach, a nie jak dotąd po 5 - to więcej swobody dla hodowców w planowaniu upraw i wypasu.
• Powstaje nowa dopłata za ochronę torfowisk i podmokłych łąk użytkowanych rolniczo, rekompensująca rolnikom koszty wynikające z zakazu ich osuszania i głębokiej orki.
• Rolnicy, którzy w 2022 r. podpisali 5-letnie zobowiązania rolno-środowiskowe w ramach starego programu unijnego (kończące się w marcu 2027 r.), dostaną ostatnią ratę wypłaty z nowego programu - bez zmian w samym zobowiązaniu, tylko inne źródło pieniędzy.
• Tak samo zabezpieczono wypłaty dla rolników z wieloletnimi umowami na zalesianie gruntów, zawartymi nawet w latach 2004-2006 - dla tej najstarszej grupy zostaje odrębny termin składania wniosku, od 1 czerwca do 15 lipca.
• Rząd może różnicować wysokość dopłat za dobrostan zwierząt zależnie od liczby sztuk w gospodarstwie także dla świń i bydła, a nie tylko owiec, kóz, koni i drobiu jak dotychczas.

Projekt złożył rząd - przygotowało go Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Powodem jest konieczność dostosowania polskich przepisów do zmienionego pod koniec grudnia 2025 r. unijnego rozporządzenia o dopłatach rolniczych oraz zapewnienie finansowania zobowiązań rolników przechodzących ze starego programu na nowy od 2026 roku.

Ten projekt praktycznie nie dotyczy mieszkańców miast - zmiany są adresowane do rolników i osób prowadzących gospodarstwa. Jeśli jesteś hodowcą bydła lub owiec i kilka lat temu zasiałeś trawę na dawnym polu uprawnym, zyskujesz dwa dodatkowe lata, zanim urząd na stałe zaklasyfikuje tę działkę jako łąkę i ograniczy możliwość jej przeorania - możesz więc elastyczniej planować, kiedy siać zboże, a kiedy wypasać zwierzęta. Jeśli masz podmokłe łąki lub torfowiska w gospodarstwie, pojawia się dla ciebie nowa dopłata rekompensująca to, że nie możesz ich osuszać. Jeśli w przeszłości podpisałeś wieloletnią umowę o dopłaty za zalesienie gruntu lub o ochronę środowiska w ramach starego programu unijnego, nic się dla ciebie nie zmienia - dalej dostaniesz wypłatę, tylko z innej puli pieniędzy.

Do projektu nie dołączono opinii zewnętrznych instytucji (np. izb rolniczych, Prokuratora Generalnego czy Sądu Najwyższego) ani wyników konsultacji społecznych. W uzasadnieniu wskazano jedynie, że projekt został upubliczniony w Biuletynie Informacji Publicznej zgodnie ze standardową procedurą rządową oraz że został wcześniej zaakceptowany przez Komitet Monitorujący, czyli unijno-krajowe gremium nadzorujące realizację programu wsparcia rolnictwa.

Dokument zawiera Ocenę Skutków Regulacji (OSR), ale jest ona bardzo skrótowa: rząd deklaruje wprost, że uchwalenie przepisów nie generuje dodatkowych kosztów dla budżetu państwa, nie wpłynie na działalność małych i średnich firm ani bezpośrednio na sytuację rodzin czy osób starszych. Nie podano żadnych konkretnych kwot ani liczby gospodarstw, których dotkną zmiany. W praktyce nowa dopłata za ochronę torfowisk oraz kontynuacja starych zobowiązań rolno-środowiskowych i zalesieniowych będą finansowane z unijnych pieniędzy już zaplanowanych w programie wsparcia rolnictwa na lata 2023-2027, a nie z nowych środków. Przepisy mają wejść w życie 15 marca 2026 r., czyli w dniu, w którym rusza nabór wniosków o dopłaty na 2026 rok - rolnicy, którzy już złożyli wnioski lub mają niezakończone sprawy urzędowe sprzed tej daty, będą rozliczani na starych zasadach.

To rządowy projekt ustawy, wpisany do oficjalnego wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów. Powstał w trybie pilnym jako reakcja na zmianę przepisów unijnych ogłoszoną 31 grudnia 2025 r., z planowanym wejściem w życie 15 marca 2026 r.