Dodatkowe sprawozdanie Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych o rządowym projekcie ustawy o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw.

Rząd zaproponował ustawę, która ma zakończyć działanie specjalnych przepisów pomocowych dla obywateli Ukrainy uchwalonych w 2022 roku po wybuchu pełnoskalowej wojny. Komisja Administracji i Spraw Wewnętrznych - po tym, jak projekt wrócił z sali sejmowej po drugim czytaniu - rozpatrzyła zgłoszone poprawki i rekomenduje Sejmowi ich przyjęcie. Jednocześnie komisja odradza odrzucenie całej ustawy, o co wnioskowała Konfederacja Korony Polskiej.

• Komisja rekomenduje oddalenie wniosku Konfederacji o całkowite wyrzucenie ustawy - projekt ma trafić do głosowania z poprawkami.
• Przyjęto poprawkę ułatwiającą rozliczenia podatkowe Ukraińców: zamiast zbierać dokumenty, wystarczy złożyć pisemne oświadczenie, że centrum życia jest w Polsce (dotyczy lat 2024-2026).
• Ukraiński uczeń, który nie spełni wymogów przejścia dalej, powtarza ostatnią klasę szkoły podstawowej i w tym samym roku przystępuje do egzaminu ósmoklasisty.
• Usunięto specjalne uproszczone ścieżki dla lekarzy, lekarzy dentystów i pielęgniarek z Ukrainy - powrót do standardowych procedur uznawania kwalifikacji.
• Zadania realizowane przez urzędy wojewódzkie mają być finansowane z rezerwy celowej do końca czerwca 2026 r.

Projekt złożył rząd. Wszystkie dwanaście rekomendowanych poprawek pochodzi od Koalicji Obywatelskiej (KO); poprawkę dotyczącą odesłania do przepisów popiera też Lewica. Sprawozdawcą jest Bartosz Romowicz, komisji przewodniczy Maria Małgorzata Janyska.

Jeśli jesteś obywatelem lub obywatelką Ukrainy i rozliczasz podatki w Polsce, jedna z przyjętych poprawek znacznie ułatwia ci życie: zamiast gromadzić dokumenty potwierdzające, że twoje centrum życia jest w Polsce, wystarczy złożyć pisemne oświadczenie. Uproszczenie obejmuje lata 2024, 2025 i 2026.

Jeśli twoje dziecko chodzi do polskiej szkoły podstawowej i nie spełni warunków przejścia do następnej klasy, będzie musiało powtórzyć ostatnią klasę - i w tym samym roku przystąpi do egzaminu ósmoklasisty. Dokument nie podaje szacunków, ilu uczniów może to dotyczyć.

Jeśli jesteś lekarzem, lekarzem dentystą lub pielęgniarką z Ukrainy i korzystałeś z uproszczonej ścieżki uznawania kwalifikacji zawodowych - te specjalne ułatwienia zostaną usunięte z przepisów.

Do tego etapu prac nie dołączono opinii zewnętrznych instytucji ani konsultacji społecznych - dodatkowe sprawozdanie zawiera wyłącznie rekomendacje komisji co do poprawek zgłoszonych w drugim czytaniu.

Jeśli Sejm przyjmie ustawę z rekomendowanymi poprawkami, specjalne przepisy pomocowe dla obywateli Ukrainy zostaną stopniowo wygaszone - Ukraińcy przebywający w Polsce przejdą pod standardowe przepisy dotyczące cudzoziemców. Niektóre grupy - jak wychowankowie zagranicznych domów dziecka, którzy uczyli się w Polsce - zachowają dostęp do wsparcia na zasadach ogólnych. Zadania realizowane dotąd przez urzędy wojewódzkie będą finansowane z rezerwy celowej do końca czerwca 2026 roku, co daje czas na płynne przejście. Dokument nie zawiera szczegółowej Oceny Skutków Regulacji dla tego etapu.

Projekt rządowy przeszedł pierwsze i drugie czytanie w Sejmie. 23 stycznia 2026 r. Sejm skierował go ponownie do komisji celem rozpatrzenia poprawek zgłoszonych w drugim czytaniu. Niniejsze dodatkowe sprawozdanie poprzedza trzecie czytanie i ostateczne głosowanie nad całością ustawy.

Konfederacja Korony Polskiej złożyła wniosek o całkowite odrzucenie projektu - komisja rekomenduje Sejmowi, by ten wniosek oddalić. To wyraźny podział polityczny: część posłów chce bezzwłocznie zakończyć wszelkie specjalne traktowanie obywateli Ukrainy, natomiast rząd i KO proponują stopniowe, uporządkowane wygaszenie przepisów z ochronnymi zasadami na okres przejściowy.