Sprawozdanie Komisji Obrony Narodowej Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka o poselskim projekcie ustawy o niekaraniu ochotników broniących wolności i niepodległości Ukrainy.

Dwie sejmowe komisje - Obrony Narodowej oraz Sprawiedliwości i Praw Człowieka - wspólnie rozpatrzyły poselski projekt ustawy i rekomendują Sejmowi jego przyjęcie w przedstawionym kształcie. Projekt dotyczy Polaków, którzy od 6 kwietnia 2014 roku (czyli już od pierwszej rosyjskiej agresji na Ukrainę) wstąpili do ukraińskiego wojska bez wcześniejszej zgody polskich władz. Chodzi o to, żeby tacy ochotnicy nie byli za to ścigani, karani ani obciążeni wyrokiem w kartotece.

• Komisje rekomendują darowanie kary za wstąpienie do wojska Ukrainy bez zgody polskich władz - dla czynów popełnionych od 6 kwietnia 2014 r. do dnia wejścia ustawy w życie.
• Toczące się sprawy karne o to mają zostać umorzone, a już wydane wyroki i kary - przestać obowiązywać; wpis w rejestrze skazanych zniknie automatycznie, bez wniosku.
• Ochotnik, który wróci do Polski, będzie musiał w ciągu 6 miesięcy pisemnie zgłosić ten fakt Ministrowi Obrony Narodowej - brak zgłoszenia ma być karany grzywną, ograniczeniem wolności albo więzieniem do 2 lat.

Projekt zgłosili posłowie (projekt poselski), w reakcji na sytuację Polaków walczących po stronie Ukrainy od 2014 roku. Wspólne sprawozdanie przygotowały Komisja Obrony Narodowej oraz Komisja Sprawiedliwości i Praw Człowieka, rekomendując jego uchwalenie bez wskazanych sprzeciwów.

Zdecydowanej większości Polaków ten projekt w ogóle nie dotyczy. Dotyczy osób, które po 2014 roku wstąpiły do wojska Ukrainy bez zgody polskich władz - dla nich znika groźba sprawy karnej, a stary wyrok kasuje się z rejestru sam. Jeśli to Ty albo ktoś z Twojej rodziny wrócił już z takiej służby albo dopiero wróci - trzeba w ciągu pół roku pisemnie zawiadomić o tym Ministra Obrony Narodowej, bo brak zgłoszenia grozi grzywną, ograniczeniem wolności albo więzieniem.

Do przedstawionej treści nie dołączono opinii zewnętrznych instytucji (np. Prokuratora Generalnego, Biura Analiz Sejmowych czy Sądu Najwyższego) ani informacji o konsultacjach społecznych - dokument zawiera wyłącznie tekst projektu przyjęty przez połączone komisje.

Dokument nie zawiera Oceny Skutków Regulacji (OSR) ani szacunków liczby osób, których dotyczy sprawa. Z treści projektu wynika, że koszty i opłaty związane z postępowaniami o zastosowanie tej ustawy poniesie Skarb Państwa. Sądy, które wydały wyroki w pierwszej instancji, będą z urzędu ustalać, czy dana osoba kwalifikuje się do objęcia przepisami. Wojskowe centra rekrutacji oraz służby specjalne (Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencja Wywiadu, Służba Kontrwywiadu Wojskowego, Służba Wywiadu Wojskowego) będą odbierać, przetwarzać i móc wzywać do uzupełnienia zgłoszenia ochotników.

Etap: wspólne sprawozdanie dwóch komisji sejmowych rekomendujące przyjęcie poselskiego projektu ustawy. Sprawa dotyczy sytuacji trwającej od 2014 roku, którą do tej pory nie regulowały odrębne przepisy o niekaraniu ochotników.