Do druku nr 2197 - opinia ZPP

Związek Powiatów Polskich (ZPP) - ogólnopolska organizacja zrzeszająca powiaty - wydał negatywną opinię wobec rządowego projektu ustawy, który zakłada całkowite zniesienie opłaty od posiadania psów. Ta opłata jest dziś dobrowolna: każda gmina sama decyduje, czy ją pobierać. ZPP uważa, że rząd nie powinien odbierać samorządom tego narzędzia odgórną ustawą, a zamiast likwidacji powinno się dążyć do zwiększenia efektywności opłaty - zwłaszcza że trwają prace nad ogólnopolskim rejestrem psów, który ułatwiłby jej pobór.

• Projekt rządu znosi opłatę od posiadania psów w całości - dziś gminy mogą ją dobrowolnie wprowadzać, po zmianie ta możliwość zniknie.
• Rząd tłumaczy to uproszczeniem obowiązków administracyjnych gmin, jednak ZPP wskazuje, że skoro gminy same decydują o wprowadzeniu opłaty, to robiły to świadomie i z racjonalnych powodów.
• ZPP podkreśla, że równolegle trwają prace legislacyjne nad ogólnopolskim rejestrem oznakowanych psów i kotów, który rozwiązałby główny problem - brak danych o właścicielach zwierząt - i mógłby uczynić opłatę znacznie bardziej efektywną.

Opinię wystawił Związek Powiatów Polskich, reprezentowany przez prezesa Andrzeja Płonkę, w odpowiedzi na pismo rządu z 21 stycznia 2026 r. dotyczące projektu zmiany przepisów o podatkach i opłatach lokalnych. Motywacją ZPP jest obrona autonomii samorządów w kształtowaniu lokalnej polityki fiskalnej.

Jeśli jesteś właścicielem psa i mieszkasz w gminie, która pobiera tę opłatę - po przyjęciu projektu przestałbyś ją płacić. W praktyce jednak większość gmin i tak tej opłaty nie pobiera, więc dla większości właścicieli psów w Polsce w bezpośrednim sensie nic by się nie zmieniło.

Jeśli interesujesz się finansami swojej gminy - ZPP ostrzega, że likwidacja zamknęłaby samorządom jedną z możliwości generowania własnych przychodów, nawet jeśli dziś jest ona rzadko wykorzystywana. Dla porównania ZPP przywołuje Niemcy, gdzie podobny podatek od posiadania psa przynosi rocznie ok. 400 mln euro - co pokazuje, że przy sprawnym systemie rejestracji opłata może być realnym źródłem dochodów komunalnych.

Związek Powiatów Polskich ocenił projekt negatywnie i jest jedyną instytucją, której stanowisko zawarto w tym dokumencie. ZPP kwestionuje zarówno cel, jak i wyczasowanie projektu: wskazuje, że niska liczba gmin stosujących opłatę wynika nie z jej zbędności, lecz z braku ogólnopolskiego systemu rejestracji psów - który właśnie jest tworzony. Likwidacja opłaty tuż przed uruchomieniem rejestru jest zdaniem ZPP krokiem w złym kierunku. Do analizowanego dokumentu nie dołączono opinii innych zewnętrznych instytucji.

Dokument nie zawiera Oceny Skutków Regulacji. Na podstawie treści opinii ZPP: gminy, które dziś pobierają opłatę od posiadania psów, straciłyby to źródło dochodu. Zdaniem ZPP skala ubytku jest dziś marginalna, ale mogłaby wzrosnąć po uruchomieniu ogólnopolskiego rejestru zwierząt - wtedy pobór opłaty stałby się znacznie prostszy i bardziej opłacalny. ZPP przywołuje przykład Niemiec, gdzie podobny podatek generuje ok. 400 mln euro rocznie, sugerując, że Polska rezygnuje z potencjalnego źródła przychodów komunalnych, zanim w pełni go wypróbowała. Instytucje samorządowe musiałyby dostosować swoje regulacje do nowego stanu prawnego, eliminując istniejące uchwały o opłacie.

Opinia wpłynęła do Sejmu 2 lutego 2026 r. Dotyczy rządowego projektu zmiany przepisów o podatkach i opłatach lokalnych oraz o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Projekt jest na etapie konsultacji i zbierania opinii przed pierwszym czytaniem w Sejmie.

ZPP wyraźnie sprzeciwia się projektowi rządu. Kluczowy spór dotyczy tego, czy likwidacja opłaty upraszcza życie samorządom (argument rządu) czy też odbiera im autonomiczne narzędzie polityki fiskalnej (argument ZPP). Organizacja wytyka też złe wyczasowanie: projekt znosi opłatę dokładnie wtedy, gdy równolegle tworzone są przepisy o ogólnopolskim rejestrze zwierząt, który rozwiązałby główną słabość opłaty i mógłby uczynić ją efektywną.