Do druku nr 2250 - opinia Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej

Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przekazała Sejmowi opinię prawną eksperta, oceniającą, czy nowe uprawnienia inspektora pracy do ustalania etatu są zgodne z Konstytucją.

Ekspert ocenia zmianę ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy: inspektor pracy, po wezwaniu firmy do poprawy umowy, będzie mógł urzędowo lub przez sąd uznać umowę cywilną za umowę o pracę. Prawnik ocenia to jako zgodne z Konstytucją.

Pismo podpisała Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Agnieszka Dziemianowicz-Bąk, przekazując Sejmowi niezależną opinię prawną zamówioną w toku prac nad projektem.

To pismo samo nie zmienia prawa - ocenia, czy inspektor pracy może zgodnie z Konstytucją wymusić zamianę umowy zlecenie na umowę o pracę. Dotyczy więc pośrednio każdego, kto pracuje na zleceniu, choć w praktyce wykonuje obowiązki etatowe.

Jedyną opinią dołączoną do tego pisma jest ekspertyza prawna dr hab. Piotra Uzięble z Uniwersytetu Gdańskiego (13 lutego 2026 r.). Autor ocenia, że nowe uprawnienia inspektora pracy do stwierdzania, że umowa cywilna jest w rzeczywistości umową o pracę, są zgodne z Konstytucją - zarówno z zasadą państwa prawa, jak i z ograniczoną w tym wypadku wolnością prowadzenia działalności gospodarczej, bo pierwszeństwo ma ochrona pracy. Pozytywnie ocenia zmiany względem wcześniejszej wersji projektu: obowiązkowe wcześniejsze wezwanie firmy do poprawy umowy, wybór między drogą urzędową a sądową oraz to, że decyzja urzędu ma działać dopiero na przyszłość, a nie wstecz. Jedyne zastrzeżenie eksperta, wykraczające poza zakres samej opinii, to pytanie, czy te rozwiązania w pełni zrealizują cel z Krajowego Planu Odbudowy (KPO), jakim jest ograniczenie dzielenia rynku pracy na etaty i umowy śmieciowe.

Samo pismo nie wprowadza zmian ani kosztów - to opinia prawna popierająca projekt zmiany ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy. Skutków finansowych i praktycznych dla obywateli trzeba szukać w samym projekcie ustawy, nie w tej opinii.

Pismo wpłynęło do Sejmu 25 lutego 2026 r. w toku prac nad projektem zmiany ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, gdy trwały jeszcze prace komisji. Projekt ten został już podpisany przez Prezydenta.