Dodatkowe Sprawozdanie Komisji Polityki Społecznej i Rodziny o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw.

Ten dokument to dodatkowe sprawozdanie sejmowej komisji, przygotowane po drugim czytaniu rządowego projektu ustawy zmieniającej zasady działania Państwowej Inspekcji Pracy. Podczas debaty na posiedzeniu Sejmu kluby poselskie zgłosiły wniosek o odrzucenie całego projektu oraz 50 poprawek do jego treści. Komisja ponownie je przeanalizowała i rekomenduje Sejmowi, które z nich przyjąć, a które odrzucić, zanim projekt trafi do ostatecznego głosowania.

• Komisja rekomenduje odrzucenie wniosku klubu Konfederacja o odrzucenie całego projektu - prace nad ustawą mają być kontynuowane.
• Komisja popiera poprawkę dającą inspektorom pracy prawo do wydania decyzji uznającej umowę cywilnoprawną (zlecenie, B2B) za umowę o pracę, jeśli pracodawca nie usunie nieprawidłowości w wyznaczonym terminie - bez konieczności wcześniejszego wyroku sądu.
• Komisja odrzuca propozycję wprowadzenia dodatkowej kary finansowej dla firm sięgającej do 1 procenta rocznego obrotu za powtarzające się naruszenia.
• Komisja popiera wydłużenie czasu na przygotowanie się do zmian z 6 do 12 miesięcy.
• Komisja popiera obowiązek oceny działania nowych przepisów rok po ich wejściu w życie i przedstawienia jej Sejmowi.

Pierwotny projekt złożył rząd. Niniejsze sprawozdanie przygotowała Komisja Polityki Społecznej i Rodziny pod przewodnictwem posłanki Katarzyny Ueberhan, rozpatrując poprawki zgłoszone przez kluby: Konfederacja, Razem, Lewica, PiS, Centrum, KO i PSL po debacie plenarnej 11 marca 2026 r.

Jeśli pracujesz na umowie zlecenie albo w ramach jednoosobowej działalności (tzw. B2B), ale w praktyce masz szefa, ustalone godziny i miejsce pracy - po zmianach inspektor pracy będzie mógł szybciej doprowadzić do uznania, że to faktycznie umowa o pracę, z całym pakietem uprawnień pracowniczych. Jeśli jesteś pracodawcą korzystającym z takich umów, najpierw dostaniesz polecenie usunięcia nieprawidłowości, a dopiero gdy go nie wykonasz w terminie, inspekcja wyda wiążącą decyzję, od której możesz się odwołać do sądu.

Do tego sprawozdania nie dołączono opinii zewnętrznych instytucji ani wyników konsultacji społecznych - dokument zawiera wyłącznie stanowiska klubów poselskich wobec zgłoszonych poprawek oraz rekomendacje samej komisji.

Dokument nie zawiera Oceny Skutków Regulacji dla poprawek. Na podstawie treści sprawozdania: pracownicy wykonujący pracę na podstawie umów cywilnoprawnych zyskują szybszą drogę do potwierdzenia etatu, pracodawcy muszą liczyć się z możliwością wydania wiążącej decyzji administracyjnej bez wcześniejszego procesu sądowego, a sądy okręgowe i rejonowe dostaną nowe kategorie spraw odwoławczych do obsłużenia.

Sejm na posiedzeniu 11 marca 2026 r. skierował projekt ponownie do komisji po drugim czytaniu, w celu rozpatrzenia wniosku i poprawek zgłoszonych w debacie. To etap bezpośrednio poprzedzający trzecie czytanie i głosowanie końcowe. Ostatecznie ustawę uchwalono, a Prezydent ją podpisał.

Klub Konfederacja domagał się odrzucenia całego projektu, uznając go za zbędną ingerencję w rynek pracy. Klub Razem chciał znacznie szerszych uprawnień inspekcji - w tym kontroli bez zapowiedzi o każdej porze, nagrywania kontroli dronami i żądania przeliczenia wynagrodzeń - komisja te propozycje odrzuciła jako zbyt daleko idące. PiS proponował z kolei węższy wariant, oparty na wcześniejszym poleceniu inspektora zamiast od razu wiążącej decyzji, oraz późniejsze wejście przepisów w życie (od 1 stycznia 2027 r.) - te poprawki również odrzucono. Ostatecznie przeważył wariant popierany przez Lewicę, KO, Centrum i PSL, dający inspekcji prawo do szybszej decyzji administracyjnej.