Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi oraz niektórych innych ustaw.

Rząd, a konkretnie Ministerstwo Finansów, chce rozszerzyć system monitorowania przewozu towarów, znany jako SENT, o transport betonu towarowego i podobnych mieszanek budowlanych (np. wylewek czy jastrychu). Chodzi o uszczelnienie podatków - urzędnicy zauważyli, że w branży betonu rośnie ryzyko zaniżania należnego podatku od towarów i usług (VAT). Projekt zmienia cztery ustawy naraz: ustawę o systemie monitorowania przewozu towarów, Ordynację podatkową, ustawę o transporcie drogowym oraz ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (KAS). Oprócz betonu, w systemie pojawiają się nowe elektroniczne plomby z lokalizacją GPS do zabezpieczania towarów podczas kontroli celno-skarbowych oraz szerszy dostęp do zgromadzonych danych dla kolejnych urzędów.

• Przewóz betonu towarowego i mieszanek na bazie cementu (np. wylewki, jastrychu, podkładów podłogowych) trafia pod nadzór systemu SENT - bez względu na ilość w przesyłce, także gdy odbiorcą jest zwykła osoba budująca dom.
• Firmy realizujące duże inwestycje (ponad 100 metrów sześciennych betonu w ramach jednej umowy) będą mogły zgłosić do systemu całą umowę na budowę, zamiast każdego kursu betonomieszarki z osobna - takie zgłoszenie będzie ważne aż do 30 dni po zakończeniu umowy.
• Znika papierowy dokument potwierdzający przewóz towaru między magazynami tej samej firmy - przedsiębiorcy dostają 15 miesięcy na przejście na zgłoszenia elektroniczne.
• Krajowa Administracja Skarbowa zyskuje nowe elektroniczne plomby z GPS do zabezpieczania towarów podczas kontroli - za każdą nałożoną plombę pobierana będzie kaucja w wysokości 2000 zł, zwracana po jej zdjęciu.
• Za podanie nieprawdziwych danych w zbiorczym zgłoszeniu na dostawę betonu grozi kara 20 000 zł, a za brak numeru zgłoszenia na dokumencie towarzyszącym przewozowi - 5000 zł.

Projekt przygotował rząd - Ministerstwo Finansów, wpisując go do rządowego wykazu prac legislacyjnych pod numerem UD109. Powodem jest sygnalizowane przez branżę (m.in. Stowarzyszenie Producentów Betonu Towarowego) ryzyko zaniżania podatku VAT w handlu betonem.

Jeśli budujesz dom i kupujesz beton prosto z wytwórni, nowe przepisy formalnie Ciebie nie obciążają - to dostawca betonu będzie musiał zgłosić przewóz do systemu i podać Twoje dane (imię, nazwisko, adres), a Ty nie musisz nic podpisywać ani potwierdzać odbioru. Inaczej jest, jeśli prowadzisz firmę budowlaną, wytwórnię betonu albo zajmujesz się przewozem materiałów budowlanych - czekają Cię nowe obowiązki zgłoszeniowe, a za ich niedopełnienie grożą kary finansowe. Kierowcy betonomieszarek, w razie awarii nadajnika GPS trwającej dłużej niż 15 minut, będą musieli zjechać na najbliższy parking lub zatokę postojową i zadzwonić do urzędu celno-skarbowego, zanim będą mogli jechać dalej. Firmy korzystające dziś z papierowego dokumentu przy przewozach między własnymi magazynami (np. branża paliwowa) dostają 15 miesięcy na dostosowanie swoich systemów informatycznych.

Do druku nie dołączono odrębnych opinii instytucji takich jak Prokurator Generalny, Biuro Analiz Sejmowych, Narodowy Bank Polski czy Sąd Najwyższy. Z uzasadnienia wynika, że projekt był konsultowany społecznie (21 dni na zgłaszanie uwag) oraz opiniowany przez Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (UODO), którego uwagi dotyczące przetwarzania danych, w tym danych geolokalizacyjnych, zostały uwzględnione w ostatecznej treści przepisów. Autorzy powołują się też na rekomendację połączonych komisji senackich w sprawie uproszczenia prawa, którą częściowo uwzględniono, usuwając zbędne odwołania do przepisów unijnych.

Ustawa zawiera wyliczenie maksymalnych wydatków budżetu państwa na jej wdrożenie: 7,47 mln zł w 2026 roku, potem malejąco do 4,25 mln zł w 2028 roku, a od 2029 do 2035 roku po 4,1 mln zł rocznie. Jeśli w danym roku wydatki po pierwszym półroczu przekroczą 85 proc. rocznego limitu, minister finansów będzie musiał ograniczyć wydatki w drugiej połowie roku. Dokument nie podaje natomiast konkretnej kwoty dodatkowych wpływów do budżetu, jakie ma przynieść uszczelnienie systemu w branży betonu - mówi jedynie ogólnie o „wysoce prawdopodobnym” ubytku wpływów z VAT, który ma zostać ograniczony. Więcej obowiązków administracyjnych czeka producentów betonu, firmy budowlane i przewoźników, w tym mikro, małe i średnie firmy - co wprost przyznają autorzy projektu.

To rządowy projekt ustawy przygotowany przez Ministerstwo Finansów, wpisany do wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów pod numerem UD109. Projekt przeszedł konsultacje społeczne z 21-dniowym terminem na zgłaszanie uwag. Treść druku nie wskazuje, na jakim etapie prac w Sejmie się obecnie znajduje.