Rządowy projekt ustawy o ratyfikacji Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Gabinetem Ministrów Ukrainy o współpracy w zwalczaniu przestępczości, podpisanej we Lwowie dnia 11 grudnia 2025 r.

Rząd proponuje, żeby Sejm wyraził zgodę na ratyfikację nowej umowy między Polską a Ukrainą o współpracy w zwalczaniu przestępczości, podpisanej we Lwowie 11 grudnia 2025 roku. Sama ustawa nie zmienia polskiego prawa - jej jedynym zadaniem jest danie Prezydentowi formalnej zgody na ratyfikowanie umowy międzynarodowej, bo tego wymaga Konstytucja, gdy umowa dotyczy praw i obowiązków obywateli. Umowa ma zastąpić dotychczasową, zawartą jeszcze w 1999 roku, i unowocześnić współpracę polskiej i ukraińskiej policji, straży granicznej oraz innych służb w wykrywaniu i zwalczaniu przestępstw.

• Współpraca obejmie wszystkie przestępstwa według prawa obu krajów, a nie - jak dotąd - tylko przestępczość zorganizowaną, a dodatkowo wybrane wykroczenia, na przykład drogowe.
• Powstaje nowe narzędzie - przesyłka niejawnie nadzorowana, która pozwoli służbom śledzić np. przemyt, zamiast od razu go przechwytywać.
• Służby będą mogły wymieniać się oficerami łącznikowymi, czyli funkcjonariuszami oddelegowanymi na stałe do pracy w drugim kraju.
• Do współpracy zostaną dopuszczone - obok central - także służby przygraniczne po obu stronach granicy, co ma przyspieszyć reagowanie.
• Umowa wprowadza szczegółowe zasady ochrony danych osobowych przekazywanych między służbami, zgodne z unijnymi przepisami.

Projekt zgłosił rząd. Umowę w imieniu Rządu Rzeczypospolitej Polskiej podpisał minister spraw wewnętrznych i administracji Marcin Kierwiński, a stronę ukraińską reprezentował minister spraw wewnętrznych Ihor Kłymenko. Motywacją jest to, że umowa z 1999 roku nie nadąża już za nowymi metodami działania przestępców.

Zwykłego obywatela ta umowa nie obciąży żadnym nowym obowiązkiem ani opłatą - to porozumienie między służbami, nie prawo powszechnie obowiązujące dla ludzi. W praktyce odczują ją przede wszystkim funkcjonariusze policji, straży granicznej i innych służb, które zyskają nowe narzędzia do współpracy z odpowiednikami w Ukrainie.

Pośrednio umowa może dotyczyć osób migrujących między Polską a Ukrainą - w uzasadnieniu wskazano, że duża skala migracji zwiększa ryzyko wykroczeń i przestępstw, których sprawcami lub ofiarami bywają migrujący obywatele Ukrainy, na przykład w ruchu drogowym albo w sporach o prawa pracownicze. Jeśli jesteś obywatelem Ukrainy pracującym lub mieszkającym w Polsce, umowa ma ułatwić służbom obu krajów wspólne wyjaśnianie takich spraw. Jeśli prowadzisz firmę współpracującą z partnerami z Ukrainy, dokument wskazuje, że sprawniejsza walka z przestępczością zorganizowaną może zwiększyć poczucie bezpieczeństwa w transgranicznym obrocie gospodarczym, choć nie podaje żadnych konkretnych liczb w tym zakresie.

Uzasadnienie wprost stwierdza, że wejście umowy w życie nie spowoduje skutków finansowych dla budżetu państwa ani innych instytucji publicznych - nie zmniejszy ich dochodów ani nie zwiększy wydatków ponad to, co już przewidziano w budżetach poszczególnych służb. Każda ze stron ma pokrywać wyłącznie koszty własnych działań, chyba że osobno uzgodni inny podział. Dokument nie zawiera osobnej Oceny Skutków Regulacji (OSR) z liczbami - autorzy piszą jedynie, że spodziewają się pozytywnego, choć trudnego do wyliczenia, wpływu na bezpieczeństwo i gospodarkę, dzięki ograniczeniu przestępczości zorganizowanej. Umowa nie wymaga też zmian w żadnej innej polskiej ustawie.

To rządowy projekt ustawy ratyfikacyjnej. Zgodnie z Konstytucją, ponieważ umowa dotyczy praw i wolności obywatelskich, Prezydent może ją ratyfikować dopiero po uzyskaniu zgody wyrażonej w ustawie - stąd ten projekt trafia najpierw do Sejmu i Senatu.