Poselski projekt uchwały w sprawie działań niezbędnych do zapewnienia spełniania przez Trybunał Konstytucyjny wymogów sądu ustanowionego na mocy prawa, niezawisłego i bezstronnego.

To poselski projekt decyzji Sejmu - czyli propozycja złożona przez grupę posłów, a nie przez rząd. Posłowie chcą, żeby Sejm oficjalnie stwierdził, że Trybunał Konstytucyjny (TK) nie spełnia dziś wymogów niezależnego, bezstronnego sądu, ustanowionego zgodnie z prawem. Powodem są wieloletnie wątpliwości co do tego, jak wybierano niektórych sędziów TK oraz jego dwóch ostatnich prezesów. Bezpośrednim impulsem jest wyrok unijnego trybunału sprawiedliwości z grudnia 2025 roku, który potwierdził te zastrzeżenia. To nie jest zmiana żadnej ustawy - to polityczna deklaracja Sejmu, po której miałoby nastąpić wybranie nowych sędziów na wolne miejsca w Trybunale.

• Sejm stwierdza, że Trybunał Konstytucyjny w obecnym składzie nie spełnia wymogów niezależnego i bezstronnego sądu.
• Wskazuje, że w składzie Trybunału nadal zasiadają osoby, które objęły miejsca obsadzone wcześniej z naruszeniem prawa przy wyborze ich poprzedników.
• Uznaje, że wybór obu ostatnich szefów Trybunału był prawnie wadliwy, bo dokonały go osoby wybrane w tej samej nieprawidłowej procedurze.
• Wzywa do obsadzenia wolnych miejsc w Trybunale nowymi sędziami, żeby odbudować zaufanie obywateli do tego organu.
• Jako podstawę powołuje się na wyrok unijnego trybunału sprawiedliwości z grudnia 2025 roku, który uznał, że Polska naruszyła swoje zobowiązania wobec Unii Europejskiej.

Projekt złożyła grupa posłów (projekt poselski, nie rządowy), w reakcji na wyrok unijnego trybunału sprawiedliwości z grudnia 2025 roku, który uznał, że polski Trybunał Konstytucyjny nie spełnia standardów niezależnego sądu.

Trybunał Konstytucyjny rozstrzyga, czy ustawy są zgodne z konstytucją - jego wyroki wpływają np. na to, czy dany podatek, przepis emerytalny czy przepis karny w ogóle obowiązuje. Ta decyzja Sejmu sama w sobie nikomu nic nie zabiera ani nie daje - to stanowisko, a nie zmiana prawa. Ale jeśli w jakiejś twojej sprawie sąd powoływał się na wyrok Trybunału wydany z udziałem kwestionowanych sędziów, ta decyzja Sejmu sygnalizuje, że ważność takiego wyroku może być podważana. Jeśli interesuje cię spór Polski z Unią Europejską o praworządność, to właśnie ten dokument jest jednym z kroków mających go zakończyć.

Do druku nie dołączono opinii instytucji ani wyników konsultacji społecznych - uzasadnienie powołuje się jedynie na wcześniejsze wyroki polskich sądów oraz trybunałów międzynarodowych i unijnych jako argumenty za przyjęciem tej decyzji.

Ta decyzja nie zmienia żadnej ustawy i nie unieważnia wprost wcześniejszych wyroków Trybunału - to stanowisko polityczne Sejmu. Żeby coś realnie się zmieniło, potrzebny byłby jeszcze faktyczny wybór nowych sędziów na wolne miejsca w Trybunale.

To poselski projekt decyzji Sejmu, nawiązujący do podobnej decyzji Sejmu z 6 marca 2024 roku. Bezpośrednim impulsem jest wyrok unijnego trybunału sprawiedliwości z 18 grudnia 2025 roku. Z dostępnych danych wynika, że analogiczna decyzja Sejmu o tym samym tytule została już przyjęta 13 marca 2026 roku.

Spór o obsadę Trybunału Konstytucyjnego dzieli polską scenę polityczną od 2015 roku. Zwolennicy tej decyzji wskazują na wyroki polskich sądów, Europejskiego Trybunału Praw Człowieka i unijnego trybunału sprawiedliwości, które potwierdziły wadliwość wyboru części sędziów i obu ostatnich prezesów Trybunału. Przeciwnicy takich decyzji Sejmu argumentują, że Sejm nie ma prawa oceniać ważności wyroków Trybunału Konstytucyjnego, bo narusza to zasadę podziału władzy między instytucjami państwa.