Sprawozdanie Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka o poselskim projekcie uchwały w sprawie działań niezbędnych do zapewnienia spełniania przez Trybunał Konstytucyjny wymogów sądu ustanowionego na mocy prawa, niezawisłego i bezstronnego.

Komisja Sprawiedliwości i Praw Człowieka zajęła się poselskim projektem uchwały, w którym Sejm ma oficjalnie stwierdzić, że Trybunał Konstytucyjny (TK) - najważniejszy sąd oceniający zgodność ustaw z Konstytucją - od lat nie spełnia warunków, jakie musi spełniać niezależny i bezstronny sąd. Powód: część osób zasiadających w TK trafiła tam z naruszeniem prawa, a kolejni prezesi TK zostali powołani z pominięciem wymaganych procedur. Komisja uznała projekt za zasadny i wnosi, by Sejm go przyjął.

• Komisja nie zmieniła treści uchwały zgłoszonej przez posłów i wnosi o jej przyjęcie w pierwotnym brzmieniu.
• Poseł Tomasz Zimoch zgłosił wniosek mniejszości - dodatkowe zdanie mówiące, że właściwy wybór sędziów Trybunału Konstytucyjnego (TK) powinien otworzyć drogę do przywrócenia publikowania wyroków TK, zwłaszcza w sprawach ze skarg konstytucyjnych.
• O tym, czy dodatek posła Zimocha trafi do ostatecznego tekstu, zadecyduje głosowanie na posiedzeniu plenarnym Sejmu.

Projekt zgłosili posłowie w ramach poselskiej inicjatywy uchwały. Pracami komisji kierował poseł Paweł Śliz, a sprawozdawcą był poseł Patryk Jaskulski. Powodem jest wieloletni spór o legalność składu Trybunału Konstytucyjnego (TK).

Sama uchwała nikomu niczego wprost nie nakazuje ani nie zabrania - to polityczna deklaracja Sejmu, a nie zmiana prawa. Ale jeśli kiedyś składałeś skargę konstytucyjną albo planujesz to zrobić, ma to dla ciebie znaczenie: Sejm oficjalnie kwestionuje bezstronność części sędziów obecnego Trybunału Konstytucyjnego (TK), co może wpływać na to, jak traktowane są wcześniejsze wyroki tego organu i jak duże jest do niego zaufanie.

Do tego sprawozdania nie dołączono opinii zewnętrznych instytucji ani wyników konsultacji społecznych - komisja oparła się wyłącznie na wcześniejszych wyrokach polskich sądów oraz trybunałów europejskich, przywołanych w treści samej uchwały.

Przyjęcie tej uchwały nie zmienia obowiązującego prawa i nie wiąże się z żadnymi kosztami dla budżetu - to stanowisko polityczne Sejmu, nie ustawa. Jej praktyczne znaczenie polega na tym, że staje się oficjalnym sygnałem, iż izba niższa parlamentu uznaje potrzebę zmiany składu Trybunału Konstytucyjnego (TK), w tym obsadzenia wolnych miejsc sędziowskich, co może wpłynąć na przyszłe decyzje w tej sprawie.

Projekt uchwały przeszedł pierwsze czytanie w Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka 11 marca 2026 r. Komisja rekomenduje przyjęcie uchwały bez zmian; o ostatecznym kształcie, w tym o wniosku mniejszości, zadecyduje głosowanie na posiedzeniu plenarnym Sejmu.

Ocena legalności Trybunału Konstytucyjnego (TK) jest od lat przedmiotem sporu politycznego w Polsce. Uchwała, powołując się na wyroki polskich sądów oraz trybunałów europejskich, stwierdza, że część sędziów oraz kolejni prezesi TK zostali powołani z naruszeniem prawa. Podczas prac komisji poseł Tomasz Zimoch zgłosił wniosek mniejszości, by dodać zapis o potrzebie przywrócenia możliwości publikowania wyroków TK, zwłaszcza w sprawach ze skarg konstytucyjnych - co pokazuje, że nawet wśród zwolenników uchwały nie ma pełnej zgody co do jej ostatecznego brzmienia.