Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw.

To rządowy projekt zmian w ustawie o finansach publicznych - czyli w głównej ustawie regulującej to, jak państwo zarządza publicznymi pieniędzmi. Rząd chce, żeby wolne pieniądze, które chwilowo nie są wykorzystywane przez kilkanaście specjalnych funduszy państwowych (np. Fundusz Kolejowy, Rządowy Fundusz Rozwoju Dróg, Fundusz Dopłat do kredytów mieszkaniowych), zamiast leżeć osobno w bankach czy papierach wartościowych, trafiały do wspólnej kasy Ministra Finansów. Dzięki temu państwo miałoby pożyczać mniej pieniędzy na bieżące wydatki, co ma ograniczać wzrost długu publicznego. Projekt zmienia też sposób liczenia wydatków na wojsko w budżetowych limitach oraz przywraca państwowy egzamin dla osób, które chcą zostać audytorami wewnętrznymi w urzędach.

• Wolne pieniądze z kilkunastu funduszy prowadzonych przez Bank Gospodarstwa Krajowego będą musiały trafiać w depozyt do Ministra Finansów, zamiast być lokowane osobno w bankach komercyjnych czy papierach wartościowych.
• Fundusze będą mogły same lokować w bankach tylko środki w walutach obcych - cała reszta w złotówkach idzie do wspólnej kasy państwa, co ma ograniczyć potrzeby pożyczkowe budżetu.
• Zmienia się sposób liczenia wydatków obronnych w stabilizującej regule wydatkowej - od projektu budżetu na 2027 rok liczone będą wszystkie wydatki na wojsko, a nie tylko ich część inwestycyjna, zgodnie z nowymi zasadami unijnymi.
• Powraca, po blisko dwudziestu latach przerwy, egzamin państwowy na audytora wewnętrznego w administracji publicznej - pierwszy odbędzie się w 2027 roku, a organizować go będzie Krajowa Szkoła Administracji Publicznej (KSAP).
• Dyrektorzy izb administracji skarbowej zyskają bezpośredni dostęp do rejestru firm wykluczonych z unijnych dotacji, żeby sprawniej kontrolować wydatkowanie pieniędzy z Unii Europejskiej.

Projekt złożyła Rada Ministrów (projekt rządowy), przygotowany przez Ministerstwo Finansów. Powodem są problemy zidentyfikowane w analizach przepisów: nieefektywne rozproszenie środków publicznych poza budżetem, luka w dostępie urzędów skarbowych do rejestru unijnego oraz brak kadr do audytu wewnętrznego w administracji.

Ta ustawa nie dotyczy bezpośrednio większości Polaków - nie zmienia podatków, składek ani świadczeń. Jej skutki są pośrednie: jeśli państwo musi pożyczać mniej pieniędzy na bieżące wydatki, łatwiej utrzymać dług publiczny pod kontrolą, co w dłuższej perspektywie wpływa na koszty jego obsługi, a więc pośrednio na budżet, z którego finansowane są usługi publiczne. Jeśli jesteś księgowym, finansistą albo pracujesz w administracji publicznej i chcesz zostać audytorem wewnętrznym w urzędzie - zyskujesz nową, tańszą drogę do uprawnień: zamiast kosztownych studiów podyplomowych (5-10 tysięcy złotych) albo drogiego egzaminu międzynarodowego (ponad 1600 dolarów), będziesz mógł zdać krajowy egzamin państwowy, za który opłata nie przekroczy 30 procent przeciętnego wynagrodzenia. Jeśli korzystasz z kredytu studenckiego, dopłat do kredytu mieszkaniowego czy jesteś kredytobiorcą wspieranym z Funduszu Wsparcia Kredytobiorców - zasady przyznawania tych świadczeń się nie zmieniają, zmienia się tylko to, gdzie bank przechowuje chwilowo wolne pieniądze tych funduszy.

Do druku dołączono informację, że projekt konsultowano z samorządami - Komisja Wspólna Rządu i Samorządu Terytorialnego zaopiniowała go pozytywnie 24 września 2025 roku. Autorzy wskazują też, że zgodność nowych wymogów dla audytorów wewnętrznych z unijnymi zasadami dotyczącymi zawodów regulowanych została oceniona jako spełniona. Do druku nie dołączono odrębnych opinii Prokuratora Generalnego, Sądu Najwyższego, Narodowego Banku Polskiego ani innych zewnętrznych instytucji czy organizacji branżowych.

Dokument nie zawiera odrębnej, liczbowej Oceny Skutków Regulacji - autorzy piszą wprost, że projekt „nie będzie miał wpływu na całość życia społeczno-gospodarczego w Polsce” i nie wpływa na rodziny, gospodarstwa domowe ani mikro, małe i średnie firmy. Skutki finansowe opisano jakościowo: Bank Gospodarstwa Krajowego będzie musiał w ciągu 60 dni od wejścia ustawy w życie rozwiązać dotychczasowe lokaty funduszy i przenieść wolne środki do depozytu u Ministra Finansów, co ma zmniejszyć potrzeby pożyczkowe budżetu państwa - bez podania konkretnej kwoty oszczędności w złotych. Koszty organizacji nowego egzaminu na audytora poniesie KSAP z opłat samych kandydatów (opłata maksymalnie 30 proc. przeciętnego wynagrodzenia), a jeśli w danym roku zgłosi się mniej niż 100 chętnych, egzamin się nie odbędzie. Osoby, które już mają uprawnienia audytora na starych zasadach, nic nie muszą robić - ich kwalifikacje pozostają ważne.

To rządowy projekt ustawy, wpisany do wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów pod numerem UD100, obecnie na etapie prac w Sejmie. Podobny egzamin na audytora wewnętrznego funkcjonował już wcześniej - prowadziło go Ministerstwo Finansów w latach 2003-2006.