Sprawozdanie Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o kuratorach sądowych.

Rządowy projekt zmienia ustawę o kuratorach sądowych i wprowadza między innymi legitymacje służbowe dla kuratorów zawodowych, kuratorów społecznych oraz aplikantów kuratorskich, czyli dokumenty ze zdjęciem potwierdzające, kim jest dana osoba i gdzie pracuje. Sejmowa Komisja Sprawiedliwości i Praw Człowieka przeanalizowała ten projekt i rekomenduje Sejmowi jego przyjęcie w przedstawionym kształcie. Poza legitymacjami projekt porządkuje też kilka innych spraw dotyczących pracy kuratorów: ich wynagrodzenia, skład komisji egzaminacyjnej dla przyszłych kuratorów oraz ścieżkę dojścia do tego zawodu.

• Kuratorzy zawodowi, kuratorzy społeczni i aplikanci kuratorscy dostaną legitymacje służbowe ze zdjęciem, numerem, datą ważności i nazwą sądu, w którym pracują - do tej pory takiego dokumentu w ustawie nie było.
• Legitymację wyda i odbierze prezes sądu okręgowego (kuratorzy zawodowi, aplikanci) albo prezes sądu rejonowego (kuratorzy społeczni); trzeba ją będzie wymienić po zmianie danych, zniszczeniu albo upływie ważności, a zwrócić np. po zakończeniu pracy czy zawieszeniu w obowiązkach.
• Kurator zawodowy pełniący funkcję rzecznika dyscyplinarnego będzie mógł dostać dodatek do pensji za dodatkowe obowiązki (np. zastępstwo za nieobecnego kolegę), do 40% wynagrodzenia zasadniczego.
• W komisji egzaminacyjnej dla kandydatów na kuratorów zasiądzie czterech członków, w tym obowiązkowo przedstawiciel Ministra Sprawiedliwości i przedstawiciel Krajowej Rady Kuratorów; członkowie komisji dostaną zwrot kosztów podróży i noclegów.
• Aplikant kuratorski będzie mógł zacząć pracę wcześniej, jeśli zostanie zwolniony z części szkolenia praktycznego, a nie dopiero po jego pełnym zakończeniu.

Komisja rekomenduje przyjęcie projektu rządowego bez zmiany jego zasadniczego kształtu - dokument nie wskazuje sporów co do treści między rządem a komisją.

Projekt złożył rząd, a sejmowa Komisja Sprawiedliwości i Praw Człowieka rekomenduje jego przyjęcie. Sam dokument jako cel nowych przepisów wskazuje zapewnienie możliwości identyfikacji kuratorów i aplikantów kuratorskich, sprawność załatwiania spraw związanych z dokumentami oraz ochronę legitymacji przed podrobieniem lub użyciem przez osobę nieuprawnioną.

Jeśli jesteś kuratorem sądowym - zawodowym albo społecznym - albo aplikantem kuratorskim, od 1 kwietnia 2027 roku będziesz musiał mieć przy sobie legitymację służbową i dbać o jej stan, chroniąc ją przed zgubieniem czy zniszczeniem. Jeśli masz kontakt z kuratorem jako osoba pod dozorem, na przykład po warunkowym zwolnieniu z więzienia, albo jako rodzic czy opiekun w sprawie rodzinnej, legitymacja pozwoli ci łatwiej sprawdzić, czy dana osoba rzeczywiście pełni tę funkcję. Dla większości obywateli, którzy nie mają kontaktu z kuratorami sądowymi, projekt nie ma bezpośredniego znaczenia.

Dokument nie zawiera Oceny Skutków Regulacji (OSR) ani uzasadnienia z wyliczeniem kosztów wdrożenia. Z treści projektu wynika, że sądy okręgowe i rejonowe będą musiały zorganizować wydawanie, wymianę i odbiór nowych legitymacji, a szczegółowy wzór dokumentu oraz procedurę ustali w osobnym przepisie wykonawczym Minister Sprawiedliwości. Legitymacje wydane do końca 2026 roku i przedłużone na 2027 rok, a także te wydane w pierwszym kwartale 2027 roku, pozostaną ważne do 31 grudnia 2027 roku - to czas na wdrożenie nowego systemu bez przerwy w posiadaniu ważnego dokumentu przez kuratorów.

To sprawozdanie Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka po pracach nad rządowym projektem zmiany ustawy o kuratorach sądowych, przygotowane przed kolejnym czytaniem projektu w Sejmie.