Uchwała Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej oraz niektórych innych ustaw.

Sejm w marcu 2026 roku uchwalił ustawę, która zmienia zasady budowania schronów i miejsc ukrycia w budynkach, zgłaszania takich budowli urzędom oraz finansowania systemów ostrzegania i alarmowania mieszkańców przed zagrożeniami. Senat przeanalizował ten projekt, wysłuchał też stanowisk związków zawodowych i organizacji społecznych, i uchwalił 14 poprawek do jego tekstu - część poprawia same rozwiązania (na przykład to, kto decyduje o zwolnieniu inwestora z obowiązku budowy schronu), a część naprawia błędy językowe i techniczne w przepisach. Teraz to Sejm zdecyduje, czy przyjąć poprawki Senatu, czy je odrzucić.

• Ustala, że o zwolnieniu inwestora z obowiązku budowy schronu w budynku użyteczności publicznej (np. urzędzie, szkole) decyduje wójt, burmistrz albo prezydent miasta, a odwołanie od tej decyzji rozpatruje wojewoda.
• Precyzuje, że termin na sprawdzenie zgłoszenia budowy schronu liczy się od dnia otrzymania kompletnego zgłoszenia, a nie każdego, nawet niepełnego.
• Doprecyzowuje, że pieniądze na ochronę ludności obejmują też środki na budowę i rozbudowę systemów ostrzegania, alarmowania i powiadamiania mieszkańców, którymi zarządza minister do spraw administracji.
• Chroni inwestycje budowlane i konkursy dotacyjne rozpoczęte przed wejściem ustawy w życie - będą dokończone na dotychczasowych zasadach.
• Poprawia techniczne błędy w przepisach, m.in. dostosowuje odesłania do przepisów emerytalnych służb mundurowych na wypadek planowanej likwidacji CBA.

Poprawki wniósł Senat RP po rozpatrzeniu ustawy uchwalonej przez Sejm 27 marca 2026 r.; podpisała je Marszałek Senatu Małgorzata Kidawa-Błońska. Część zmian to efekt uwag zgłoszonych przy udziale związków i organizacji społecznych, część to poprawki czysto techniczne.

Jeśli jesteś urzędnikiem gminnym albo inwestorem budującym urząd, szkołę czy szpital - po zmianach to twoja gmina (wójt, burmistrz albo prezydent miasta) zdecyduje, czy możesz nie budować schronu, a odwołanie od takiej decyzji rozpatrzy wojewoda.

Jeśli twoja organizacja pozarządowa albo gmina ubiega się o dotację na zadania ochrony ludności (np. syreny, systemy ostrzegania), a konkurs ogłoszono jeszcze przed wejściem nowych przepisów w życie - dokończysz go na starych zasadach, bez nagłych zmian w trakcie.

Do tej uchwały nie dołączono formalnych opinii instytucji takich jak Prokurator Generalny, Krajowa Rada Izb Rolniczych, Narodowy Bank Polski czy Sąd Najwyższy. Senat wskazuje jednak, że część poprawek - dotyczących zwolnień z obowiązku budowy schronu oraz finansowania systemów ostrzegania - powstała po wysłuchaniu stanowisk związków zawodowych i organizacji społecznych, choć dokument nie precyzuje, które to były instytucje ani jakie dokładnie zajęły stanowisko.

Ten dokument to uzasadnienie zmian samego Senatu, a nie pełna Ocena Skutków Regulacji (OSR) - nie ma w nim konkretnych kwot ani szacunków kosztów. Jakościowo: gminy zyskują jasność, kto decyduje o zwolnieniu z budowy schronu, a inwestycje i konkursy dotacyjne rozpoczęte przed zmianą prawa nie zostaną przerwane w trakcie.

Ustawę uchwalił Sejm 27 marca 2026 r., a Senat rozpatrzył ją i 8 kwietnia 2026 r. przyjął uchwałę z 14 poprawkami. Zgodnie z trybem prac nad ustawami projekt wraca teraz do Sejmu, który zdecyduje, czy przyjąć poprawki Senatu, czy je odrzucić.