Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie obiektów energetyki jądrowej oraz inwestycji towarzyszących oraz niektórych innych ustaw.

Projekt zgłosił rząd jako projekt rządowy. Uzasadnienie wskazuje, że celem jest przyspieszenie budowy elektrowni jądrowej w Polsce — doświadczenia międzynarodowe pokazują, że tego typu inwestycje są obarczone dużym ryzykiem opóźnień, a obecne przepisy uznano za niewystarczające do sprawnej realizacji.

Dla większości obywateli zmiana nie oznacza żadnych nowych obowiązków ani opłat — dotyczy głównie inwestora budującego elektrownię jądrową oraz urzędów zaangażowanych w ten proces. Jeśli mieszkasz w okolicy planowanej lokalizacji elektrowni jądrowej, w praktyce oznacza to, że pierwsze prace budowlane — wykopy, drogi, place — mogą pojawić się szybciej niż dotąd, jeszcze zanim zapadnie ostateczna decyzja o budowie całego obiektu. Masz też prawo zgłosić uwagi do wniosku o nowe zezwolenie, ale termin na to jest krótszy niż zwykle — tylko 14 dni. Jeśli pracujesz w administracji publicznej obsługującej taką inwestycję (np. w urzędzie wojewódzkim, w wojewódzkim nadzorze budowlanym albo w Państwowej Agencji Atomistyki), pojawi się nowy rodzaj postępowania i nowe terminy do pilnowania. Pośrednio zmiana ma dotyczyć też wszystkich odbiorców energii — według uzasadnienia projektu ma ona skrócić budowę elektrowni jądrowej nawet o dwa lata, co ma znaczenie dla bezpieczeństwa energetycznego kraju.

Do treści druku nie dołączono opinii zewnętrznych instytucji ani wyników konsultacji społecznych.

Dokument nie zawiera osobnej Oceny Skutków Regulacji z wyliczeniem kosztów budżetowych. Z uzasadnienia wynika, że nowe rozwiązania mają skrócić proces przygotowania i realizacji budowy elektrowni jądrowej nawet o dwa lata, co ma zmniejszyć ryzyko opóźnień znanych z podobnych inwestycji na świecie. Jedyny konkretny koszt wskazany w projekcie to opłata za rozpatrzenie wniosku o zezwolenie na wstępne roboty budowlane — 1 500 000 zł, którą ponosi inwestor, a która zasili budżet państwa. Nowe obowiązki spadną na urzędy: wojewoda będzie wydawał dodatkowy rodzaj pozwolenia na budowę, wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego — dodatkowy rodzaj pozwolenia na użytkowanie, a Prezes Państwowej Agencji Atomistyki — nowe zezwolenie związane z bezpieczeństwem jądrowym, przy czym przed jego wydaniem musi też zasięgnąć opinii Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w sprawie ochrony fizycznej obiektu. Sprawy wszczęte przed wejściem ustawy w życie będą kończone na dotychczasowych zasadach, a cała ustawa zacznie obowiązywać po 14 dniach od ogłoszenia.

To rządowy projekt zmiany obowiązującej od 2011 roku specustawy jądrowej, wcześniej nowelizowanej już m.in. w 2023 roku. Dokument, który analizujemy, to etap projektu przed skierowaniem do dalszych prac parlamentarnych.