Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi.

Rząd proponuje poprawkę do dwóch ustaw, żeby naprawić lukę finansową, która powstała przy okazji wcześniejszej zmiany przepisów z 2022 roku. Chodzi o dwie sprawy. Po pierwsze - pieniądze zaplanowane w budżecie Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ) na badania diagnostyczne w programach zdrowotnych ministra zdrowia - na przykład badania osadzonych w więzieniach chorych na wirusowe zapalenie wątroby typu C - dziś formalnie nie mogą być na te badania wydane, bo obecny przepis pozwala płacić tylko za leki i sprzęt medyczny. Po drugie, projekt jasno mówi, że osoby żyjące z wirusem HIV, które nie mają ubezpieczenia zdrowotnego, nie zapłacą za badania i wizyty związane z leczeniem antyretrowirusowym - koszty pokryje budżet państwa.

• NFZ zapłaci nie tylko za leki i sprzęt, ale też za same badania i świadczenia w programach zdrowotnych ministra zdrowia - dziś przepis na to nie pozwalał, mimo że pieniądze były już zaplanowane w budżecie.
• Placówki realizujące te programy będą mogły zaciągać zobowiązania na zakup leków, sprzętu i świadczeń z wyprzedzeniem - nawet w roku poprzedzającym zakup - do limitu ustalonego przez ministra zdrowia.
• Osoby żyjące z HIV bez ubezpieczenia zdrowotnego zyskują gwarancję bezpłatnego dostępu do badań i świadczeń związanych z leczeniem antyretrowirusowym - dziś, zależnie od placówki, bywały za nie obciążane opłatami.
• Nowe przepisy mają wejść w życie 14 dni po ogłoszeniu, bez okresu przejściowego.

Projekt złożyła Rada Ministrów (rząd). Powód: błąd w przepisach z 2022 roku sprawił, że zaplanowane pieniądze NFZ na programy zdrowotne ministra zdrowia nie mogą być wydane na same badania, tylko na leki i sprzęt.

Zmiana dotyczy głównie dwóch grup. Pierwsza to osoby odbywające karę w zakładach karnych, u których wykryto wirusowe zapalenie wątroby typu C - dzięki poprawce badania diagnostyczne w ramach programu leczenia będą mogły zostać faktycznie sfinansowane, tak jak od dawna planowano. Druga grupa to osoby zakażone wirusem HIV, które nie mają prawa do ubezpieczenia zdrowotnego - na przykład osoby bezdomne, cudzoziemcy bez ubezpieczenia czy osoby, które niedawno straciły pracę, a wraz z nią ubezpieczenie. Jeśli jesteś taką osobą, w praktyce nie zapłacisz za badania i wizyty związane z leczeniem antyretrowirusowym - dziś zależało to od tego, do jakiej placówki trafiłeś, bo przepisy były niejasne i część z nich pobierała opłaty. Dla zwykłego, ubezpieczonego pacjenta korzystającego z NFZ zmiana jest praktycznie niezauważalna - to techniczna poprawka finansowania, a nie nowe świadczenie.

Dokument nie zawiera odrębnej Oceny Skutków Regulacji (OSR) z konkretnymi kwotami. Z uzasadnienia wynika, że zmiana nie generuje nowych wydatków - pieniądze na te cele były już zaplanowane w prognozach przychodów NFZ na lata 2025-2027 i 2026-2028 oraz w planie finansowym NFZ, tylko obecne przepisy nie pozwalały ich wydać zgodnie z celem. Projekt nie wymaga zasad na okres przejściowy, nie wpływa na małe i średnie firmy, nie wymaga zgody instytucji unijnych i nie dotyczy ochrony danych osobowych. Autorzy podkreślają, że przerwanie leczenia HIV z powodu obaw o koszty prowadzi w przyszłości do znacznie droższych hospitalizacji z powodu powikłań - finansowanie ciągłości leczenia ma więc też obniżać koszty systemu w dłuższej perspektywie, choć uzasadnienie nie podaje konkretnej kwoty tych oszczędności.