Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o pracowniczych planach kapitałowych oraz ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych.

Ten rządowy projekt zmienia dwie ustawy - o pracowniczych planach kapitałowych (PPK) i o rozwiązaniach covidowych - żeby na stałe umożliwić wysyłanie elektronicznych wezwań do firm, które nie założyły swoim pracownikom kont w PPK, czyli programu odkładania pieniędzy na emeryturę. Chodzi o rozwiązanie, które sprawdziło się w czasie pandemii, ale przestało obowiązywać, bo było wpisane tylko do przepisów covidowych, obowiązujących jedynie tymczasowo. Rząd chce zastąpić powrót do tradycyjnych listów poleconych stałym, elektronicznym systemem wysyłki przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS).

• Dziś wezwanie do założenia pracowniczego planu kapitałowego (PPK) firma dostaje pisemnie, tradycyjną pocztą. Po zmianie wezwanie przyjdzie wyłącznie elektronicznie, na profil firmy w systemie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS).
• Dziś elektroniczna wysyłka wezwań działała tylko tymczasowo - w czasie epidemii COVID-19 i przez rok po jej odwołaniu, czyli praktycznie już nie obowiązuje. Po zmianie rozwiązanie staje się stałym elementem prawa, bez daty końcowej.
• Firma nadal będzie miała 30 dni na zawarcie umowy o PPK, licząc od dnia doręczenia wezwania - ten termin się nie zmienia.
• Wezwanie uznaje się za doręczone w dniu, gdy firma je odbierze na swoim profilu w ZUS, albo automatycznie po 14 dniach od jego udostępnienia - nawet jeśli firma go nie otworzy.
• Koszty obsługi wezwań przez ZUS, w tym koszt dostosowania systemu informatycznego, pokryje Polski Fundusz Rozwoju (PFR), a nie budżet państwa ani same firmy.

Projekt złożył rząd (Rada Ministrów) - to projekt rządowy, nie poselski. Uzasadnienie wskazuje, że chodzi o utrwalenie na stałe elektronicznych wezwań, które podczas pandemii COVID-19 sprawdziły się jako szybkie i tanie, ale straciły moc wraz z wygaśnięciem przepisów covidowych.

Ta zmiana dotyczy przede wszystkim pracodawców - każdej firmy, która zatrudniła choćby jedną osobę i nie założyła jej pracowniczego planu kapitałowego (PPK) w wymaganym terminie. Jeśli prowadzisz firmę i nie podpisałeś umowy o PPK dla pracownika, wezwanie od Polskiego Funduszu Rozwoju (PFR) trafi teraz na twój elektroniczny profil w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych (ZUS), a nie do skrzynki pocztowej - dlatego warto regularnie sprawdzać ten profil, bo brak odczytania wezwania po 14 dniach i tak liczy się jako doręczenie, a od tego dnia biegnie 30-dniowy termin na działanie. Pośrednio dotyczy to też pracowników: te wezwania mają skłaniać opornych pracodawców do szybszego zapisania załogi do PPK. Jeśli jesteś zatrudniony w małej firmie, która nie ma jeszcze PPK, ta zmiana ma sprawić, że urząd szybciej i skuteczniej dopilnuje twojego pracodawcy.

Do druku nie dołączono opinii zewnętrznych instytucji ani wyników konsultacji społecznych - w uzasadnieniu wskazano jedynie, że projekt został opublikowany w Biuletynie Informacji Publicznej w ramach rządowego procesu legislacyjnego, zgodnie z przepisami o działalności lobbingowej.

Dokument nie zawiera odrębnej Oceny Skutków Regulacji (OSR) z konkretnymi liczbami - nie wiadomo więc, ile wezwań rocznie wysyła Polski Fundusz Rozwoju (PFR) ani ile to dziś kosztuje. Wiadomo natomiast, kto zapłaci: koszty obsługi wezwań przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) - łącznie z kosztem dostosowania systemu informatycznego - pokryje PFR, powiększone o podatek VAT, więc koszt nie obciąży bezpośrednio budżetu państwa ani samych firm. Dla pracodawców oznacza to szybszy i tańszy kontakt z urzędem zamiast korespondencji listowej. Dla ZUS to nowe, stałe zadanie zamiast tymczasowego, pandemicznego rozwiązania. Ustawa ma wejść w życie po 14 dniach od ogłoszenia, a wezwania wysłane wcześniej - jeszcze pisemnie - będą rozpatrywane według dotychczasowych zasad.

To rządowy projekt zmieniający ustawę o pracowniczych planach kapitałowych (PPK) z 2018 roku oraz ustawę covidową z 2020 roku. Elektroniczne wezwania działały tymczasowo w czasie pandemii i wygasły rok po odwołaniu stanu zagrożenia epidemicznego, czyli po 1 lipca 2024 roku - projekt ma przywrócić je na stałe.