Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów oraz ustawy - Prawo o ruchu drogowym.

Projekt złożył rząd (Rada Ministrów) z inicjatywy Ministerstwa Sprawiedliwości. Celem jest odciążenie sądów od kilkuset tysięcy zawieszonych spraw o wykreślenie dawno wygasłych zastawów, które blokują działanie rejestru.

Dla większości Polaków ta zmiana zadziała w tle — bez żadnego działania z ich strony.

Jeśli kupujesz lub sprzedajesz używany samochód: rejestr zastawów stanie się dokładniejszy. Wpisy o zastawach sprzed 20 i więcej lat zostaną oznaczone jako wygasłe, więc łatwiej sprawdzisz, czy auto jest wolne od finansowych obciążeń — historia pojazdu nie będzie zaśmiecona archiwalnymi wpisami z dawno spłaconych kredytów czy leasingów.

Jeśli masz kredyt lub pożyczkę zabezpieczoną zastawem rejestrowym (np. na maszynie lub samochodzie firmowym): jeśli minęło lub zbliża się 20 lat od ustanowienia zastawu i chcesz go utrzymać — musisz pamiętać o złożeniu do sądu aneksu do umowy. Brak działania oznacza automatyczne wygaśnięcie zastawu.

Jeśli jesteś bankiem lub firmą udzielającą pożyczek pod zastaw: zyskujesz pewność, że rejestr odzwierciedla stan faktyczny, a nie zawiera „martwych" wpisów sprzed dekad.

Do projektu nie dołączono opinii zewnętrznych instytucji ani konsultacji społecznych. Uzasadnienie potwierdza, że nikt nie zgłosił zainteresowania pracami w trybie ustawy o działalności lobbingowej. Projekt nie był też kierowany do unijnych organów opiniodawczych ani nie wymagał notyfikacji — zmiany dotyczą wyłącznie krajowego prawa proceduralnego i nie zawierają norm technicznych w rozumieniu unijnych przepisów.

Projekt nie zawiera Oceny Skutków Regulacji — uzasadnienie potwierdza wprost, że nie podlegał tej procedurze. Na podstawie treści projektu i uzasadnienia można wskazać następujące praktyczne następstwa:

• Sądy rejestrowe zostaną odciążone od kilkuset tysięcy niemożliwych do zakończenia spraw. Za to w ciągu 5 lat od wejścia ustawy w życie będą musiały przejrzeć wszystkie akta i nanieść adnotacje o wygaśnięciu dawnych zastawów.
• Rejestr zastawów stanie się bardziej wiarygodny — „martwe" wpisy przestaną pojawiać się w odpisach i zaświadczeniach wydawanych przez centralną informację o zastawach.
• Osoby kupujące samochody i inne rzeczy obciążone zastawem zyskają rzetelniejszą informację o stanie prawnym nabywanej rzeczy dzięki automatycznej aktualizacji centralnej ewidencji pojazdów.
• Strony umów zastawniczych muszą aktywnie pilnować terminu 20 lat i złożyć aneks, jeśli chcą utrzymać zastaw — brak działania oznacza jego automatyczne wygaśnięcie.
• Ustawa wejdzie w życie 9 miesięcy po ogłoszeniu — czas potrzebny na dostosowanie systemu informatycznego obsługującego rejestr zastawów.

Projekt rządowy, wpisany do wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów (pozycja UD13), na etapie przed pierwszym czytaniem w Sejmie. Ustawa wejdzie w życie 9 miesięcy od dnia ogłoszenia.